Prof. Dr. Mahmut Berkman, kırıklar, kopmalar, kanamayı durdurmak
ve iğne yapmakla ilgili şu bilgileri verdi.
KIRIKLAR VE KOPMALAR
En sık karşılaştığımız travma tipi, çarpma ve düşme sonucu oluşur.
Kafa, göğüs ve karın travmalarında hasta, serin ve sakin bir ortama
yatırılmalı, uyanık tutulmaya çalışılmalı, eğer hastanın uyuma ihtimali
varsa, mümkün olduğunca ağrı kesici vermekten kaçınmalıyız.
Kırıklarda ve derin yaralanmalarda ilk yapılması gereken hastanın
ağrısını gidermektir. Bunun için ağrı kesici ilaç, kullanın. Ağrı şokunu
önledikten sonra, daha rahat durum değerlendirmesi yapabilirsiniz.
Parmak ya da daha büyük organ kopmalarında kopan parça serum
fizyolojik ile temizlenip steril gaz bezine sarıldıktan sonra çok temiz bir
naylon poşete konulmalı, ağzı sıkıca kapatıldıktan sonra buz torbası
içinde en yakın mikro cerrahi kliniğe ulaştırılmalı. Uygun şartlarda bir
taşıma yaparsanız, altı saat süreniz var demektir.
Parmak, kol, bacak kırıklarında bir şekil bozukluğu varsa, (örneğin
kırılan parmak sallanıyorsa) soğukkanlı ve kendine güvenen biri, bu
şekil bozukluğunu yavaşça ve mutlaka çekerek düzeltmeyi denemeli. Bu
düzeltme başarılı olsun veya olmasın, kırılan kol veya bacak ya da
parmak, sert bir karton, tahta, kitap vs gibi bir cismin üzerine sarılmalı
ve sabitlenmeli…
KANAMAYI DURDURMAK
Organ kopması ya da büyük yaralanmalarda ilk önce kanamayı
durdurmak veya en aza indirmek gerekir. Filmlerde görüldüğü gibi, kol
veya bacağı sıkmaktan kaçının. Sıkma işi, profesyonellerin işi… Siz
yapamazsınız. Bu durumda önce hastayı düzgün bir yere yatırın,
üşüyorsa üstünü örtün. Kanayan kol ya da bacağı yukarı kaldırın. Yara
üzerine steril gazlı bez, yoksa temiz havlu ile çok sıkı bastırın ve 10
dakika havada tutun. Daha sonra sıkıca sarın (sıkmak ayrı, sıkıca sarmak
ayrı) ve yaralı kol ya da bacağı hasta yatar vaziyetteyken yukarıda
tutmaya devam edin. Derin ve açık yaralara antiseptik solüsyonlar
sürmeyin. Yara temizliğini, halk arasında steril tuzlu su dediğimiz,
(serun fizyolojik veya %0.9 NaCl) ile yapın. İstatistiklere göre, yaralanma
veya kırıkların yüzde 20’si hatalı ilk yardım ve taşıma sonucunda daha
da ağırlaşıyor. Bu nedenle hiç bir şey bilmiyorsanız sadece bir ağrı kesici
verin en yakın sağlık kuruluşuna gidin.
56 Denizde yaşamak