Geopolitics Magazine January - February 2015 ( 7th Edition ) | Page 41

Geopolitics & Daily News Magazine
Γράφει ο Δημήτριος Γ. Δάβαρης

Ο Κοσμικός Κοινοτικός Θεσμός στο Βυζάντιο
Μια πρώτη εκτίμηση μέσα από τις Νεαρές και τα Χρυσόβουλα των μετά τον Ιουστινιανό Βυζαντινών
αυτοκρατόρων

Το ζήτημα της ύπαρξης του κοινοτικού θεσμού στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία δεν είναι ένα
πολυσυζητημένο θέμα στην επιστημονική κοινότητα, ώστε να έχουν παραχθεί χιλιάδες σελίδες για αυτό,
έχοντας επομένως σχηματίσει κάποια εικόνα συνολική για αυτό. Αυτό το άρθρο φιλοδοξεί ταπεινώς να
επιχειρήσει μία προσέγγιση του θέματος βασιζόμενο αποκλειστικά στις πηγές και στην ελάχιστη
βιβλιογραφία που υπάρχει σχετικά, που δεν είναι αυτοτελής, αν και το θέμα θίγεται, οι συγγραφείς του
έργου ζητούν από τις μελλοντικές γενιές μία λεπτομερέστερη καταγραφή του θέματος, που όμως δεν
έγινε έως σήμερα.
Ας δούμε από κοντά τις απόψεις που
διατυπώθηκαν από μερικούς ιστορικούς
για το υπό εξέτασιν θέμα. Θα
ερευνήσουμε όμως την τυχούσα ύπαρξη
κοσμικών κοινοτήτων, σε αντιδιαστολή
με τον ήδη γνωστό εκκλησιαστικό
κοινοτισμό, που ήταν ενεργός έως
πρόσφατα, στην Κύπρο, νεκρός όμως
πια στην Ελλάδα οριστικά. Δεδομένου
ότι είναι αποδεδειγμένη επαρκώς η
ύπαρξη του εκκλησιαστικού Κοινοτισμού
στην βυζανιάρη περίοδο, δεν είναι
δεδομένη η ύπαρξη των κοσμικών
κοινοτικών μονάδων, ή ελάχιστα
γνωστή. Εκεί λοιπόν θα στρέψουμε την
προσοχή μας, επομένως.
Πρώτος, ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, διατύπωσε την άποψη ότι ο βυζαντινός κοινοτισμός είναι
υπαρκτός και είναι συνέχεια του αρχαίου κοινοτισμού, έχοντας υποστεί οβιδιακές μεταμορφώσεις, ώστε
να αποτελεί την μαγιά για την κοινοτική απογείωση του ελληνικού έθνους την εποχή της
Οθωμανοκρατίας. Ο Σπ. Αντωνιάδης, αργότερα και ο Π. Αργυρόπουλος υποστήριξαν στον αντίποδα ότι ο
κοινοτικός θεσμός είναι γέννημα τ