V a t o z : Vatoz
sokmalarında iğnesi
genellikle kırılıp
içeride kaldığı için
mümkünse
çıkartılmalı, kolayca
çıkartılamıyorsa da
fazla
kurcalanmamalı,
antiseptik bir
solüsyonla (betadin)
temizlendikten sonra
pansumanla
kapatılmalı, bir
sağlık merkezine
gidilmeli.
T ü m z e h i r l e n m e o l a y l a r ı n d a ; b a ş d ö n m e s i , b a y g ı n l ı k , u y u ş u k l u k ,
ç a r p ı n t ı , a t e ş g i b i ş i k â y e t l e r b a ş l a r s a , b i r a z d a n g e ç e r d i y e b e k l e n m e m e l i ,
z a m a n g e ç i r i l m e d e n b i r s a ğ l ı k m e r k e z i n e g i d i l m e l i , g e r e k i r s e y a r d ı m
i s t e n m e l i .
DENİZ TUTMASI
En tecrübeli denizcileri bile deniz tutabilir. Genellikle sersemlik hissi
ile başlayan belirti, ilerledikçe bulantıya, kusmaya dönüşür. Deniz
tutmuş kişi kendini hasta, hatta ölecek gibi hissedebilir.
Deniz tutmasından korunmak için, denize çıkmadan önce, özellikle
hassas bünyeli kişilerin, ağır yemek yememeleri, denize çıkmadan bir
saat kadar önce bulantı ve kusmayı baskılayacak bir ilaç almaları (bu
ilaçların biraz uyku ve sersemlik yan etkisi olacağı akılda tutulmalıdır)
önerilir. Dümen tutmak, ufka bakmak deniz tutmasını azaltır. İçeride
zaman geçirmek, kitap okumak, harita üzerinde fazla zaman geçirmek,
mazot ve eksoz kokusu deniz tutmasını tetikleyebilir ve arttırabilir.
Deniz tutması başlamış kişi güverteye, rüzgar üzerine çıkartılmalı,
güneşten, sıcak çarpmasından ve hipotermiden korunmalı. Deniz tutan
kişilerin dengesinin iyi olmadığı hesaba katılmalı, kusmak için
güverteden sarkmasına izin verilmemeli, eline bir kova veya torba
verilmelidir. Hava sertse, kişi havuzlukta bile olsa, can yeleği giydirilmeli
ve tekneye bağlanmalıdır. Bulantıdan korunmak ve deniz tutmasını
58 Denizde yaşamak