Kuruluşundan Tanzimat’a Defterhâne-i Hakanî
rak bir an önce tamamlanması emredilmektedir. Bu emir üzerine Ticaret Nezareti’nden gelen cevabi yazıda,
inşa çalışmasının devam etmekte olduğu, ancak bir yük
ve kırk iki bin beş yüz kuruş olan tamirat bedelinde eksikler bulunduğunun ifade edilmesi üzerine, asıl meselenin bedel olmayıp, kuyudat-ı Defterhâne ve hazinenin emin olması ve muhafaza altına alınması olduğu,
bunun içinde defter ve kayıtların kargir odalarda muhafaza edilmesinin ve üç tarafının duvarlarla çevrilmesinin yangın tehlikesine karşı mühim olduğu ve gereken miktarın karşılanarak inşa çalışmasının hemen tamamlanması karara bağlanmaktadır.203 Defterhâne’de
yapılan bu çalışmanın cami-i şerif ittihaz olunan mahallin tamirini de kapsadığı görülmektedir.204 Bu çalışmalar esnasında kargir hâle getirilen bina içerisindeki camiin ilk defa H.857
tarihinde Fatih tarafından yaptırılmış olduğu iddia edilmektedir. Kargir bir mihrab, ahşap bir
minber ve kürsü ile müezzin mahfilinden ibaret olan caminin zamanla kaybolup izinin kalmadığı, Defterhâne’nin bu binaya taşınmasından sonra defter eminleri ve daire çalışanlarının bu camiyi ihya ve vakf ettikleri ifade edilmektedir.205 Nitekim, Defter Emini Nûman Sabit
Efendi’nin Defter-i Hâkanî Camii’ne H.1242(M.1826) tarihinde reyhânî hattı ile yazılmış, altın
varaklı ve tezhipli bir Kur’an-ı Kerim vakfettiğini görmekteyiz. Bu Kur’an-ı Kerim muhafaza edilerek günümüze kadar gelebilmiş ve hala Kuyud-ı Kadime Arşivi’nde bulunmaktadır.206 Bina içerisindeki bu mescit Osmanlı’nın yıkılışından sonra uzun süre ihmal edilip, içerisine raflar konularak depo ve arşiv olarak kullanılmış ve zaman içinde hüviyetini yitirmeye yüz tutmuş iken, bir çalışma sırasında buranın eski bir mescit olduğu anlaşılarak, 2008 yılında İstanbul Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü tarafından restore ettirilerek yeniden ihya edilmiştir.
Defter Emini Numan Sabit Efendi tarafından H.1242(M.1826) tarihinde Defterhâne Camii’ne vakfedilen, reyhânî hattı ile yazılmış, altın varaklı
ve tezhipli bir Kur’an-ı Kerim’in baş sayfası
203 BOA.İ.MVL. dos.no: 437/19325
204 BOA.İ.MVL. dos.no: 444/19777
205 Konyalı, a.g.e., C.1, s.281
206 Numan Sabit Efendi tarafından vakfedilen bu Kur’an-ı Kerim, Tapu Arşiv Dairesi Başkanlığı’nda 2009 yılında açılan Server Efendi Sergi
Salonu’nda sergilenmektedir.
50