8
SZTUKA
Nielegalna sztuka
C zy można tworzyć dzieła znane na całym świecie, warte setki tysięcy dolarów, jednocześnie będąc ściganym przez policję? Być znanym jedynie z artystycznego pseudonimu? Umieszczać swoje prace niepostrzeżenie w muzeach, galeriach, na ulicach i ścianach całego świata? Robić to wszystko a zarazem pozostawać anonimowym? Brzmi fascynująco … Ale czy to faktycznie możliwe?
Jak pewnie się już domyślasz... tak. O kim jednak mowa? Osobą o jakże ciekawym życiu jest nie kto inny jak Banksy. Najprawdopodobniej brytyjskiego pochodzenia, twórca street artu, którego tożsamość pozostaje jedynie domysłem dziennikarzy i gazet. Co jednak poza nieznanym nazwiskiem sprawia, że jest wyjątkowy? Oczywiście jego dzieła.
Każdy chyba widział graffiti przedstawiające czarno-białą sprzątaczkę zamiatającą brud pod białą ścianę budynku, albo dwóch chłopców wspinających się po puszkę spreju z tabliczki“ Graffiti is a crime”. Jego prace pojawiały się i dalej pojawiają w różnych częściach świata takich jak Londyn, Nowy York, Kalifornia, Jamajka. Do najodważniejszych należy seria graffiti znajdujących się po palestyńskiej stronie muru izraelskiego, gdzie podobno został postrzelony. Prace te przedstawiały między innymi drabinę wiodącą na sam szczyt muru, chłopca który łopatką przekopał się przez mur lub pęknięcie w ścianie, gdzie po drugiej stronie widnieje rajska wyspa. Styl Banksy’ ego jest wyjątkowy ze względu na połączenie szablonowego sposobu malowania ze zwykłym graffiti. Tworzenie większości prac polega na szybkim zakolorowaniu wcześniej przygotowanego konturu, następnie dosprejowaniu szczegółów, cieni i innych elementów. Skąd się to wzięło? Jak sam artysta wspomina, pewnego razu przy malowaniu pociągów nie udało mu się uciec wraz ze znajomymi, gdyż był wolniejszy. Kiedy zjawiły się władze schował się pod pociąg, gdzie spędził długie godziny wpatrując się w numer wagonu powstały od szablonu. To zainspirowało go do nowego sposobu tworzenia swoich dzieł. Prace Banksy’ ego niosą ze sobą idee pacyfistyczne, antykapitalistyczne i antywojenne. W jego pracach często pojawiają się żołnierze, policjanci, dzieci, a także zwierzęta takie jak małpy i szczury. Artysta nie boi się podejmować kontrowersyjnych tematów, takich jak przykładowo Guantanamo Bay( spełniającego definicję obozu koncentracyjnego), malując graffiti przedstawiające zakładnika w pomarańczowym stroju z czarnym workiem na głowie, a także umieszczając w Disneylandzie dmuchaną lalkę w takim samym stroju. Poszukiwany jest głównie za wandalizm, a także podrobienie pieniędzy( zmieniając na brytyjskim funcie“ Bank of England” na“ Banksy of England” i dodając wizerunek księżnej Diany), które na jednym z karnawałowych pochodów rzucił w tłum. Nic nie podejrzewający ludzie płacili nimi później w sklepach.
Artysta wydał cztery albumy zdjęć swoich prac graffiti, a także obrazów i instalacji. Jego film“ Wyjście przez sklep z pamiątkami”( 2010) został nominowany do Oscara. Najnowszym projektem Banksy’ ego był“ park rozrywki” współtworzony wraz z innymi artystami otwarty od sierpnia do września ubiegłego roku o nazwie“ Dismaland”.
Franciszek Radecki