AVRUPA MİLLETLERİ RUHİYATI
ALFRED FOUILLEE
1923 yılında okuyup son sayfasına “ bir gecede okudum , 4 / 5 Eylül ” notunu düştüğü eser ise Alfred Fouillee ’ nin “ Avrupa Milliyetleri Ruhiyatı ” adlı kitabıydı . Aynı yıl TBMM hükümeti tarafından önemli görülen bölümleri Türkçeye çevrilerek yayınlanmıştır . Eserde Avrupa halklarının etnik ve tarihi kökenleri , kültürel ve psikolojik yapıları , karakterleri ve insani ilişkileri ayrı başlıklar halinde işlenmiştir .
Atatürk ’ ün bu eseri okurken altını çizdiği satırlar ise çarpıcıdır : “ Yunan milletvekilleri kendi adamlarını memuriyete sokmak için çaba gösterir kayırırlar . Adliyeye müdahale ederler . Ordu işlerine burunlarını sokarak disiplini bozarlar .” “ Avrupa denilen dama tahtasında doğru kalp ile oyun oynanamaz .” “ Her ulus , kendine özel duyguya sahiptir .” “ Her ulus , dini kendine uydurur .” “ Yoksul bir ulus , parlak nutuk ve hutbelerden çok , işe muhtaçtır .” “ Burjuva , büyük politikacıdır , siyasidir , hilekâr hesapçıdır , menfaat sağlıyorsa nefretini bile saklayabilir .”
Ali Baran Arıban
Aidiyet 37