Հայ Զինվոր - Page 8

8
Â Æ ì 1 2 ( 1 1 3 2 ) 6 - 1 2 ² ä ð Æ È Æ 2 0 1 6
²¹ ñμ » ç ³ ÝóÇ ³ Ýí ³ ÝÇ · ñáÕ ² ùñ ³ Ù ² ÛÉÇëÉÇÇ § ø ³ - ñ » » ñ ³ ½Ý » ñ ¦ í » åÁ , áñ Ñ ³ Û » - ñ » Ý ÙÇ ù ³ ÝÇ Ã ³ ñ · Ù ³ Ýáõ- ÃÛáõÝ áõÝ » ó ³ í , Ï ³ ñ × Å ³ Ù ³ - Ý ³ ÏáõÙ É ³ ÛÝ ¨ ÙÇ ³ Å ³ Ù ³ - Ý ³ Ï ïñ ³ Ù ³· Íáñ » Ý Ñ ³ ÏÁÝ ¹ - ¹» Ù ³ ñÓ ³·³ ÝùÝ » ñÇ ³ ñÅ ³ - Ý ³ ó ³ í Ñ ³ ïÏ ³ å » ë Ð ³ Û ³ ë- ï ³ ÝáõÙ ¨ ²¹ ñμ » ç ³ ÝáõÙ :
Î ³ ëÏ ³ ÍÇó í » ñ ¿, áñ ¹ ñ ³ å ³ ï ׳ éÁ Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý ËÝ- ¹ ÇñÝ » ñÇ ³ ñÍ ³ ñÍáõÙÝ ¿. Ñ » - ÕÇÝ ³ ÏÁ ÝÏ ³ ñ ³· ñáõÙ ¿ 1980- ³ Ï ³ Ý Ãí ³ Ï ³ ÝÝ » ñÇ í » ñçÇÝ ²¹ ñμ » ç ³ ÝáõÙ ï » ÕÇ áõÝ » ó ³ Í Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý ç ³ ñ ¹» ñÁ ¨ Ñ ³ ë ³ ñ ³ Ï ³ Ï ³ Ý-ù ³ Õ ³ ù ³ Ï ³ Ý ÏÛ ³ Ý- ùáõÙ Í ³ í ³ Éí ³ Í Ñ ³ Ï ³ Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý ÑÇëï » ñÇ ³ Ý : ÆÝã Ëáëù , ²¹ ñμ » ç ³ ÝáõÙ ïÇñáÕ ³ ÙμáÕç ³ ïÇñ ³ Ï ³ Ý í ³ ñã ³ Ï ³ ñ · Ç , ³ í » ÉÇ ëïáõÛ · ` μéÝ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ¨ ³ ½ ·³ ÛÝ ³ ÙáÉáõÃÛ ³ Ý å ³ ÛÙ ³ ÝÝ » - ñáõÙ ëáõÛÝ í » åÇ Ññ ³ ï ³ ñ ³ ÏáõÙÁ ËÇëï Ñ ³ Ù ³ ñÓ ³ Ï ¨ Ëǽ ³ Ë ù ³ ÛÉ ¿ ñ :
². ² ÛÉÇëÉÇÝ ¹» é¨ë ÊáñÑñ ¹³ ÛÇÝ ²¹ ñμ » ç ³ ÝáõÙ É ³ ÛÝ ×³ Ý ³ ãÙ ³ Ý ³ ñÅ ³ Ý ³ ó ³ Í ³ Ù » Ý ³ - Ñ ³ ÛïÝÇ · ñáÕÝ » ñÇó ¿: Ü ³ ²¹ ñμ » ç ³ ÝÇ ³ ÝÏ ³ ËáõÃÛ ³ Ý ï ³ ñÇÝ » ñÇÝ ³ ñÅ ³ Ý ³ ó » É ¿ μ ³ ½Ù ³ ÃÇí μ ³ ñÓñ ³· áõÛÝ å ³ ñ · ¨Ý » ñÇ , ßù ³ Ýß ³ ÝÝ » ñÇ ¨ ÏáãáõÙÝ » ñÇ , ³ Û ¹ ÃíáõÙ` ²¹ ñμ » ç ³ ÝÇ ÅáÕáíñ ¹³ - Ï ³ Ý · ñáÕÇ , Ùß ³ ÏáõÛÃÇ í ³ ëï ³ Ï ³ íáñ · áñÍãÇ :
