KONGRE BİLDİRİLERİ
—Halk Takvimi
Yıl boyunca toplum içinde ortaya çıkan toplumsal, ekonomik, kültürel, dinsel ve büyüsel olayları
ve bunların tekrar edeceği zamanları belirlemek amacıyla kullanılan geleneksel bilgilerdir.
Bahar
Hıdrellez
Yaz (Gündönümü)
Güz
Kış (Zemheri)
—Halk Meteorolojisi
Halkın, hava olaylarını yerel deneyimlere dayalı edinilmiş bilgiler ışığında değerlendirmesi;
yorumlaması ve buna bağlı olarak çıkan sonuçlardır.
Buna göre: Halk takvimi, belli bir yörenin iklim koşulları ve yaşamsal etkinliklerine dayalı
bir şekilde uzun deneyimler sonucunda ortaya çıkan ve yerel özellikleri ifade eden bir zaman
bölümlemesidir. Yöre insanının kültürel bir miras olarak edinmiş olduğu bu zaman bölümlenmesiyle
ülke genelinde kabul edilen fakat yerel unsurlara göre farklılaşan durumlar ifade edilmektedir.
Halk takvimi, insan-doğa İlişkilerinde doğanın egemenliğine yenik düşmemek için halk
tarafından oluşturulmuş ve kırsal kesimde yaşam bu takvime göre yönlendirilmiştir. Geleneksel tarım
ve hayvancılığa ilişkin her türlü etkinlik, bu takvime göre düzenlenmiştir.
Halk takviminde yıl, Hızır günleri ve Kasım günleri olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Bu ayırım genel
olarak iki mevsimin varlığını kabul etmeye dayanan eski bir takvim anlayışından kaynaklanmaktadır.
bu anlayışa göre bir sene “yaz” ve “kış” olarak ikiye ayrılmış; yaz mevsimi için “eyyam-ı rûz-ı
Kasım” veya “Kasım”; kış içinse “eyyam-ı rûz-ı Hızır” ya da kısaca “Hızır” denmekteydi. 186 gün
olan Hızır Günleri, 6 Mayıs’tan başlayıp 7 Kasım akşamına kadar devam etmektedir. Hıdırellez’le
başlayan bu mevsimin başlangıcı halk arasında “yılbaşı” olarak kabul edilerek çeşitli kutlamalarla
karşılanır. 179 gün olan Kasım Günleri ise 8 Kasım’dan başlayıp 5 Mayıs akşamına kadar devam eder.
Kasım Günleri’nin kırkına gelince bazı hayvanlar kış uykusuna yatarlar.. Zemheri, Bocuk ve Tahta
Atımı dönemlerinden sonra cemreler düşmeye başlar ve 3. cemre’nin düşmesinin ardından Kocakarı
Soğukları adı verilen bir dönem başlar. Martın Dokuzu ve Nisanın Beşi’nden sonra artık havalar
ısınmaya başlamıştır.
Halk, iklim ve hava ile ilgili tahminlerini çevre oluşumlarına bakarak yapmaktadır.
Yüksek dağların tepesine koyu bulutlar çöktüğü zaman yağış beklenir.
Serçeler toplu durursa kar yağacak demektir.
440
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
—Halk Ekonomisi
Halkın, geçim ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yaratıp geliştirdiği veya edindiği üretim ve
tüketim biçimlerini, alışkanlıkları, davranışlarını ve bu süreçte kullandığı geleneksel yol, yöntem, araç
ve gereçlerin tümünün araştırılması halk ekonomisini kapsar.
—Bayramlar Kutlamalar Özel Günler
Mevsimlik Bayramlar
Nevruz hıdrellez
Saya gezme
Koç katımı
Arşiv Dairesi Başkanlığı
441