BIJNA VERDWENEN
Toch dreigde de trap na 9/11 alsnog te verdwijnen. Bij de plannen voor de wederopbouw van Ground Zero was aanvankelijk geen plaats voor het historische bouwwerk. Monumentenorganisaties en nabestaanden kwamen daartegen in verzet.
De New York Landmarks Conservancy wilde de trap het liefst op zijn oorspronkelijke plek behouden. Uiteindelijk werd een compromis bereikt: de trap mocht worden gered en onderdeel worden van het toekomstige 9/11 Memorial Museum, maar dan moest er wel een manier worden gevonden om hem veilig te verplaatsen.
Daarvoor werd de bekende constructeur en specialist in monumentenbehoud Robert Silman ingeschakeld. Hij bedacht een bijzondere constructie waarbij de trap voorzichtig uit het omliggende beton werd gesneden en in een speciaal ontworpen stalen ‘wieg’ werd geplaatst.
DE VERHUIZING IN 2008
Op 9 maart 2008 was het zover. Met behulp van een enorme 500-tons hydraulische kraan werd de 37 treden tellende trap voorzichtig opgetild. Vervolgens werd hij ongeveer 200 voet, zo’n 60 meter, verderop op het terrein geplaatst. Het was de eerste grote stap in de redding van het monument. Het moet een bijzonder gezicht zijn geweest: een trap die zeven jaar eerder door mensen in doodsangst was gebruikt om aan de ramp te ontsnappen, werd nu zelf als een kostbaar historisch object met uiterste voorzichtigheid verplaatst.
De trap werd daarna bewaard en uiteindelijk geïntegreerd in het 9/11 Memorial & Museum. De New York Landmarks Conservancy vermeldt 2014 als het jaar waarin de trap naar het museum werd verplaatst.
EEN STILLE GETUIGE
Vandaag de dag lopen museumbezoekers langs en over de historische trap wanneer zij afdalen naar de tentoonstellingsruimten. Wat ooit een gewone verbinding tussen het World Trade Center Plaza en Vesey Street was, is nu een tastbare herinnering aan de mensen die op 11 september 2001 probeerden te ontkomen. De trap draagt geen grote namenlijst en is geen imposant standbeeld. Het zijn slechts treden, beschadigd maar bewaard gebleven. Elke trede herinnert aan de honderden mensen die hier op die verschrikkelijke ochtend naar beneden vluchtten. Aan angst, paniek, maar vooral ook aan overlevingskracht.
Dat deze trap vandaag nog bestaat, is te danken aan de inspanningen van monumentenorganisaties, overlevenden en hun partners. Onder anderen de National Trust for Historic Preservation, de Municipal Art Society of New York, het World Monuments Fund en de Preservation League of New York zetten zich samen met de New York Landmarks Conservancy in voor het behoud ervan.
Een trap die op 11 september 2001 mensen naar veiligheid leidde, werd jaren later zelf in veiligheid gebracht. Sindsdien is de Survivors’ Staircase niet zomaar een stuk van het oude World Trade Center, maar een stille getuige van een dag die de wereld voorgoed veranderde.