Գ. Ի ՍԿԱՆ Դ Ա ՐՅ ԱՆ
Ան կախ վե րո հի շյալ հայ տա րա րու թյու նից, ո րը ը ստ իս « դեմք
պա հե լու» քա ղա քա կա նու թյուն է, Ահ մա դի նե ժա դն այլևս չի կա-
րող ու նե նալ այն ա զա տու թյուն նե րը, որ մինչ այդ ու ներ և մինչև
2013 թ. մնա լով նա խա գա հի պաշ տո նում՝ կհա մա գոր ծակ ցի
հոգևոր դա սի հետ, այ լա պես կար ժա նա նա Աբ դուլ հա սան Բա-
նի սադ րի ճա կա տագ րին, ո ւմ նա խա գա հի պաշ տո նից հե ռաց րին
դեռևս 1981 թ.։
Այ սօր ար դեն ակ տի վո րեն տա րած վում է մի տե ղե կատ վու-
թյուն, ը ստ ո րի` Ի րա նի հոգ ևոր ա ռաջ նոր դը նա խա տե սում է
ե րկ րի կա ռա վա րու թյան կա ռուց ված քային փո փո խու թյուն ի րա-
կա նաց նել, այն է` կր կին վե րա կանգ նել վար չա պե տի պաշ տո նը
ե րկ րում և նվա զեց նել, ի սկ հե տո էլ, հնա րա վոր է, ը նդ հան րա պես
հա նել նա խա գա հի ի նս տի տու տը:
Ի րա նի ﬕ ջ& կային ծրա գի րը և Ի րա նի նկատ մամբ ՄԱԿ–ի
ԱԽ–ի բա նա ձևե րի ըն դ& ն& մը
Ի րա նի նկատ մամբ մի ջազ գային հան րու թյան ճն շում նե րը տա-
րեցտա րի ա վե լի սաստ կա նում են: ՄԱԿ ա նվ տան գու թյան խոր հուր-
դը 2010 թ. ըն դու նեց ևս մեկ պատ ժա մի ջոց, որն ո ւղղ ված էր Ի րա նի
մի ջու կային ո լոր տում ի րա կա նաց րած աշ խա տանք նե րի դեմ:
Հատ կան շա կան է, որ Ի րա նի մի ջու կային ծրա գի րն սկս վել է
դեռևս 1950–ա կան թվականներից: 1970–ա կան նե րին պաշ տո-
նա կան Թեհ րա նը ե րկ րի է ներ գե տիկ կա րո ղու թյուն նե րի բազ-
մա զա նեց ման մա սին ո րո շում ըն դու նեց: Այդ գոր ծում, որ քան էլ
տար օրի նակ է, Ի րա նին օգ նե ցին հենց ա րևմ տյան տե րու թյուն-
նե րը: Հի շեց ման կար գով նշենք, որ դրա հիմ քը դր վել է դեռևս
1978 թ. օ գոս տո սին, ե րբ Ա ՄՆ–ի և Ի րա նի միջև ստո րագր վեց
հա մա ձայ նա գիր, ը ստ ո րի՝ Ա ՄՆ–ն պար տա վոր վում էր կա ռու ցել
ա տո մային է ներ գե տիկ 8 կա ռույց:
Հայտ նի է, որ 1978–79 թթ. Իս լա մա կան հե ղա փո խու թյու նից
հե տո Իս լա մա կան Հան րա պե տու թյան ղե կա վար նե րը հայ տա րա-
րե ցին, որ չեն ցան կա նում որ ևէ կապ ու նե նալ Ա րև մուտ քի հետ`
խզե լով վեր ջի նիս հետ բո լոր տե սա կի հա րա բե րու թյուն նե րը, այդ
թվում` մի ջու կային ո լոր տին ա ռնչ վող: Սա կայն ար դա րու թյան հա-
մար պետք է ա սել, որ Ի րա նը մինչ հե ղա փո խու թյունն ը նդ գրկ վել
էր Մի ջու կային զեն քի չտա րած ման պայ մա նագ րի մեջ, ո րով նա
հայ տա րա րում էր և մինչ օ րս էլ հայ տա րա րում է, որ ին քը հա վա-
տա րիմ է մնում Մի ջու կային զեն քի չտա րած ման ծրագ րին, և իր
75