² ÝíÇ ×» ÉÇ ¿, áñ ²¹ ñμ » ç ³ ÝáõÙ ·» Õ ³ ñí » ëï ³ Ï ³ Ý · ñ ³ Ï ³ ÝáõÃÛáõÝÁ ¨ë ù ³ Õ ³ ù ³ Ï ³ Ý ³ ó- í ³ Í ¿, ¨ ³ ½ ³ ï ëï » ÕÍ ³· áñÍáÕ ÙïùÇÝ ÷ áË ³ ñÇÝ » É » Ý å » ï ³ Ï ³ Ý å ³ ïí » ñÝ » ñáí Çñ ³ Ï ³ Ý ³ ó- íáÕ ½ » ÕÍ ³ ñ ³ ñáõÃÛáõÝÝ » ñÁ , ³ ½ ·³ ÛÝ ³ ÙáÉ ³ Ï ³ Ý Ã » Ù ³ Ý » ñÁ , ³ ½ ·³ ÙÇçÛ ³ Ý ÃßÝ ³ Ù ³ ÝùÇ Ññ ³ ÑñáõÙÁ ¨ ù ³ ñá½Á : àõëïÇ ÙÇ ³ Ý ·³ Ù ³ ÛÝ ûñÇÝ ³ ã ³÷ ¿, áñ ÝÙ ³ Ý å ³ ÛÙ ³ ÝÝ » ñáõÙ ³ Û ¹ Ï ³ - Õ ³ å ³ ñÝ » ñÁ Ë ³ ËïáÕ ó ³ ÝÏ ³ ó ³ Í · ñáÕ å » ïù ¿ ¹³ éÝ ³ ñ ÇßË ³ ÝáõÃÛáõÝÝ » ñÇ ¨ Ñ ³ ë ³ ñ ³ Ïáõ- ÃÛ ³ Ý ·» ñ ³ ÏßéáÕ Ù ³ ëÇ ÃÇñ ³ ËÁ : ² Û ¹ å » ë » Õ ³ í ². ² ÛÉÇëÉÇÇ å ³ ñ ³·³ ÛáõÙ , » ñμ í » åÇ Ññ ³ - ï ³ ñ ³ ÏáõÙÇó Ñ » ïá Ýñ ³ ÝÏ ³ ïÙ ³ Ùμ ²¹ ñμ » ç ³ ÝáõÙ ëÏëí » ó É ³ ÛÝ ³ Í ³ í ³ É Ñ ³ É ³ Í ³ ÝùÇ ³ ñß ³ í . Ýñ ³ Ñ ³ ëó » ÇÝ ï » Õ ³ óÇÝ μ ³ ó ³ Ñ ³ Ûï ëå ³ éÝ ³ ÉÇùÝ » ñ , ÙÇÙÛ ³ Ýó Ñ ³ çáñ ¹» óÇÝ ³ ½ ·³ ÛÝ ³ Ï ³ Ý μáÕáùÇ » ÉáõÛÃÝ » ñ , Ýñ ³ · ñù » ñÇ Ññ ³ å ³ ñ ³ Ï ³ ÛÇÝ ÑñÏǽáõÙÝ » ñ , ÏáãáõÙÝ » ñÇó ½ñÏáõÙ ¨ ³ ÛÉÝ :
§ ø ³ ñ » » ñ ³ ½Ý » ñÁ ¦, áñÁ Ñ » ÕÇÝ ³ ÏÁ Ñ ³ Ù ³ ñáõÙ ¿ í » å-é » ùíÇ » Ù , í ³ Õáõó ³ ñ ¹» Ý ³ å ³ óáõó- Ù ³ Ý Ï ³ ñÇù ãáõÝ » óáÕ å ³ ïÙ ³ Ï ³ Ý × ßÙ ³ ñïáõÃÛ ³ Ý ³ ñï ³ óáÉáõÙÝ ¿: ² ÛÝ μ ³ í ³ Ï ³ ÝÇÝ Ñ » ï ³ ùñùÇñ Ï ³ éáõóí ³ Íù áõÝÇ . · ñáÕÁ å ³ ïÙáõÙ ¿ Ý ³ ¨ 20-ñ ¹ ¹³ ñÇ ëϽμÇÝ ²· áõÉÇëáõÙ ï » ÕÇ áõÝ » ó ³ Í Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý Ïáïáñ ³ ÍÝ » ñÇ Ù ³ ëÇÝ ¨ ½áõ ·³ Ñ » éÝ » ñ ³ ÝóÏ ³ óÝáõÙ ¹ ñ ³ Ýó ¨ 1980- ³ Ï ³ ÝÝ » ñÇ í » ñçÇÝ êáõÙ ·³ ÛÇÃÇ , ´³ ùíÇ Ñ ³ Û » ñÇ ç ³ ñ ¹» ñÇ , Ñ ³ Ï ³ Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý · áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ » ñÇ ÙÇç¨ : Ð » ÕÇÝ ³ ÏÁ ÑÝ ³ ñ ³ íáñáõÃÛáõÝ ¿ ÁÝÓ » éáõÙ ³¹ ñμ » ç ³ Ýóáõ ßáõñà » ñÇó Éë » Éáõ ¨ ÁÝÏ ³ É » Éáõ ³ Û ¹ Å ³ Ù ³ Ý ³ Ï ³ ßñç ³ ÝáõÙ » ñÏñáõÙ ïÇñáÕ Ý » ñùÇÝ μ ³ ñáÛ ³ Ñá ·» μ ³ Ý ³ Ï ³ Ý Çñ ³ íÇ ×³ ÏÇ ³ é ³ ÝÓÝ ³ - Ñ ³ ïÏáõÃÛáõÝÝ » ñÁ , Ñ ³ Û » ñÇ Ñ ³ Ý ¹» å ³ ñÙ ³ ï ³ óáÕ ³ ½ ·³ ÛÝ ³ ÙáÉ ³ Ï ³ Ý ÃßÝ ³ Ù ³ ÝùÁ :
¶ ðàÔÜ Àܸ¸ º Ø ´ èÜ ² ä º îàôÂÚ ² Ü

º ê Þ ² î Ð ² Ú º ðÆ öðÎ º òÆ

²¹ ñμ » ç ³ ÝÇ ÅáÕáíñ ¹³ Ï ³ Ý · ñáÕ , § ø ³ ñ » » ñ ³ ½Ý » ñ ¦ Ñ ³ Ý- ñ ³ Ñ ³ Ûï · ñùÇ Ñ » ÕÇÝ ³ Ï ² ùñ ³ Ù ² ÛÉÇëÉÇÇ ãÁÝà » ñóí ³ Í » ÉáõÛ- ÃÁ ª · ñí ³ Í Ù ³ ñïÇ 31-ÇÝ ì » Ý » ïÇÏÇ § ø ³ Õ ³ ù ³ ÏñÃáõÃÛáõÝÝ » - ñÇ Ë ³ ãÙ » ñáõÏ ¦ ÙÇç ³ ½ ·³ ÛÇÝ · ñ ³ Ï ³ Ý ÷³ é ³ ïáÝÇ Ñ ³ Ù ³ ñ : ñáÕÝ ³ Ûëûñ , Áëï Éáõñ » ñÇ , Ï ³ É ³ Ý ³ íáñí ³ Í ¿:
¸ » é ´³ ùíáõÙ , » ñμ » ë Ùï ³ Í » óÇ ª ÇÝãÇó å » ïù ¿ ëÏë » Ù ÇÙ » ÉáõÛÃÁ , » à » Ñ ³ ÝÏ ³ ñÍ ¹ ñ ³ Ï ³ ñÇùÝ ³ Ûëï » Õ ½ ·³ óíÇ , ³ ÝÙÇç ³ å » ë ¿ É Ùïùáíë ³ Ýó ³ Ý Ñ » ï » õÛ ³ É ï ³· Ý ³ å ³ - ÉÇ μ ³ é » ñÁ . § Ò » ñ ³ éç » õ Ï ³ Ý · Ý ³ Í ¿ μ ³ ó ³ ñÓ ³ Ï ³ å » ë ³ Ýå ³ ßïå ³ Ý ÙÇ Ù ³ ñ ¹¦: º í ³ ÝÙÇç ³ å » ë ¿ É Éë » óÇ ÇÙ íñ ¹ áíí ³ Í Ý » ñùÇÝ Ó ³ ÛÝÁ .
