20 | BOUWENDNL | December 2017 | INNOVATIE Tekst | Robin van Essel
INNOVATIE
3D-printen is de toekomst. Ook in de bouw, al staat het nog in de kinderschoenen. CyBe Construction uit Oss ontwikkelde een geïntegreerd systeem
met mobiele 3D-betonprinter, bijbehorende software en materiaal. Daarmee is
het bedrijf vrijwel uniek in de wereld.
MOBIELE 3D-BETON
Berry Hendriks, oprichter van CyBe Construction, komt uit een echte bouwfamilie. Al vanaf zijn achtste kwam hij op de bouwplaats, later volgden verschillende opleidingen, stages en functies binnen de bouw.“ In 2010 voerde ik als junior projectontwikkelaar een project uit met BIM,” vertelt hij.“ Daar leerde ik dat er met geïntegreerd ontwerpen veel tijdwinst te realiseren valt. Ik dacht: dan is het eigenlijk raar dat met een digitaal 3D-model het werk op de bouwplaats daarna vooral manueel uitgevoerd wordt. Dat moest sneller en goedkoper kunnen.”
Twintig centimeter per seconde In november 2013 was CyBe Construction een feit. Het vlaggenschip is de RC mobiele 3D-betonprinter, met rupsbanden en verstelbaar onderstel, dat tot vier meter de lucht in kan printen. Chysel, de zogenaamde slicer-software,‘ vertaalt’ een 3D BIM-model naar een voor de printer leesbaar bouwplan. CyBe Mortar is het door het bedrijf zelf ontwikkelde materiaal, waarmee de printer het ontwerp met een snelheid van zo’ n twintig centimeter per seconde laag voor laag opbouwt. Omdat het sneller uithardt dat normaal beton, zijn ook het mengen pompsysteem zelf ontwikkeld.
Rioolputten, stadsbankjes en gebouwen De CyBe RC kan betonelementen printen, die daarna als puzzelstukken in elkaar worden gezet. Ook printte het in Nederland al rioolputten en stadsbankjes. Begin 2018 start de bouw van het eerste 3D-geprinte gebouw in Europa.
Maar het echte werk zit in Dubai. Met oog op het aantrekken van innovatieve bedrijven, wil de overheid daar dat in 2030 bouwwerken voor 25 procent bestaan uit 3D-geprinte onderdelen. Niet toevallig leverde CyBe recentelijk hier het eerste volledig 3D-geprinte gebouw ter wereld op.
3D-betonprinten is niet alleen sneller en goedkoper. Het gebruikt tot 60 procent minder materiaal, wat zorgt voor minder CO 2
-uitstoot bij productie en vervoer. Banen kost de technologie ook niet, volgens Hendriks. Integendeel:“ Er komt een enorm tekort aan mensen in de bouw aan, terwijl de vraag naar bouwprojecten stijgt. Automatisering is de oplossing om dat op te vangen. De traditionele betonstorter is straks een opgeleide 3D-printer-operator.” •
De Vergaderfabriek
" De traditionele betonstorter is straks een opgeleide 3D-printer-operator "
Berry Hendriks