266 ................................................................................... İslam'da Şia
lında Abbasi halifesi Mansur'un emriyle zehirletilerek
şehit edildi. 260
Altıncı imamın imameti devrinde, İslam ülkelerinde
çeşitli kıyamlar özellikle Ümeyye oğullarının hüküme-
tini yıkma amacıyla düzenlenen kıyamlar, Ümeyye
oğullarını hilafetten düşürüp, soylarını kesmekle so-
nuçlanan kanlı savaşlar ve beşinci imamın yirmi yıl İs-
lam ve Ehl-i Beyt öğretilerini yayması sonucunda
meydana gelen ortam, altıncı imama İslami bilgileri
yaymak için daha münasip bir zemin hazırladı.
Altıncı İmam, Ümeyye oğulları hilafetinin son za-
manlarına ve Abbas oğulları hilafetinin ilk zamanları-
na rastlayan imameti devrinde hazırlanan fırsatları
elden kaçırmayıp dini öğretileri geniş alanda yaymaya
başladı. Çeşitli akli ve nakli fenlerde bir çok ilmi şah-
siyetler eğitti. Bunların başlıcaları şunlardır: Zürare,
Muhammed b. Müslim, Mümin-i Tak, Hişam b. Ha-
kem, Eban b. Teğlib, Hişam b. Salim, Hüreyz, Hişam-i
Kelbi Nessabe, Cabir b. Hayyan-i Sufi (kimya alimi)
hatta Ehl-i Sünnet alimlerinden olan Süfyan-ı Sevri,
Hanefi mezhebinin reisi Ebu Hanife, Kadı Sekuni, Gazi
Ebu'l Bahteri gibiler onun öğrenciliğini yapmakla övü-
260- Usul-u Kafi, c.1, s.472. Delail-ul İmame, s.111. İrşad-ı
Müfid, s.254. Yakubi Tarihi, c.3, s.119. Fusul-ul Mühimme,
s.212. Tezkiret-ul Havas, s.346. Menakıb-ı İbn-i Şehraşub, c.4,
s.280.