CONTEMPORARY EURASIA, TURKEY IRAN, VOLUME I Jamanakakic Evrasia-END | Page 23

Վ. ՏԵՐ – ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
հա րա բե րու թյու ննե րի հիմ քե րը: Քվե ար կու թյան ար դյուն քում ԶՈՒ – ի և դա տա կան իշ խա նու թյան սահ մա նադ րա կան լի ա զո րություն նե րի սահ մա նա փակ ման ար դյուն քում Ա ԶԿ – ն ստա ցավ գրեթե ան սահ մա նա փակ իշ խա նու թյուն:
Թեև քվե ար կու թյան ներ կա յաց ված սահ մա նադ րա կան փոփո խու թյուն նե րի փա թե թը հաս տատ վեց, սա կայն հան րաք վե ին նա խոր դող ժա մա նակաշր ջա նում ՀԺԿ – ի և քր դա կան « Խա ղաղու թյուն և ժո ղովր դա վա րու թյուն » կու սակ ցու թյան դիր քո րո շու մը ո րո շա կի խն դիր ներ հա րու ցեց Ա ԶԿ – ի հա մար: ՀԺԿ – ի նոր նախա գահ Քե մալ Քը լըչ դա րօղ լուն հան դես էր գա լիս հան րաք վե ում նե րառ ված հոդ ված նե րի քն նա դա տու թյամբ ՝ շեշ տե լով, որ դրանց հաս տա տու մով Ա ԶԿ – ն կս տա նա ան սահ մա նա փակ իշ խա նություն, և ե րկ րի աշ խար հիկ – հան րա պե տա կան կար գե րը լր ջո րեն կա րող են խա թար վել: Բա ցի այդ ՝ Ք. Քը լըչ դա րօղ լո ւի հա մար հան րաք վե ին նա խոր դող քա րո զար շա վը ա ռա ջինն էր կու սակ ցության ղե կա վա րի նոր կար գա վի ճա կում, և տար բեր գնա հա տական նե րով նա բա վա կան հա ջող քա րո զար շավ ի րա կա նաց րեց:
Քր դա կան կու սակ ցու թյու նը բոյ կո տեց հան րաք վեն, քա նի որ փո փո խու թյուն նե րի փա թե թում ներգ րավ ված չէ ին ազ գային փոք րա մաս նու թյուն նե րի ի րա վունք նե րի խն դիր նե րը: ԽԺԿ – ի նման դիր քո րոշ ման պատ ճա ռով քր դաբ նակ նա հանգ նե րում գրանց վեց քվե ար կու թյան մաս նակ ցու թյան բա վա կան ցածր մա կար դակ:
2010 թ. հան րաք վե ում ստա ցած վս տա հու թյան քվեն Էր դողա նին դարձ րեց ա վե լի վճ ռա կան, և հան րաք վեն նաև դար ձավ 2011 թ. խորհր դա րա նա կան ը նտ րու թյուն նե րի նա խա պատ րաստա կան գլ խա վոր փու լը: 2011 թ. հու նի սին 12 – ին Թուր քի ա յում տե ղի ու նե ցան հեր թա կան խորհր դա րա նա կան ը նտ րու թյուն ները: Բազ մա կու սակ ցա կան հա մա կար գի հաս տա տու մից հե տո( 1946 թ.) այդ խորհր դա րա նա կան ը նտ րու թյուն նե րը 17 – րդն է ին, ո րոնց ար դյուն քում ձևա վոր վեց հան րա պե տա կան Թուր քի այի 61 – րդ կա ռա վա րու թյու նը: Այդ ը նտ րու թյուն ներն ա ռանձ նա հատուկ է ին մի շարք ա ռում նե րով: 1982 թ. սահ մա նադ րու թյան ընդու նու մից ու 1983 թ. ա ռա ջին խորհր դա րա նա կան ը նտ րու թյուննե րից հե տո, ա ռա ջին ան գամ, դրանք ոչ ար տա հերթ է ին, այլ` հեր թա կան: Ի նչ պես նշ վեց, 2007 թ. հոկ տեմ բե րի 21 – ի սահ մանադ րա կան փո փո խու թյուն նե րի հա մա ձայն, խորհր դա րա նի գործու նե ու թյան ժամ կե տը 5 – ից կր ճատ վեց ու դար ձավ 4, այ լա պես ը նտ րու թյուն նե րը լի նե լու է ին 2012 թ. հու լի սին: Այ սինքն` ը նտ րու-
23