FIB NR134 2023 | Page 125

123

DE TOEKOMST

VAN ONS GELD

Net buiten het kleine dorpje Welsum , aan de linkeroever van de IJssel , woont de 32-jarige Nederlandse kunstenaar Carlijn Kingma . In de woonkamer van de oude boerderij bevindt zich ook de vaste werkplek van de cartograaf , waar ze de afgelopen drie maanden met haar geliefde Rotringpennen gemiddeld zo ’ n 100 uur per week aan haar nieuwste kaarten werkte : drie gedetailleerde utopische werelden die zij in samenwerking met financieel economen Thomas Bollen en Martijn Jeroen van der Linden ontwikkelde voor de tentoonstelling De toekomst van ons geld , die tot 10 september in Kunstmuseum Den Haag te bewonderen zal zijn .
IVO VAN DER BENT
Rechtvaardig en gelijk Het middelpunt van deze tentoonstelling is de kaart Het waterwerk van ons geld die Kingma acht maanden geleden tekende als onderdeel van het meerjarige samenwerkingsproject De ontrafeling van ons geldstelsel met het journalistieke onderzoeksplatform Follow The Money . Na een eerdere gezamenlijke tentoonstelling in Rijksmuseum Twenthe , waar met aanvulling van historische prenten uit de collectie van het museum ingezoomd werd op het verleden , staat in Kunstmuseum Den Haag nu de toekomst van het geldstelsel centraal . Wat staat ons als samenleving te wachten ? Wat zijn mogelijke alternatieven voor het huidige systeem ? Hoe kunnen we ons geldstelsel rechtvaardiger inrichten en de groeiende ongelijkheid een halt toeroepen ?
In het kielzog van Orwell Met een metaforische taal vol doolhoven , tunnels , bruggen , trappen en torens visualiseert Kingma met haar kaarten maatschappelijke en politieke machtsstructuren , om die op een toegankelijke manier inzichtelijk te maken . ‘ Ik beschouw mijn werk als een literaire vorm ’, vertelt Kingma vanachter haar lege tekentafel . ‘ Van jongs af aan ben ik een enorme science fiction fan . Science fiction gaat over world building . Dat is wat ik ook doe in mijn kaarten . Net als schrijvers als Asimov , Arthur C . Clarke en Orwell met 1984 in de literatuur , creëer ik fictieve , hyperbolische werelden die over filosofie , politiek , wetenschap , kapitalisme en macht gaan . Allemaal utopieën die denkoefeningen zijn om te bespiegelen op onze huidige samenleving . Alleen , in plaats van tekst , van woorden , gebruik ik architectuur om ideeën te vertalen en verhalen te vertellen .’
Papierarchitecten Kingma is opgeleid als architect aan de TU Delft . Tijdens haar studie ontdekte ze al snel dat architectuur voor haar meer was dan alleen het ontwerpen van gebouwen die aan een fysiek programma van eisen moeten voldoen . Ze ontdekte de zogenaamde papierarchitecten , die de architectuur gebruikten om verhalen te vertellen , maatschappelijke vergezichten gebaseerd op utopische idealen en alternatieve samenlevingen . Ze bestudeerde de werken uitvoerig en besloot voor haar scriptie een geschiedenis van de utopische traditie in de vorm van tekeningen en modellen te gieten die samen een alternatieve cartografie van de huidige maatschappij vormden . Haar medestudenten en docenten reageerden daar sceptisch op .