Գ. Ի ՍԿԱՆ Դ Ա ՐՅ ԱՆ
ար տա բե րել Միր Հու սեյն Մու սա վի ի մո ռաց ված ա նու նը: Մո ռաց-
ված քա նի որ 1980–ա կան նե րի վեր ջե րից նա թո ղել էր « Մեծ քա-
ղա քա կա նու թյու նը» և ներգ րավ վել էր ման կա վար ժա կան գոր ծու-
նե ու թյան մեջ՝ զբա ղեց նե լով Ի րա նի Ար վես տի ա կա դե մի այի նա-
խա գա հի պաշ տո նը: Ի սկ մինչ այդ Ի րա նի հա մար ա մե նա ծանր
ժա մա նակաշր ջա նում` Ի րա նա–ի րա քյան պա տե րազ մի տա րի նե-
րին, ե ղել է Ի րա նի վար չա պե տը: Եվ որ քան էլ զար մա նա լի է, նրա
կա ռա վար ման տա րի նե րին Ի րա նի տն տե սու թյու նը աճ էր ար ձա-
նագ րել: Բա ցի այդ՝ նա հայտ նի էր նրա նով, որ իր կա ռա վար ման
տարիներին մեծ աշ խա տանք ներ են տար վել Ի րա նի մի ջու կային
ծրագ րի շր ջա նակ նե րում, այ սինքն՝ հան րու թյա նը հաս կաց նել է ին
տա լիս, որ նրա ը նտր վե լու դեպ քում էլ Ի րա նը ոչ մի քայլ հետ չի
նա հան ջի մի ջու կային իր ծրագ րե րից 14 :
Խորհր դա րա նա կան ը նտ րու թյուն նե րում պար տու թյուն կրե լով`
բա րե փո խիչ նե րը հաս կա ցան, որ այլևս մեծ քա ղաք նե րի վրա չեն
կա րող հույս դնել, քա նի որ քա ղա քաբ նակ նե րը ը նտ րու թյու ննե-
րի ժա մա նակ ան հրա ժեշտ ակ տի վու թյուն չցու ցա բե րե ցին: Ո րոշ
տվյալ նե րի հա մա ձայն` Թեհ րա նում ը նտ րու թյուն նե րին մաս-
նակ ցեց ը նտ րա զանգ վա ծի 30 %–ը այն դեպ քում, ե րբ թեհ րա նա-
բնակ նե րը մե ծա պես հի աս թափ ված է ին Ահ մա դի նե ժա դի կա ռա-
վար ման կուր սից և կա րո տով է ին հի շում Մո համ մեդ Խա թա մի ի
կա ռա վար ման տա րի նե րը: Որ պես զի ամ րաց նեն ի րենց դիր քե րը`
բա րե փո խիչ նե րը ո րո շե ցին համա գոր ծակ ցել պահ պա նո ղա կան-
նե րի այն թևի հետ, ո րոնք ի րա պես դժ գոհ է ին Մահ մուդ Ահ մա դի-
նե ժա դի կա ռա վար ման ձևից: Նրանք ան գամ վճ ռե ցին հան դես
գալ մեկ թեկ նա ծո ւով, որ պես զի հե տա գա յում կա րո ղա նան ստեղ-
ծել ազ գային մի աս նա կան կա ռա վա րու թյուն: Հարկ է նշել, որ
բա րե փո խիչ նե րը բա վա կան գրա գետ է ին պատ րաստ վել` ի րենց
շարժ ման հա մար ը նտ րե լով մի շարք ազ դե ցիկ կար գա խոս ներ
և իսլա մի խորհր դա նիշ հան դի սա ցող կա նաչ գույ նը: Ը նդ հա նուր
առ մամբ քա ղա քային ը նդ դի մու թյու նը պա հան ջում էր տն տե սա-
կան ա վե լի լավ պայ ման ներ, բա րե կե ցիկ կյանք, ա զա տու թյուն-
ներ և այլն:
Ըստ է ու թյան, նոր պահ պա նո ղա կան նե րը կա րո ղա ցան գալ և
ամ րագ րել ի րենց իշ խա նու թյու նը` շնոր հիվ մի ջին և ցածր խա վե-
րի ա ջակ ցու թյան և փոր ձում է ին ա մեն կերպ ի րենց տա րան ջա-
տել ա վան դա կան պահ պա նո ղա կան նե րից, ո րոնք ոչ պատ շաճ
14
Behrouz Mehri, Iran’s Potato Revolution, Foreign policy, May 13, 2009 http://www.
foreignpolicy.com/articles/2009/05/12/irans_potato_revolution
63