125
‘De financiële markt moet weer ten dienste van de samenleving komen te staan ’
CARLIJN KINGMA EN THOMAS BOLLEN
‘ Ik ben in de winter van 2020 begonnen aan dit project . Na twee boeken te hebben gelezen wist ik dat ik hulp nodig had . Ik kwam al vrij snel bij Martijn Jeroen ( van der Linden ) en Thomas ( Bollen ) uit , die beiden al meer dan tien jaar onderzoek doen naar banken en ons geldstelsel . Zij zijn mij toen gaan voeden met artikelen , boeken en documentaires . Samen interviewden we zeker 50 experts over alle uithoeken van het geldstelsel . Na anderhalf jaar intensief onderzoek , met mijn vensterbank vol met rapporten en boeken , kon ik met een goed gevoel beginnen met tekenen .’
Markt voor de mensen Ruim 2.000 uur tekenen verder was de eerste kaart Het waterwerk van ons geld klaar en werd de eerste fase van het project met een tentoonstelling in het Rijksmuseum Twenthe afgerond . Met de toevoeging van drie nieuwe kaarten met mogelijke toekomstscenario ’ s voor het geldstelsel is nu met de tentoonstelling in Kunstmuseum Den Haag de volgende stap gezet , zegt Kingma . ‘ Met de utopieën willen we drie alternatieven voor een nieuw geldstelsel laten zien . De één is radicaler dan de andere , maar binnen alle drie de utopieën zijn binnen de beeldverhalen allemaal kleine stappen uitgewerkt die realistisch en direct toepasbaar zouden zijn .’ ‘ Het geldstelsel en de inrichting daarvan is een publieke infrastructuur en daar moeten we als burgers , bedrijven , banken en de politiek samen over praten . De financiële markt moet weer ten dienste van de samenleving komen te staan , zonder dat het heel erg fragiel , disruptief of parasitair wordt . Wie komen daarbij aan de macht te staan ? Wie maakt en controleert de geldstromen ? Moeten dat gelote burgerraden zijn of een vierde onafhankelijke macht ? Of moet iedereen verantwoordelijk zijn ? Dat zijn heel moeilijke , maar belangrijke vragen en daar moeten we het met z ’ n allen over gaan hebben .’
gedemocratiseerd zijn . Waar nu ons geldstelsel verborgen zit achter hoge gevels en gedomineerd wordt door de private sector , zie je in zijn verbeelding dat het geldstelsel in het centrum van de samenleving is geplaatst en onder leiding van burgerraden staat . De geldscheppingswinst komt iedereen toe in de vorm van een basisinkomen en alle grote bedrijven moeten worden geleid volgens het democratische one person , one chair , one vote-principe .’
Speculatieve fictie Hoewel Kingma haar vraagtekens heeft bij de praktische haalbaarheid van de radicale ideeën van Varoufakis , gaat haar science fiction-hart wel hard kloppen van het verhaal van de Griekse econoom . ‘ Hij heef hier zelf ook een boek over geschreven ’, zegt ze lachend . ‘ Een speculatief fictieboek dat Another Now heet , waarin drie mensen een wormhole vinden waardoor ze in een alternatieve wereld terechtkomen waar na 2008 allemaal andere keuzes zijn gemaakt . Literair geen meesterwerk , maar het geeft wel op een heel grondige en systematische manier zijn ideeën weer . Het is een geweldige poging . En sowieso vind ik het echt te gek dat iemand met zijn status en maatschappelijke positie op zo ’ n manier zijn nek uit durft te steken en kleur durft te bekennen .’
Doorakkeren zonder pen Het drietal is nog niet klaar met hun missie . Na Den Haag volgt er komend jaar nog een gezamenlijk boek , lesmateriaal voor scholen , een conferentie met onder meer het ministerie van Financiën en een internationale lancering op de Biënnale in Venetië . ‘ Ja , we akkeren voorlopig dus nog wel even door ’, zegt Kingma lachend . ‘ Maar het tekenen is voorlopig wel even klaar . De komende paar maanden raak ik geen pen aan !’
De Griekse utopie Een van de utopieën is gebaseerd op de ideeën van de charismatische Griekse econoom en politicus , Yanis Varoufakis , met wie het drietal meerdere keren sprak voor het project . ‘ Varoufakis is de meest radicale van de drie ’, vertelt Kingma glimlachend . ‘ Hij wil een hyperdemocratie , waarin macht en kapitaal volledig
RORY DE GROOT PRIVÉCOLLECTIE