-ØÇ ° ¹ Å · áÑÇñ , - ³ ë ³ ó Ý ³, - ÙÇ ° ÷ Ýà ÷ Ýà ³ å ³ é ³ íÇ å » ë : ¸áõ Ù » - Ý ³ Ï ã » ë ª ³ Ûë ³ ßË ³ ñÑáõÙ ù » ½ÝÇó ß ³ ï ³ í » ÉÇ ³ Ýå ³ ßïå ³ ÝÝ » ñ Ï ³ Ý : ä ³ ïÙáõÃÛ ³ Ý Ù » ç ÉÇÝáõÙ » Ý Å ³ - Ù ³ Ý ³ ÏÝ » ñ , » ñμ Ù ³ ñ ¹ áõ Ñá · áõ ¹³ - ï ³ ñÏáõÃÛáõÝÁ áãÇÝã ãÇ Ï ³ ñáÕ Éó- Ý » É ª á ° ã ÏñáÝÁ , á ° ã · ÇïáõÃÛáõÝÁ , á ° ã · ñ ³ Ï ³ ÝáõÃÛáõÝÁ : Ðá · áõ » õ ·» Õ ³ ñí » ëïÇ Ñ » ÕÇÝ ³ - ÏáõÃÛáõÝÝ » ñÝ ³ ë » ë ³ Ýí » ñ ³¹³ ñÓ ÙÝ ³ ó » É » Ý ³ ÝóÛ ³ ÉáõÙ :
² Ý ·³ Ù ½ ³ ñ ·³ ó ³ Í » ñÏñÝ » ñÇ å » ï ³ Ï ³ Ý ÇÝëïÇïáõïÝ » ñÁ ³ Ý- ½áñ » Õ ³ Ý μ ³ ñáÛ ³ Ñá ·» μ ³ Ý ³ Ï ³ Ý
³ Ûë ÷³ ÏáõÕáõó ¹ áõñë ·³ Éáõ ¹ áõÛ½Ý-ÇÝã ÁÝ ¹ áõÝ » ÉÇ ·³ Õ ³÷³ ñ ³ é ³ ç ³ ñÏ » É :
Ä ³ Ù ³ Ý ³ ÏÇÝ ÇÙ Ñ ³ í ³ ï ³ ÏÇó Ñ ³ Ûñ » Ý ³ ÏÇóÝ » ñÁ ³ ÝÇÍáõÙ ¿ ÇÝ ÇÙ ëáí » ïÝ » ñÇÝ ª Ñ ³ í ³ ïÇ ï ³×³ ñÝ » - ñÇ ¹ éÝ » ñÁ Ù » ñ ³ éç » õ ÷³ Ï » Éáõ Ñ ³ - Ù ³ ñ : ÐÇÙ ³ ÇÙ » ñÏñáõÙ Ù½ÏÇÃÝ » ñÇ ÃÇíÁ ßáõïáí ÏÑ ³ í ³ ë ³ ñíÇ ¹ å- ñáóÝ » ñÇ ÃíÇÝ « ë ³ Ï ³ ÛÝ ÇÙ Ñ ³ Ûñ » - Ý ³ ÏÇóÝ » ñÇó » õ áã Ù » ÏÁ ² ëïÍáõÝ ³ í » ÉÇ Ùáï ã ¿:
Ø » Ýù μáÉáñë ÑÇÙ ³ ³ Ýå ³ ßïå ³ Ý » Ýù : ² Ýå ³ ßïå ³ Ý » Ý áã ÙÇ- ³ ÛÝ Ù ³ ñ ¹ ÇÏ , ³ ÛÉ » õ ³ ÙμáÕç ÅáÕáíáõñ ¹ Ý » ñ , ³ ½ ·» ñ : àã áù ãÇ áõ½áõÙ å ³ ï ³ ëË ³ Ý ï ³ É Ñ ³ ñÛáõñ Ñ ³ ½ ³ ñ ³ íáñ Ïáñ- Í ³ Ýí ³ Í ÏÛ ³ Ýù » ñÇ » õ ÙÇÉÇáÝ ³ íáñ Ù ³ ñ ¹ Ï ³ Ýó Ë » Õí ³ Í ×³ Ï ³ ï ³· ñ » - ñÇ Ñ ³ Ù ³ ñ : êáÉÅ » ÝÇóÇÝÝ ³ ëáõÙ ¿ ñ ª μéÝáõ- ÃÛáõÝÝ áõ ëáõïÁ ÙÇ ³ ëÇÝ » Ý Ñ ³ Ý- ¹» ë ·³ ÉÇë : ´ éÝáõÃÛáõÝÁ ãÇ Ï ³ ñáÕ
Ð ² ØÈ º î ¶º ìàð ¶ Ú ² Ü ä ³ ïÙ ³ Ï ³ Ý · ÇïáõÃÛáõÝÝ » ñÇ ¹ áÏïáñ , åñáý » ëáñ

Ü ² ÊÆæ º ì ² Ü ø ² Ô ² øÆ

º ñ » õ ³ ÝÇ Ý ³ Ñ ³ Ý · Ç ·³ í ³ éÝ » ñáõÙ ÏéÇíÝ » ñÝ ³ é ³ çÇÝ Ñ » ñÃÇÝ μéÝÏíáõÙ » Ý Ü ³ ËÇç » õ ³ ÝáõÙ » õ Þ ³ ñáõñáõÙ , áñï » Õ ³ åñáõÙ ¿ ÇÝ Ù » Í Ãíáí Ãáõñù » ñ , ÇëÏ Çß- Ë ³ ÝáõÃÛáõÝÁ ï » Õ ³ Ï ³ Ý Ãáõñù Ë ³ Ý » ñÇ áõ μ » Ï » ñÇ Ó » éùáõÙ ¿ ñ :
Ü ³ ËÇç » õ ³ Ý ·³ í ³ éÇ μÝ ³ ÏãáõÃÛáõÝÁ Ï ³ ½ÙáõÙ ¿ ñ 101.000 Ù ³ ñ ¹, áñÇó 64.000- Á` Ãáõñù » ñ , 34.000 ( 35 %) -Á` Ñ ³ Û » ñ , ÇëÏ 2000` ³ ÛÉ ³ ½ · ÇÝ » ñ : ¶³ í ³ éáõÙ Ï ³ ÛÇÝ 170 · ÛáõÕ » ñ : Ð ³ Û ³ μÝ ³ Ï 60 · ÛáõÕ » ñÇó 40- Á · ïÝíáõÙ ¿ ñ Ü ³ ËÇç » õ ³ ÝÇ , ÇÏ 20-Á` ¶ áÕà ³ Ý ·³ í ³ é ³ Ù ³ ëáõÙ :
Ü ³ ËÇç » õ ³ Ý ù ³ Õ ³ ùáõÙ Ñ ³ Û μÝ ³ Ïãáõ- ÃÛáõÝÁ Ï ³ ½ÙáõÙ ¿ ñ ÁÝ ¹ Ñ ³ Ýáõñ μÝ ³ Ïãáõ- ÃÛ ³ Ý 27,7 % -Á ª 2500 Ù ³ ñ ¹( 500 ÍáõË ), áñÇó 300-Á μÝ ³ ÏíáõÙ ¿ ñ êáõñμ ¶» õáñ · Ç , 100-Á ª ² Ùμ ³ ñ , ÇëÏ ÙÝ ³ ó ³ ÍÝ » ñÁ` º ñ » ù Êáñ ³ ÝÇ » õ  ³ ½ ³ ù » Ý ¹ à ³ Õ » ñáõÙ :
