Վ. ՏԵՐ – ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
դատ, ը նդ դի մա դիր Հան րա պե տա կան ժո ղովր դա կան կու սակցու թյու նը( ՀԺԿ) և Ազ գային շար ժում կու սակ ցու թյու նը( Ա ՇԿ) ստա ցան հա մա պա տաս խա նա բար 112 և 71 ման դատ, ի սկ անկախ թեկ նա ծու նե րը` 25 ման դատ, ո րոն ցից 20 – ը խորհր դա րանում ձևա վո րե ցին քր դա կան « Ժո ղովր դա վա րա կան հա սա րակու թյուն կու սակ ցու թյուն( ԺՀԿ) խմ բակ ցու թյու նը: Ա ԶԿ – ի նման հաղ թա նակն ա նակն կալ էր հենց Էր դո ղա նի հա մար. վեր ջին 5 տաս նա մյա կի ըն թաց քում այդ հա ջո ղու թյունն ան նա խա դեպ էր, և, ի րոք, 1954 թ. ի վեր իշ խա նու թյան ղե կին գտն վող ոչ մի կու սակ ցու թյան չէր հա ջող վել նա խորդ ը նտ րու թյան հա մե մատու թյամբ ա վե լաց նել քվե նե րը: « Մի լիյե թի » մեկ նա բան Հա սան Ջե մա լի խոս քե րով ՝ գե նե րալ նե րի ապ րի լի 27 – ի հռ չա կագ րին « ժո ղո վուր դը պա տաս խա նեց իր հռ չա կագ րով » և Ա ԶԿ – ին տված վս տա հու թյան քվե ով ցույց տվեց, որ չի ցան կա նում բևեռա ցում 2:
2007 թ. ը նտ րու թյուն նե րից մեկ ա միս ան ց ՝ նա խա գա հա կան ը նտ րու թյուն նե րին, Ա ԶԿ – ն կր կին ա ռա ջադ րեց ա րտ գործ նա խարար Աբ դու լահ Գյու լի թեկ նա ծու թյու նը: Օ գոս տո սի 28 – ին Գյուլն ը նտր վեց հան րա պե տու թյան 11 – րդ նա խա գահ: Եր կու ա միս անց ՝ հոկ տեմ բե րի 21 – ին ան ցկաց ված հան րաք վե ի ար դյունք նե րով փոխ վեց հան րա պե տու թյան նա խա գա հի ը նտ րու թյան կար գը. հաս տատ վեց նա խա գա հի ո ւղ ղա կի ը նտ րու թյան սկզ բուն քը, եր կու ան գամ ը նտր վե լու ի րա վուն քը, նա խա գա հու թյան պաշ տո նա վարման ժամ կե տը կր ճատ վեց ՝ 7 – ից դառ նա լով 5 տա րի, խորհր դա րանա կան ը նտ րու թյուն նե րը նախ կի նում յու րա քան չյուր 5 տա րին մեկ ան գամ ան ցկաց նե լու փո խա րեն հաս տատ վեց դրանք 4 տա րին մեկ ան ցկաց նե լու օ րեն քը, նվազ եց նաև խորհր դա րա նա կան քվորու մի տո կո սը ՝ 67 – ից դառ նա լով 34 % 3: Այս պի սով ՝ 2007 թ. նշա նավոր վեց ներ քա ղա քա կան բուռն գործ ըն թաց նե րով, և ա կն հայտ էր, որ աշ խար հիկ – քե մա լա կան վեր նա խա վը պատ րաստ չէր հա մակերպ վելու Ա ԶԿ – ի ա ճող հե ղի նա կու թյան հետ:
2008 թ. Էր դո ղա նը սկ սեց իր ը նտ րա կան խոս տում նե րի ի րակա նա ցու մը: Այդ շար քում ա ռա ջի նը հա մալ սա րան նե րում և պետա կան հաս տա տու թյուն նե րում գլ խա շո րի ար գել քը վե րաց նելուն ո ւղղ ված Ա ԶԿ – ի, Ա ՇԿ – ի և ԺՀԿ – ի օ րենսդ րա կան նա խա ձեռնու թյունն էր: Հա մա ձայն այդ նա խա ձեռ նու թյան ՝ փո փո խու թյան
2
Hasan Cemal, Today’ s Zaman, 2007, հ�լիսի 23:
3
Kemal Gözler, Halkoylamasina Sunulan Anayasa Değişikliği Kanunlarinda Halkoylamasindan Önce Değişiklik Yapilabilir Mi?, http:// www. anayasa. gen. tr / halkoylamasindan – once. htm
13