ԹՈՒՐՔԻԱ
Հ րանտ Դին քի ըն տա նի քի փաս տա բան Ֆե թիյե Չե թի նը, ով վեր ջերս է հայտ նա բե րել իր հայ կա կան ծա գու մը, իր « Իմ մեծ մայ րը » ի նք նա կեն սագ րա կան գր քում պատ մում է, թե ի նչպի սի մեծ շոկ է ապ րել` գի տակ ցե լով, որ իր հայ լի նե լը կարող է սո ցի ա լա կան միկ րոկ լի մայի մեջ հեգ նան քի, ճն շում նե րի տե ղիք տալ և պար զա պես վտան գել իր կա րի ե րայի հե տա գա զար գա ցու մը 10:
Ն ման ան հանգս տու թյան հիմ նա վոր լի նե լը կա րող է ա պա ցուցել, օ րի նակ, հետ ևյալ փաս տը: Թուր քա կան NTV հե ռուս տա տեսու թյան հա ղորդ մամբ` Թուր քի այի ռազ մա կան լր տես նե րի ա մենա մեծ խմ բի գոր ծի հե տաքն նու թյան ար դյուն քում բա ցա հայտ վել է, թե ի նչ պես են գրառ վել Թուր քի այի Գի տա կան և տեխ նո լո գիական ու սում նա սի րու թյուն նե րի հաս տա տու թյան( Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu – TÜBİTAK) 5000 աշ խա տա կից ները: Հայե րը ո րակ վել են որ պես « անվս տա հե լի տար րեր » 11:
Ա վե լին ՝ 1926 թվականից Թուր քի ա յում գոր ծում էր օ րենք, համա ձայն ո րի ՝ ոչ մի քրիս տո նյա չէր կա րող զբա ղեց նել որ ևէ պե տական պաշ տոն: Նման բա ցա հայտ սահ մա նա փա կում այ սօր Թուրքի ա յում չկա, բայց գո յու թյուն ու նի ո րո շա կի ներ քին հրա հանգ, հա մա ձայն ո րի, ե թե դու հայ ես, չես կա րող զբա ղեց նել կոնկ րետ պաշ տոն, ա սենք` ար տա քին գոր ծե րի գե րա տես չու թյու նում:
Ու շագ րավ է, սա կայն, որ նա խընտ րա կան շր ջա նում թուր քական իշ խա նու թյուն նե րը մի քա նի « ցու ցադ րա կան » նշա նա կումներ կա տա րե ցին: Ստամ բու լա հայ Լե ո Սու րեն Հա լեպ լին մար տի 1 – ից նշա նակ վեց աշ խա տան քի Եվ րա մի ու թյան հետ Թուր քի այի ան դա մակ ցու թյան հա մար տար վող աշ խա տանք նե րում ՝ որ պես փոր ձա գետ ։ Ի սկ Թուր քի այի Հան րա պե տու թյան հա յազ գի քաղա քա ցի նե րից պրո ֆե սոր Տա րոն Ա ջե մօղ լո ւին Տն տե սա կան զարգաց ման և հա մա գոր ծակ ցու թյան կազ մա կեր պու թյան( OECD) Թուր քի այի մշ տա կան ներ կա յա ցուց չի պաշ տո նում նշա նա կե լու վե րա բե րյալ հրա պա րա կում նե րը տևա կան ժա մա նակ ա ռաջնային տե ղեր է ին զբա ղեց նում թուր քա կան և մի ջազ գային լրատվա մի ջոց նե րում: Ե թե հի շենք, որ նրան պաշ տոն ա ռա ջար կե լու ժա մա նա կա հատ վա ծը հա մըն կավ մարտ ամ սին Եվ րո պա կան խորհր դա րա նում Թուր քի այի մար դու ի րա վունք նե րի ու ազ գային փոք րա մաս նու թյուն նե րի ա զա տու թյուն նե րի վե րա բե րյալ զե կույցի հետ, ա պա կա րող ե նք վս տա հա բար պն դել, որ դա մտած ված
10
« Թ�րքիայ�մ հայերին ատ�մ են « քաղաքակիրթ » ձևով ». հարցազր�յց թ�րքագետ Ա. Հովհաննիսյանի հետ, www. a1plus. am / am / politics / 2011 / 06 / 9 / turkey
11 http:// akunq. net / am / 2012 / 02 / 01
44