ØÇÝã » õ 1905à . Ù ³ ÛÇëÇ 12-Á Ü ³ ËÇç » õ- ³ Ý ·³ í ³ éáõÙ » õ ù ³ Õ ³ ùáõÙ Ñ ³ Û áõ Ãáõñù μÝ ³ ÏãáõÃÛáõÝÁ Ë ³ Õ ³ Õ ¿ ³ åñ » É : Ê ³ Õ ³ - ÕáõÃÛ ³ Ý å ³ Ñå ³ ÝÙ ³ Ý · áñÍáõÙ Ýß ³ Ý ³ - Ï ³ ÉÇ ³ í ³ Ý ¹ ¿ áõÝ » ó » É Ñá ·» õáñ ³ Ï ³ Ýáõ- ÃÛáõÝÁ , áñÇ Ý » ñÏ ³ Û ³ óáõóÇãÝ » ñÁ ´³ ùíÇ ÷» ïñí ³ ñÛ ³ Ý ½áÑ » ñÇ ÑÇß ³ ï ³ ÏÇÝ ÝíÇñí ³ Í » Ï » Õ » óÇÝ » ñáõÙ áõ Ù½ÏÇÃÝ » - ñáõÙ Ï ³ ï ³ ñ ³ Í Ñá ·» Ñ ³ Ý · ëïÇ Å ³ Ù ³ - Ý ³ Ï Ë ³ Õ ³ ÕáõÃÛ ³ Ý áõ » Õμ ³ ÛñáõÃÛ ³ Ý » Ý Ïáã » É Ñ ³ Û » õ Ãáõñù μÝ ³ ÏãáõÃÛ ³ ÝÁ :
 »» õ Ãáõñù å ³ ñ ³· ÉáõËÝ » ñÝ áõ Ñá- ·» õáñ ³ Ï ³ ÝáõÃÛáõÝÁ ÝáõÛÝå » ë áñáß ³ ÏÇ ç ³ Ýù » ñ » Ý · áñÍ ³¹ ñ » É μ ³ ËáõÙÝ » ñ ÃáõÛÉ
ãï ³ Éáõ Ñ ³ Ù ³ ñ , ³ ÛÝáõÑ ³ Ý ¹» ñÓ , ÑÝ ³ ñ ³ - íáñ ãÇ » Õ » É ù ³ Õ ³ ùáõÙ » õ ·³ í ³ éáõÙ ï » õ- ³ Ï ³ Ýáñ » Ý Ë ³ Õ ³ Õ Çñ ³ íÇ ×³ ÏÁ å ³ Ñ- å ³ Ý » É :
Ð ³ Ù ³ Ó ³ ÛÝ Ãáõñù å ³ ñ ³· ÉáõËÝ » ñÇ Íñ ³· ñ » ñÇ ª Ü ³ ËÇç¨ ³ ÝÇ ï ³ ñ ³ ÍùÁ ³ Ù- μáÕçáíÇÝ å » ïù ¿ Ù ³ ùñí » ñ Ñ ³ Û μÝ ³ Ï- ãáõÃÛáõÝÇó ¨ ³ ÛÝ Ñ ³ Ûï ³ ñ ³ ñí » ñ ³ Ý- Ï ³ Ë : ØÇÝ㨠ÁÝ ¹ Ñ ³ ñáõÙÝ » ñÇ ë ³ ÝÓ ³ ½ » ñ- ÍáõÙÁ , äáÉëÇó » Ï ³ Í Ñ ³ ïáõÏ · áñÍ ³ Ï ³ É- Ý » ñÇ ç ³ Ýù » ñáí , ´³ ùíáõÙ Ñ ³ ëï ³ ïíáõÙ ¿ å ³ ÝÇëÉ ³ ÙÇëïÝ » ñÇ Ï ³ ½Ù ³ Ï » ñåáõ- ÃÛáõÝÁ , áñÁ §...¹ ñ ¹ áõÙ ¿ Ø ³ ùáõÇ ¨ Ü ³ - ËÇç¨ ³ ÝÇ Ë ³ Ý » ñÇÝ ÙÇ ³ Ý ³ Éáõ Çñ Ñ » ï ª å ³ ñ½ » Éáí Ýñ ³ Ýó ³ é ³ ç í » ñëïÇÝ Ü ³ - ËÇç¨ ³ ÝÇ Ë ³ ÝáõÃÛ ³ ÝÁ ïÇñ ³ Ý ³ Éáõ ¨
