KONING HARALD V VAN NOORWEGEN OVERLEDEN
Koning Harald V van Noorwegen is overleden. De geliefde vorst, die sinds 1991 op de Noorse troon zat, is op 89 jarig leeftijd overleden. Met zijn overlijden verliest Noorwegen een koning die gedurende tientallen jaren een belangrijke en vertrouwde rol speelde binnen het land.
HARALD: EEN JEUGD IN OORLOGSTIJD
Harald werd in 1937 geboren als eerste Noorse prins in maar liefst 567 jaar. Kroonprins Olav en Kroonprinses Märtha hadden al twee dochters, Ragnhild en Astrid. Volgens de Noorse grondwet van 1814 konden alleen mannen de troon erven. De geboorte van Harald was daarom belangrijk voor de opvolging. In 1990 werd de grondwet aangepast: sindsdien is het oudste kind, ongeacht geslacht, troonopvolger. Voor kinderen die vóór 1990 waren geboren, bleef de oude regeling gelden.
De eerste drie jaren van Haralds leven verliepen rustig op het landgoed Skaugum. Daar kwam op 9 april 1940 abrupt een einde aan toen Duitsland Noorwegen binnenviel. De koninklijke familie moest vluchten. Bij Elverum gingen hun wegen uiteen. Kroonprinses Märtha vertrok met haar drie kinderen naar Zweden en reisde later door naar de Verenigde Staten.
Terwijl koning Haakon en kroonprins Olav in Londen verbleven, woonde Märtha met Ragnhild, Astrid en Harald in de omgeving van Washington. Daar bleven zij tot het einde van de oorlog in 1945. Op 13 mei 1945 keerde kroonprins Olav terug naar Noorwegen. Op 7 juni volgden koning Haakon en de rest van de koninklijke familie. Hun thuiskomst werd een onvergetelijk moment: duizenden Noren stonden langs de straten om hen na vijf jaar bezetting juichend te verwelkomen.
KONING HARALD VII
Na het overlijden van koning Haakon VII op 21 september 1957 werd prins Harald kroonprins. Hij nam steeds meer officiële taken over van zijn vader, koning Olav V, en trad regelmatig op als regent. Ook vertegenwoordigde hij Noorwegen tijdens buitenlandse reizen, onder meer om de Noorse industrie internationaal te promoten.
In 1960 bracht Harald zijn eerste officiële buitenlandse bezoek aan de Verenigde Staten, ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de American-Scandinavian Foundation.
Toen koning Olav in 1990 ziek werd, nam kroonprins Harald als regent de taken van het staatshoofd over. Na het overlijden van zijn vader op 17 januari 1991 werd hij koning Harald. Hij koos, net als zijn vader en grootvader, het motto: ‘Alles voor Noorwegen.’ Vier dagen later legde hij in het Noorse parlement de eed af om de grondwet te beschermen. Koningin Sonja was daarbij aanwezig.
Op 23 juni 1991 werden Harald en Sonja ingewijd in de kathedraal van Nidaros in Trondheim. Daarmee zetten zij een eeuwenoude Noorse traditie voort. Rond deze plechtigheid maakten zij een tiendaagse rondreis door Zuid-Noorwegen. Een jaar later volgde een uitgebreide reis door de vier noordelijkste provincies.
Sinds de invoering van het parlementarisme in 1884 zijn de taken van de Noorse koning voornamelijk ceremonieel. Koning Harald zit onder meer de wekelijkse Raad van State voor en opent ieder jaar de nieuwe zitting van het parlement. Ook speelt hij een belangrijke rol bij regeringswisselingen en ontvangt hij buitenlandse staatshoofden en ambassadeurs.
Samen met koningin Sonja brengt hij regelmatig bezoeken aan verschillende delen van Noorwegen en is hij aanwezig bij tal van nationale evenementen en herdenkingen. De koning heeft bovendien bijzondere aandacht voor het welzijn van kinderen en jongeren. Hij ontvangt regelmatig kinderen in het paleis en luistert naar hun verhalen en zorgen.
KROONPRINS HAAKON VOLGT ZIJN VADER OP
Na het overlijden van koning Harald V van Noorwegen staat de troonopvolging klaar. Zijn oudste zoon, kroonprins Haakon, zal zijn vader opvolgen als koning van Noorwegen. Daarmee begint voor de 52-jarige Haakon een nieuw hoofdstuk als staatshoofd van het Scandinavische koninkrijk.