18 | BOUWENDNL | Mei 2015 | THEMA | INSTROOM EN OPLEIDING
Tekst | Pim Nusselder
Foto | René van den Burg
| Mei 2015 | BOUWENDNL | 19
THEMA | INSTROOM EN OPLEIDING
WETENSCHAPSAGENDA
GOUDEN KANS VOOR DE BOUW
Ontwikkelingen in de bouw en
maatschappij hebben allerlei
gevolgen voor het bouw- en
infraonderwijs, maar welke?
Hoe moeten we onze mensen
opleiden voor de toekomst in
onze sector? Hoe kan de
wetenschap onze sector
versterken met praktische
antwoorden?
Die vragen stonden centraal op 2 april, bij
kwalificaties van afgestudeerden straks
het werkveld en die studenten interesseert en
een bijzondere bijeenkomst in het Bouwhuis
aan bij de vraag van het bedrijfsleven?’ Het
voor het vakgebied vasthoudt.
in Zoetermeer. Een flink deel van de bijeen-
rapport over de eindkwalificaties ‘Domein
komst stond in het teken van de nieuwe
Built Environment’ gaat daarover en dat werd
Ruimte, richting en herkenbaarheid
Wetenschaps genda, een project geleid door
a
gepresenteerd door de HBO’s, verenigd in de
Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend
de hoogleraren Beatrice de Graaf en Alexander
Hoger Onderwijsgroep (HOG) Bouw, voor een
Nederland, gaf in zijn inleiding al aan dat het goed
Rinnooy Kan. De laatste kwam op deze middag
gehoor van leden van Bouwend Nederland plus
toerusten van jonge mensen van groot belang
in het Bouwhuis enthousiast uitleggen dat
onderwijs rofessionals. In het rapport staat
p
is, vanwege veranderingen in steden, krimpge-
universiteiten graag breed draagvlak willen in
tot in detail wat er verwacht mag worden van
bieden, klimaatverandering, eisen op het vlak van
de samenleving en daarvoor een bottom-up
a
fgestudeerden in de richtingen bouwkunde,
duurzaamheid. Voorheen richtte de aandacht van
benadering kiezen. Dus ook de bouw- en infra-
civiele techniek, ruimtelijke ordening, water-
de bouwsector zich vaak op de MBO-opleidingen,
sector is van harte uitgenodigd om de komende
bouw en archeologie. Aan de hand van dit
maar Verhagen gaf aan dat steeds vaker vanuit
tijd allerlei onderzoeksvragen in te dienen.
rapport worden de onderwijsprogramma’s van
de sector naar het HBO wordt gekeken. Onder-
Lang niet alle vragen zullen door de selectie
de vijf opleidingsrichtingen per 1 september
nemers, onderwijs en overheid moeten dan ook
komen, maar Rinnooy Kan noemde het thema
opnieuw ingericht, zodat ze beter aansluiten bij
de handen ineen blijven slaan, zoals al gebeurde
‘duurzaamheid’ als voorbeeld van een gebied
de wensen en eisen van toekomstige werk-
bij het opstellen van het HOG-rapport, dat op drie
waarop vele relevante, urgente en interessante
gevers. De 65 smallere opleidingen worden
niveaus ‘ruimte, richting en herkenbaarheid’ geeft
vragen over te stellen zijn. Daarmee is de
omgevormd naar 35 bredere opleidingen, met
aan opleidingen.
Wetenschapsagenda “een gouden kans voor
een specialisatie in het laatste jaar.
de bouw”, aldus de oud-SER-voorzitter en
Tegelijk worden de studenten beter voor-
China en Brazilië
oud-voorzitter van VNO-NCW.
bereid op veranderingen in de samenleving.
Het sluit tegelijkertijd goed aan bij het
Naast technisch-innovatieve competenties
onderzoek naar toekomstige competenties,
krijgen ook leidinggevende, onderzoekende en
uitgevoerd door TNO in opdracht van Bouwend
Professor Mick Eekhout onderstreepte dat in
communicatieve competenties nadrukkelijk
Nederland. Daarin konden leden van Bouwend
deze bijeenkomst van harte, want "aan onze
aandacht. "Doen we het goede en zijn we op
Nederland aangeven wat zij verwachten van
sector wordt op dit moment nog niet één
de goede weg?" dat waren de vragen waarmee
hun toekomstige hoger opgeleide mede erkers.
w
procent onderzoeksgeld besteed. De bouw is
we begonnen aan dit rapport, zo blikte de voor-
Uiteraard speelt technische vakkundigheid
de Calimero van de wetenschap." Hij drong
zitter van de Vereniging Hogescholen Thom
en innovatievermogen een grote rol, dus ook
aan op het in kaart brengen en houden van de
de Graaf terug naar de beginfase. Die plaats
creativiteit, maar tevens spelen juridische
vele toekomstige verande ringen en die ‘terug
bepaling is belangrijk, want de uitdaging is
kennis, omgevingscommunicatie en coachend
te ploegen naar uitdagingen voor het heden’.
om vier van de tien aankomende studenten te
leiderschap straks een grote rol, niet alleen op
De hoge dichtheid in Nederland van HBO- en
laten kiezen voor een technische studie. Er zijn
HBO, maar ook op MBO-niveau. Deze compe-
WO-opleidingen is daarbij een groot voordeel
veel mensen nodig om aan de groeiende vraag
tenties trekken ook internationaal aandacht,
voor samenwerking. Hij bepleitte om juist nu
van de toekomst te kunnen voldoen. De wereld
wist directeur-generaal Hans Schutte te
samen vanuit de brede bouwsector vragen aan
wordt daarbij complexer en we verwachten dus
melden, van het Ministerie van OCW. Ook
te leveren bij de Wetenschapsagenda.
meer van onze mensen. De jongere moet straks
landen als China en Brazilië kijken mee hoe wij
niet ‘gewoon gaan werken’ bij een bedrijf, hij of
in Nederland bijvoorbeeld communiceren met
Calimero
4 van de 10
zij moet daar volgens De Graaf binnenkomen
omwonenden, maar ook hoe hier onderwijs en
Daaraan voorafgaand ging het bij deze
met een onderzoekende houding: "Hier valt wel
bedrijfsleven samenwerken. Daar wil men van
b
ijeen omst over vragen als ‘Welke ompetenties
k
c
wat te verbeteren en dat ga ik doen". Essentieel
leren. "Deze competenties zijn dus meteen al
moeten studenten hebben? Sluiten de
is dus een goede opleiding die nu aansluit bij
een exportproduct."
70
Inmiddels hebben Tom van Eck en Marieke van
gerelateerd onderzoek. We gebruiken deze vragen
der Post namens Bouwend Nederland, Bouw-
om een eigen onderzoeksagenda te ontwikkelen."
campus, 3TU, TU Delft, TU Eindhoven, UTwente,
Tom van Eck, accountmanager Infra Midden:
RWS, RVB, TNO, SBR, Hoger Onderwijsgroep Bouw
"We gaan de onderzoeksagenda voor de bouw
& Ruimte, Roel Bol (Ministerie EZ) en VNO NCW/
gebruiken voor kennis- en innovatieprogramma’s
MKB Nederland meer dan 70 vragen ingediend bij
die via de Bouwcampus en andere innovatie
de Nederlandse Wetenschapsagenda.
platforms uitgevoerd kunnen worden. We denken
Marieke van der Post, beleidsadviseur Onderwijs
aan concrete innovatieprojecten waarin overheid
en Arbeidsmarkt: "Er moet meer geld naar bouw-
en onze bedrijven samenwerken."
<