KONGRE BİLDİRİLERİ
Dəftərxana Osmanlı dövlətində bürokrativ dövlət qurluşunun 3 əsas istiqamətlərindən
biri olduğu üçün çalışan personalın seçilməsinə və xüsusi diqqət yetirilmişdir. Bu şəxslər
dövlətə sadiqlik bilimlilik, məşğul olduqları sahədə mövcud olan qanunları və təlimatları
son dərəcə mükəmməl bilmə qabliyyətlərinə və gözəl xətlərinə görə seçilirdilər. XVI yüz
ildən başlayaraq əvvəl 15 işçidən ibarət olan Dəftərxana 1577-1578-ci illərdə 40, XVII
yüz ilin əvvəllərində 95-100 sonralar isə daha çox işçi ilə fəaliyyət göstərib.
Bu gün Türkiyə Cumhiriyyətində əmlak qeydiyyatı və kadastr işlərini həyata keçirən,
Osmanlı dönəmində Dəftərxana adlanan bu quruluşun hüquqi varisi olan Tapu və Kadastro Genel müdirliyi sistemində 22 vilayət bölgə müdirliyində 18 min işçi çalışır. 600 yüz
il Osmanlı coğrafiyasında yerləşən, sonralar öz müstəqil dövlətlərini quran 30-dan çox
dövlətin nümayəndəsinin qatıldığı «Osmanlı cöğrafiyasının mədəni arxiv miraslarının
tarixi rolu» adlı Beynəlxalq Konqresin İstanbul şəhərində keçirilməsində də bir tarixi
simvolizim var idi. 600 il ərzində bu böyük və gözəl şəhər Osmanlı dövlətinin paytaxtı
rolunu oynayıb.
Gülhüseyn Kazımov
Cavid Qasımov
OSMANLI COĞRAFYASI KÜLTÜREL ARŞIV MIRASININ YÖNETIMI VE TAPU
ARŞIVLERININ ROLÜ ULUSLARARASI KONGRESI’NIN ARDINDAN*
Prof. Dr. Yılmaz KURT
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Osmanlı
Coğrafyası Kültürel Arşiv Mirasının Yönetimi ve Tapu Arşivlerinin Rolü Uluslar arası Kongresi” 21- 23
Kasım 2012 tarihleri arasında İstanbul’da Grand Cevahir Hotel salonlarında büyük bir katılımla başarı ile
tamamlandı.
Kongre merkezi olarak İstanbul’un seçilmesi ayrı bir anlam taşımaktaydı. Bu kongre 3 kıtada 26
ayrı devleti kapsayan Osmanlı topraklarından gelen bilim insanlarını Osmanlı’nın başkentinde birleştirmiş
ve onlara bu tarihi kenti görme imkânı vermiş oluyordu. İstanbul’un kongre merkezi olarak tercih edilişi
böylece tarih açısından da bir anlam kazanmış olmaktaydı.
Bu Kongre’de gördüğümüz önemli yeniliklerden birisi de Kongre öncesi yapılan başarılı tanıtım
çalışmaları idi. Son 10 yılda çok başarılı bir grafik çizmiş olan Çevre ve Şehircilik Bakanı Sayın Erdoğan
Bayraktar, Kongre’yi tanıtmak üzere Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Daire Başkanlığı’nda bir
kokteyl vererek medya mensuplarına amaçlarını anlattı. Toplantı’ya Ankara’nın değişik üniversitelerinden
20 kadar Tarihçi ve Arşivci akademisyenin katılarak bilimsel konularda açıklamalar yapmaları yararlı oldu.
Ankara’da birçok köprü ve kavşakta Kongre afişleri ve ilanları yer aldı. Kongre öncesi yapılan tanıtım
çalışmaları tek kelime ile örnek bir çalışma idi.
Kongrenin açılışına 2.000 kişilik yetmedi ve birçok kişi dışarıya aktarılan ses ve görüntü ile açılışı
izleme imkânı buldu. Tapu ve Kadastro Genel Müdürü Davud Güney, Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan
Bayraktar ve Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç açılış konuşmalarını yaptılar. Kuyûd-ı Kadime Arşiv Belge
Tabloları ve Kadastro Aletleri Sergisi’nin açılış töreni yapıldı. Açılış Konferansı’nı yapacak olan Prof. Dr.
Halil İnalcık rahatsızlığı sebebiyle toplantıya katılamadığı için video konferans ile dinleyicilere hitap etti.
Halil Hoca’nın yerine “Tapu ve Kadastro Arşivlerinin Türk ve Dünya Tarihi Açısından Önemi” konusunda
bilgi vermek görevi de bu fakîre verildi.
* Bu yazı OTAM, SAYI 31, YIL 2012, s 259-266’dan alınmıştır.
988
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
Arşiv Dairesi Başkanlığı
989