KONGRE BİLDİRİLERİ
Fuzûlû’nin yine bir kasidesinden anlaşılmaktadır ki, Ayas Paşa, bulunduğu şehir, imar, sükun
ve emniyet açısından berbat bir haldeyken bu şehri onarıp, “yola getirilmesi müşkül mülkü” abâd
eylemiştir.
Fuzûlî Divanında 11 numara ile kayıtlı ve “Kaside der Tevaîf-i Bağdat ve Meth-i Sultan Süleyman”
başlığını taşıyan kaside, bir kasidenin gerçekte ne olduğunun en güzel örneklerinden biridir. 71 beyitlik
bu kaside Bağdat şehrinin, sosyal, kültürel ve tarihi bir fotoğrafını yansıtmaktadır. Şehirdeki tarihi,
dini şahsiyetler, İslam dini açısından şehrin önemi, tarihin büyük olaylarına merkezlik etmesi, coğrafi
ve tabii güzellikleri, kültürel zenginliği vs. gibi birçok konu bu kasidede çok güzel bir üslupla harman
edilmiştir. Her yönüyle Bağdat tarihi araştırmacıları için zengin bir vesika niteliği taşımaktadır.18
Yahya Bey, Divanında, 22 beyitlik bir kasidesinde, Kâsım Paşa’nın Bağdat’ta Şat ırmağı üzerine
bir köprü yaptırdığını söyleyerek, bu köprü vesilesiyle Paşa’ya övgüler düzmektedir.
Kurıda yaşda yoldaşlık idüp Hızr-âsâ
Yapdı bir köprü Şata Hazreti Kâsım Paşa19
Hazreti Aga dahi Kâsım beg-i
Anda vâlî eyledi hasbe’l-murâd
Hem dahi bu çeşme-yi kıldı binâ
Nûş idüp Kevser şarâbın ola şâd
Zevk idüp dil-teşneler târîhini
Didiler “ser-çeşme-i Sultân Murâd” H. 1003,ü K134, s. 435-436.
Kâsım Bey Çeşmesine Târih
Yapdı Kâsım Beg bu zîb^q çeşmeyi
Nûş idüp Kevser şarâbın ola şâd
Ey Cinânî teşneler târihini
Didiler t”ser-çeşme-i Sultân Murâd”, H. 1003, Kıta 135, s. 436.
Sultân Murad Kasrına tarih.
11 beyitlik bir Kıt’a, H. 1000, K. 162, s. 451-452.
Beytiyle başlayan bu kaside vesilesiyle bizler, Şat ırmağı üzerine yapılan bu köprünün halk
arasında ne büyük bir sevinç yarattığını da öğrenmiş oluyor, şâirin böylesi büyük bir eseri bina eden
insanı ebedileştirdiğine de şahit oluyoruz.
Gazanfer Aga mescidin Câmi itdügine târîhdür
Divan Şiirindeki Kıt’a Manzumelerinin Osmanlı Somut Kültürel Mirasına Örnekler
Divan şiirinin tarihi malzemelerin, yapıların, eserlerin tespitinde rol oynaması genel olarak
kıt’alarda ortaya çıkmaktadır. Bizler, seçtiğimiz bazı divanlardan örneklerle bu konuda divan şiirinin
önemine dikkat çekmek istiyoruz.
1.16. yüzyıl şâirlerinden Cinânî’den bazı kıt’alar20 :
Bir mezarın tamirine tarih:
Yapup ehl-i hayrun biri bir mezar
Niçe sa’y ile itdi sarf-ı himem
Dinildi binâsına târîh anun
”Zihî hâb-gâh-ı diyâr-ı adem” , H.986, Kıt’a 52, s. 400.
İstanbul’un yanmasına tarih:
Târîh-i berây-ı ihrâk-ı İstanbul:
Hışm-ı İlâhî irüp yakdı Sitanbul’u âh
Dil didi târîhini “hışm-ı cedîd-i İ