32 | BOUWENDNL | Mei 2015 | VERENIGING
VERENIGING | Mei 2015 | BOUWENDNL | 33
Tekst | Jørgen Hulsmans
WET AANPAK SCHIJNCONSTRUCTIES STAAT VOOR DE DEUR
De beoogde ingangsdatum van de Wet Aanpak Schijnconstructies
(WAS) staat op 1 juli 2015, maar hij moet eerst nog door de Eerste
Kamer. Het is een belangrijke wet voor de bouwsector, dus daarom
zetten we hier nog eens even alles op een rijtje.
Hoe ziet de WAS eruit
Gevolgen bedrijven
De WAS moet ervoor zorgen dat uitbuiting en
In de WAS is er geen mogelijkheid voor een
onderbetaling van werknemers wordt tegen
vrijwaring vooraf. De wetgever wilde hier
gegaan en oneerlijke concurrentie wordt
niet toe overgaan ondanks het aandringen
bestreden. Hiervoor zijn vier pijlers opgenomen.
van onder andere Bouwend Nederland. Het
voornaamste argument hiervoor is, dat als
1. Het verbeteren van de handhaafbaarheid
eenmaal vrijwaring op voorhand is afgegeven,
van de Wet op het Minimumloon en de
een bedrijf niet meer wordt gestimuleerd om
Minimum vakantiebijslag
netjes te handelen en bijvoorbeeld ook zijn
De middelen die hiervoor worden ingezet zijn:
onderaannemers niet blijvend zal stimuleren
• Uitbetaling loon verplicht giraal.
tot bonafide gedrag. Ook biedt een vrijwaring
• Beperking verrekening en inhouding van
vooraf maar een beperkte zekerheid. Deze kan
kosten op het minimumloon.
• Transparantere loonstroken.
voor een rechter altijd worden aangevochten en
ingeperkt.
In de WAS is er wel de mogelijkheid voor een
2. Het verbeteren van cao-handhaving en
naleving.
• Hiervoor is in de WAS de mogelijkheid
disculpatie. Dat betekent, dat een rechter
achteraf kan besluiten dat een bedrijf niet
aansprakelijk kan worden gesteld. Bijvoorbeeld
gecreëerd voor een verlenging van de
omdat hij aantoonbaar al het mogelijke in het
algemeen verbindend verklaring (avv)
werk heeft gesteld om niet alleen zelf volgens
van een cao die stilzwijgend is verlengd.
de wet te handelen maar dit ook aan eventuele
Daarmee kunnen ‘wild west’ taferelen
onderaannemers heeft opgelegd en gecontro
worden beknot omdat iedereen zich aan
leerd. In de Memorie van Toelichting op de WAS
Een belangrijk element in de keten ansprake
a
maar moet verplicht een vastgestelde route
Met het ministerie van SZW werkt Bouwend
de cao-bepalingen moet gaan houden.
is een aantal van deze zogenaamde disculpatie
lijkheid van de WAS is de positie van de
volgen. Te beginnen bij zijn eigen werkgever.
Nederland nauw samen om de komende
Door de verlenging van de avv geldt de cao
gronden opgenomen. Sectoren kunnen er ook
opdrachtgever. Deze krijgt in de WAS een
Hiermee is er goed geluisterd naar het stand
periode goede voorlichting aan bedrijven te
immers voor de hele bedrijfstak.
voor kiezen die disculpatiegronden in een soort
e
xpliciete rol en verantwoordelijkheid, want
punt van Bouwend Nederland, dat zegt dat je
geven. De WAS mag niet onderschat worden.
hij gaat als eerste schakel deel uitmaken
problemen daar moet oplossen, waar ze (zijn)
Het is daarom van belang om de bedrijven
van een keten. De opdrachtgever is dan ook
ontstaan.
• Sociale partners en de Inspectie SZW (ISZW)
opdrachtgever
STAP 4
van keurmerk op te nemen.
hoofdaannemer
kunnen over en weer informatie uitwisselen
als het vermoeden bestaat dat een werk
Bedrijven in onze sector zullen zich met de
gever de cao-afspraken niet nakomt.
inwerking reding van de WAS dus nog meer
t
STAP 3
en kan zich niet langer verschuilen achter de
dan voorheen goed moeten beraden op de
leggen van protocollen, afspraken in onder
openbaar aking van de inspectie
m
-
aannemingsovereenkomsten en de controle
gegevens van de ISZW.
en actie op mogelijke misstanden bij onder
STAP 1
ERNSTIGE
ONDERBETALING
STAP 2
hierop zorgvuldig voor te bereiden. <
Verder heeft Bouwend Nederland aange
hoofdaannemer.
gespecialiseerde
aannemer I
selectie van onderaannemers. Het vast
3. Het verruimen van de mogelijkheid tot
verantwoor elijk voor een bonafide keten
d
drongen op een aanscherping van de wettekst
Lang lobbytraject
Sinds de aankondiging van de minister eind
2013 dat hij met deze wet ging komen, is er
om de uitvoerbaarheid van de wet te vergroten
met minimale administratieve lasten voor de
bedrijven.
Kijk op bouwendnederland.nl
http://ow.ly/MnrpU
Vervolg proces
Nederland heeft het doel van de wet altijd
De Eerste Kamer moet zich nog buigen over
volledig ondersteund: pak schijnconstructies
het wets oorstel en kan dan akkoord of niet
v
maken die werknemers onder etalen.
b
een intensief lobbytraject gestart. Bouwend
mogelijk ondersteunen.
• Zo kan ISZW de namen van bedrijven bekend
aan. Op basis van de eerste voornemens in de
akkoord gaan. Ruimte voor tekstaanpassingen
concept-wet viel er echter nog wel wat af te
en amendementen is er niet meer. Gezien de
dingen op de uitwerking ervan. Het lobbytraject
ruime meerderheid waarmee het wetsvoorstel
heeft ertoe geleid dat veel scherpe kantjes uit
in de Tweede Kamer is aangenomen, lijkt dit
het wetsvoorstel zijn gehaald. De belangrijkste
voor de procedure in de Eerste Kamer een
daarvan is, dat de hoofdelijke aansprakelijkheid
gelopen race. Politiek interessant kan wel zijn,
Voor meer informatie over dit
is vervangen door een volgtijdelijke aansprake
of de Eerste Kamer aan de ehandeling van de
b
lijkheid. Een werknemer kan dus niet lukraak
wet toekomt in de bestaande samenstelling of
iedere schakel in de keten aansprakelijk stellen,
de nieuwe samenstelling.
aannemers gaan een belangrijke rol spelen.
Bouwend Nederland zal de leden hierbij zo goed
4. Ketenaansprakelijkheid voor betaling van
uitzendbureau
het correcte loon.
• Ook de opdrachtgever m