James Clerk Maxwell (13 Haziran 1831 -
5 Kasım 1879), İskoç fizikçi ve matematikçidir.
En önemli başarısı klasik elektromanyetik
teorisinde daha önceden birbirleriyle ilişkisiz
olarak gözüken elektrik ve manyetiğin aynı şey
olduğunu kendisine ait olan Maxwell
denklemleriyle (4 denklem) ispatlamıştır, bu
denklemler elektrik, manyetik ve optik alanlarda
kullanılır. Maxwell denklemleri sayesinde bu
alandaki klasik denklemler ve yasalar
basitleştirilmiş oldu.
Bu iki buluş modern fizikte yeni bir çağ
başlatmaya neden olmuştur, özel görelilik ve
quantum mekaniği alanlarının başlamasına
katkıda bulunmuştur. Maxwell ayrıca ilk 1861'de
ilk renkli fotoğraf makinasını bulan kişi olarak da
bilinir. Birçok fizikçi tarafından Maxwell XIX.
yy’da yaşayıp XX. yy fiziğini en çok katkı
sağlayan kişi olarak görülür. Maxwell'in bilime
katkıları Isaac Newton ve Albert Einstein'ın
katkılarıyla eş görülür.
1931 yılında Einstein, Maxwell'ın doğum günü töreninde Maxwell'ı " Newton'dan
sonra fizikte en verimli ve en önemli çalışmaların öncüsüdür" diye tanımlamıştır. Einstein
çalışma duvarında Michael Faraday ve Isaac Newton'un fotoğraflarının yanında Maxwell'in
fotoğrafını koymuştu.
Maxwell'in elektromanyetikteki çalışmaları "fizikteki ikinci en büyük birleştirme"
olarak isimlendirilir, birincisi Isaac Newton tarafından gerçekleştirilmiştir.
Maxwell elektrik ve manyetik alanların uzayda dalga formunda sabit ışık hızında
ilerlediğini bulmuştur. 1864 yılında Maxwell "A Dynamical Theory of the Electromagnetic
Field" (elektromanyetik alanın dinamik teorisi) aldı kitabını yazmıştır, kitabında ışığın aslında
aynı ortamda dalga hareketi yaptığına ve bu da elektriksel ve manyetik bulgulardır diye ilk
defa bu kitabında bahsetmiştir. Elektromanyetik modeli birleştirdiği çalışması fizikteki en
önemli gelişmelerden biri olarak kabul edilir.
Maxwell ayrıca gazların kinetik teorisini istatistiksel olarak açıklayan Maxwell
Dağılımı'nı geliştirmişti.