82 ..................................................................................... İslam'da Şia
gibi Teşeyyü mektebinin yayılmasına ve güçlenmesine
yardımcı olan bir takım sebepler oluştu.
Şii olan Al-i Büveyh padişahları hilafetin merkezi
olan Bağdat'ta ve hakeza Halifenin kendisinde tam bir
nüfuz ve etkinliğe sahiptiler. 90
Bu güç, Şia mezhebine muhalif olan ve her zaman
Şiileri hilafet gücüne dayanarak ezen mezhep iddiacı-
larına karşı Şiilerin mezheplerini aşikar bir şekilde
tebliğ etmelerini sağladı.
Tarihçilerin görüşüne göre, dördüncü yüzyılda bü-
yük şehirler dışında Arap yarımadasının hepsini veya
büyük bir kısmını Şiiler kaplamışlardı. Bunun yanı sı-
ra, Hecer (Bahreyn), Umman ve Sa'de gibi bazı şehir-
lerin sakinleri Şiiydiler. Eskiden beri Ehl-i Sünnet mer-
kezi olarak tanınan ve Şiilerin merkezi sayılan Kufe ile
mezhebi açıdan rekabette bulunan Basra şehrinin bü-
yük bir kısmı Şii idiler ve yine Trablus, Nablus,
Taberiyye ve Halep şehirlerinde birçok Şii bulunmak-
taydı. İran'ın Ahvaz ve Halic-i Fars sahillerinin bir ke-
simi Şia mektebine mensup olanlardandı. 91
Bu yüzyılın başlangıcında, yıllardan beri İran'ın Ku-
zey kesiminde tebliğde bulunan "Nasır Otrus"
Taberistan bölgesini istila edip, saltanat kurdu ve bir-
90- Tarih kitaplarına müracaat ediniz.
91- El-Hazaret-ül İslamiyye, c.1, s.97.