ԹՈՒՐՔԻԱ
Ապ րի լի 18 – ին հինգ տա րի տևած քն նար կում նե րի ու հե տաձգում նե րի ար դյուն քում ըն դուն վեց սո ցի ա լա կան ա պա հո վու թյան ո լոր տում բա րե փո խում նե րի ի րա կա նաց ման փա թե թը, ո րն զգալի ո րեն փո խեց ար տադ րա հա րա բե րու թյուն նե րը, ը նդ լայ նեց սո ցիա լա կան քա ղա քա կա նու թյան մշակ ման ու ի րա գործ ման փու լում պե տու թյան հնա րա վո րու թյուն նե րը: 2008 թ. մայիս մե կյան ի րադար ձու թյուն նե րի կա պակ ցու թյամբ Ա ԶԿ – ի դիր քո րո շու մը բա վական խիստ էր, և նրա հա կազ դե ցու թյու նը ՝ Ստամ բու լի Թաք սիմ հրա պա րա կում տե ղի ու նե ցած ցույ ցը բիրտ մի ջոց նե րով ցրե լու վե րա բե րյալ, բա ցա սա բար ազ դեց կու սակ ցու թյան հե ղի նա կության վրա: Մայի սի 8 – ին Գյու լը ստո րագ րեց մեկ այլ ՝ Քրե ա կան օ րենսգր քի փո փո խու թյան փա թե թը, ո րով վե րա շա րադր վում էր տխ րահռ չակ 301 – րդ հոդ վա ծը:
2009 թ. սկս վեց Դա վո սում Էր դո ղա նի ե լույ թի շուրջ բարձրաց ված աղ մու կով: Այդ քայ լը բարձ րաց րեց Էր դո ղա նի հե ղի նակու թյու նը թե ՛ Թուր քի ա յում, թե ՛ այս իս լա մա դա վան ե րկր նե րում: 2009 թ. Թուր քի այի ներ քա ղա քա կան կյան քի կար ևոր ի րա դարձու թյուն նե րից մե կը մար տի 29 – ին տե ղի ու նե ցած տե ղա կան ի նքնա կա ռա վար ման մար մին նե րի ը նտ րու թյուն ներն է ին: Հան րապե տու թյան պատ մու թյան ըն թաց քում 13 – րդ ՏԻՄ ը նտ րու թյուննե րին մաս նակ ցե ցին 21 քա ղա քա կան կու սակ ցու թյուն ներ և մի քա նի տաս նյակ ան կախ թեկ նա ծու ներ: ՏԻՄ ը նտ րու թյուն նե րը հաս կա նա լի ո րեն ար ժա նա ցան բազ մա թիվ մեկ նա բա նու թյուն ների: Դրանք տար բեր է ին ՝ իշ խող կու սակ ցու թյան մո տա լուտ վախճան կան խա տե սե լուց ը նդ հուպ մինչև ե րկ րում նոր քա ղա քա կան ի րա վի ճակ ստեղ ծե լու մա սին ակ նարկ ներ: Այդ ը նտ րու թյուն ներն ու նե ին մի շարք ա ռանձ նա հատ կու թյուն ներ: ՏԻՄ ը նտ րու թյուն ներում ը նտ րա զանգ վա ծը ա ռա վե լա պես կողմ նո րոշ վում է ան հատնե րով, քան կու սակ ցու թյուն նե րով: ՏԻՄ ը նտ րու թյուն նե րում շատ ա վե լի մեծ է մաս նակ ցու թյու նը. օ րի նակ ՝ վեր ջին ը նտ րու թյուն ների ժա մա նակ վեց մի լի ո նով ա վե լի ը նտ րող է մաս նակ ցել ը նտրու թյուն նե րին, ո րն էլ զգա լի ո րեն ը նդ լայ նել է ստա ցած քվե նե րի քա ղա քա կան աշ խար հագ րու թյու նը: Ա ԶԿ – ի և ե րկ րի իս լա մա կան այլ ու ժե րի միջև պայ քա րը ևս ու շագ րավ կեր պով ար տա ցոլ վեց այդ ը նտ րու թյուն նե րում: 2008 թ. հոկ տեմ բե րին Թուր քի այի քաղա քա կան իս լա մի կն քա հայ րը ՝ Նեջ մե թին Էր բա քա նը, հրա ժարվեց « Եր ջան կու թյուն » կու սակ ցու թյան ղե կա վա րու թյու նից, և Նուhttp:// www. opendemocracy. net / bill – park / turkey – and – ergenekon – from – farce – to – tragedy; Soner Cagaptay, What’ s really behind Turkey’ s Coup Arrests, http:// www. foreignpolicy. com / articles / 2010 / 02 / 25 / whats _ really _ behind _ turkeys _ coup _ arrests
16