Kuruluşundan Tanzimat’a Defterhâne-i Hakanî
c. CEBE DEFTERLERİ
Cebe zırh manasına gelmekte olup, Osmanlı ordusunun “cebelü” adı verilen sınıfına
ait askerleriyle ilgili bilgileri ihtiva eden defter türüdür.
Cebe defterleri de derdest defterleri gibi, istisnai durumlar hâriç olmak üzere,
umumî tahrirlerin terk edilmesinden sonra ortaya çıkmış ve seferlerde bulunan timarlı sipahilerin tespiti ve yoklanabilmesi için sonradan ihdas edilmiş bir defter türüdür. 477 Bunlar seferlerde kullanılmak için timar rûznâmçe defterlerindeki kayıtlardan hareketle hazırlanmış olup, savaş anında hazır bulunan cebelülerin isimleri ile bunların gelir kalemleri gösterilmektedir. 478 Sefer sırasında hazır bulunan cebelülerin isimlerinin üzerine mim işareti konulmakta, diğerleri ise boş bırakılmaktadır. 479
TKGM.TTd.no:2082, Kıbrıs Cebe Defteri
477 Afyoncu, a.g.t., s.34
478 TKGM. TTd. no:2103- Bosna Cebe, vrk.4b-5a
479 TKGM. TTd. no:2082- Kıbrıs Cebe, vrk. 1a-2b
107