Թ�ՐՔԻԱՅ�Մ ՆԱՏՕ – Ի ՌԱԴԻՈՏԵՂՈՐՈՇԻՉ ԿԱՅԱՆԻ ՏԵՂԱԿԱՅՄԱՆ ԽՆԴՐԻ Շ�ՐՋ
ստո րագ րե ցին հու շա գիր թուր քա կան տա րած քում ՌՏԿ – ի տե ղակայ ման մա սին 4: Թուր քա կան ԶԼՄ – նե րի հա մա ձայն` 2011 թ. վերջին ար դեն ՌՏԿ – ն տե ղա կայ վել է Քյու րե ջի քում և 2012 թ. հուն վարից սկ սել գոր ծել 5:
ՆԱ ՏՕ – ի եվ րո պա կան ՀՀՊ հա մա կար գին Թուր քի այի մաս կազ մե լը վեր ջին տա րի նե րի ՆԱ ՏՕ – Թուր քի ա ռազ մա քա ղա քական հա մա գոր ծակ ցու թյան ա մե նա կար ևոր և է ա կան քայ լե րից էր: Թուր քի այի մի ա նալն այդ հա մա կար գին և նրա հա մա ձայ նությու նն իր տա րած քում տե ղա կայելու ռա դի ո տե ղո րո շիչ կա յան, կա րե լի է հա մա րել վեր ջին 10 տար վա ժա մա նա կա հատ վա ծում ա մե նա կար ևոր զար գա ցու մը: Հարկ է նկա տել, որ վեր ջին տարի նե րին ի նչ պես ՆԱ ՏՕ— Թուր քի ա հա մա գոր ծակ ցու թյու նը, այնպես էլ Ա ՄՆ— Թուր քի ա հա րա բե րու թյուն նե րը թևա կո խել է ին ո րո շա կի ան վս տա հու թյան հար թու թյուն: Հատ կա պես ՆԱ ՏՕ – ի ու Ան կա րայի միջև հա րա բե րու թյուն նե րի խա թար ման ա ռու մով է ա կան դար ձավ ի րա քյան պա տե րազ մը, ե րբ 2003 թ. մար տին Թուր քի ան մեր ժեց ՆԱ ՏՕ – ին` իր տա րածքն օգ տա գոր ծել Ի րաքի դեմ պա տե րազ մում: 2003 թ. հու լի սին Ի րա քի Սու լեյ մա նի յա քա ղա քում ա մե րի կյան ու ժե րի կող մից թուր քա կան հա տուկ նշանա կու թյան ու ժե րի 11 զին ծա ռայող նե րի կա լա նա վոր ման դեպ քը Թուր քի այի ԶՈՒ ԳՇ պետ Հ. Օ զքյո քը բնո րո շեց որ պես թուր քական և ա մե րի կյան ԶՈՒ – ի միջև վս տա հու թյան ճգ նա ժամ` նշելով, որ չի կար ծում, թե դա ո ւղ ղա կի տե ղային մի մի ջա դեպ է: Այդ ի րա դար ձու թյուն նե րը, չնա յած կային ա վե լի խոր քային պատճառ ներ, շր ջա դար ձային է ին ի նչ պես թուրք – ա մե րի կյան հա րաբե րու թյուն նե րի, այն պես էլ թուր քա կան ռազ մա քա ղա քա կան ղեկա վա րու թյան նոր ռազ մա քա ղա քա կան հայե ցա կար գի ու մո տեցում նե րի որ դեգր ման ա ռու մով: 2008 թ. օ գոս տո սի վրաց – ռու սական պա տե րազ մից հե տո թուր քա կան կող մը մեր ժեց ՆԱ ՏՕ – ի և Ա ՄՆ – ի ռազ մա ծո վային ու ժե րին Վրաս տա նին մար դա սի րա կան օգ նություն տրա մադ րե լու նպա տա կով սև ծո վյան նե ղուց նե րով Սև ծով մտ նել:
Տար բեր փոր ձա գետ ներ ու վեր լու ծա բան ներ, ի րենց ու սումնա սի րու թյուն նե րում վեր ջին տա րի նե րի Թուր քի այի վա րած արտա քին քա ղա քա կա նու թյան հետ կապ ված, նշել են, որ Ան կա-
4
Turkey, US sign agreement on NATO radar deployment, http:// www. todayszaman. com / news – 256744 – turkey – us – sign – agreement – on – nato – radar – deployment. html
5
NATO radar system in Turkey up, running, http:// www. hurriyetdailynews. com / nato – radar – system – in – turkey – up – running. aspx? PageID = 238 & NID = 11474 & NewsC atID = 338
122