73
Δύο ανεξάρτητες μετρήσεις της σταθεράς του Χάμπλ έγιναν
πρόσφατα, μία με τη χρήση του διαστημικού τηλεσκοπίου
Χαμπλ της NASA, και μια άλλη με τη χρήση της διαστημοσυσκευής
Planck του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Οι μετρήσεις
του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble βασίζονται σε παρατηρήσεις
ενός τύπου αστέρα γνωστού ως "μεταβλητός Κηφείδης", καθώς
και σε παρατηρήσεις Υπερκαινοφανών (Σούπερνόβα). Και τα δύο
αυτά αντικείμενα θεωρούνται ως "πρότυπα κηρία", για το
προβλέψιμο πρότυπο της φωτεινότητας τους, το οποίο οι
επιστήμονες μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να εκτιμήσουν την
απόσταση και την ταχύτητα του αστέρα.
Ο άλλος τύπος εκτίμησης βασίζεται σε παρατηρήσεις των
διακυμάνσεων στη κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου-την
ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που παρέμεινε αμέσως μετά
την Μεγάλη Έκρηξη, όταν το Σύμπαν ήταν ακόμα
στα...σπάργανα. Ενώ οι παρατηρήσεις και των δύο ανιχνευτών
είναι εξαιρετικά ακριβείς, οι εκτιμήσεις τους για τη σταθερά του
Χάμπλ διαφέρουν σημαντικά.
"Εδώ είναι που το LIGO μπαίνει στο παιχνίδι", λέει ο
Vitale.
Το LIGO ή αλλιώς το Συμβολόμετρο Λέιζερ και Παρατηρητήριο
Βαρυτικών Κυμάτων (Laser Interferometer Gravitational-Wave
Observatory) ανιχνεύει βαρυτικά κύματα στο χωροχρόνο τα οποία
παράγονται από κατακλυσμιαία αστροφυσικά φαινόμενα.
"Τα βαρυτικά κύματα παρέχουν έναν πολύ άμεσο και εύκολο
τρόπο μέτρησης των αποστάσεων των πηγών τους", δηλώνει ο
Vitale. "Αυτό που εντοπίζουμε με το LIGO είναι ένα άμεσο
"αποτύπωμα" της απόστασης της Γης από την πηγή, χωρίς καμία
επιπλέον ανάλυση."
Το 2017, οι επιστήμονες είχαν την πρώτη τους ευκαιρία να
εκτιμήσουν τη σταθερά του Χάμπλ από μια πηγή βαρυτικών
κυμάτων, όταν το LIGO και ο Ιταλός "ομόλογός" του
το συμβολόμετρο Virgo ανίχνευσαν για πρώτη φορά ένα ζευγάρι
συγκρουόμενων αστέρων νετρονίων. Η σύγκρουση
απελευθέρωσε μια τεράστια ποσότητα βαρυτικών κυμάτων, την
οποία οι ερευνητές μέτρησαν για να προσδιορίσουν την απόσταση
https://www.facebook.com/Aratosastronomy/