³ ÝÏ ³ ËáõÃÛáõÝ Ó » éù μ » ñ » Éáõ ÑáõÛëÁ ¦:
² Û ¹ Ï ³ ½Ù ³ Ï » ñåáõÃÛáõÝÁ ï ³ ñÇÝ » ñÇ ÁÝà ³ óùáõÙ áã ÙÇ ³ ÛÝ Ñ ³ çáÕáõÃÛ ³ Ùμ ½μ ³ ÕíáõÙ ¿ ñ Ù ³ ÑÙ »¹³ Ï ³ ÝáõÃÛ ³ Ý ßñç ³ - ÝáõÙ å ³ ÝÇëÉ ³ ÙǽÙÇ ·³ Õ ³÷³ ñÝ » ñÇ ï ³ ñ ³ ÍÙ ³ Ùμ áõ ù ³ ñá½ãáõÃÛ ³ Ùμ , ³ Ûɨ ½ » ÝùÇ Ïáõï ³ ÏÙ ³ Ý ¨ ï » Õ ³÷ áËÙ ³ Ý · áñÍ » ñáí :
ÆëÏ Ç ± Ýã ¿ ÇÝ ³ ÝáõÙ Ñ ³ Û » ñÁ : ´³ ùíÇ ÷» ïñí ³ ñÛ ³ Ý ¹» åù » ñÁ à » É ³¹ ñáõÙ ¿ ÇÝ , áñ Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý ÏáÕÙÁ ª Ñ ³ ïÏ ³ å » ë ï » ÕÇ Ð . Ú . ¸ ³ ßÝ ³ ÏóáõÃÛ ³ Ý Ï ³ éáõÛóÝ » ñÁ , ³ ÝÑñ ³ Å » ßï Ñ » ï¨áõÃÛáõÝÝ » ñ Ï ³ ï ³ ñ » ÇÝ áõ Éñçáñ » Ý å ³ ïñ ³ ëïí » ÇÝ ÇÝùÝ ³ å ³ ßïå ³ ÝáõÃÛ ³ Ý : Ð ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý ÏáÕÙÝ áõ ÐÚ¸ ø ³ ñ ³ μ » ñ ¹ Ç ÏáÙÇï » Ç Ï ³ éáõÛóÝ » ñÁ à » -
å » ï Çñ ³ Ï ³ ÝáõÙ áñáß ³ ÏÇ ù ³ ÛÉ » ñ Ó » é- Ý ³ ñÏ » É » Ý ÇÝùÝ ³ å ³ ßïå ³ ÝáõÃÛáõÝÁ Ï ³ ½Ù ³ Ï » ñå » Éáõ Ñ ³ Ù ³ ñ , μ ³ Ûó ¹ ñ ³ Ýù μ ³ ó ³ ñÓ ³ Ï ³ å » ë ³ Ýμ ³ í ³ ñ ³ ñ » Ý » Õ » É ÅáÕáíñ ¹ ÇÝ ½ÇÝ » Éáõ áõ Ýñ ³ ³ Ýíï ³ Ý · áõ- ÃÛáõÝÁ ³ å ³ Ñáí » Éáõ Ñ ³ Ù ³ ñ :
Âáõñù ³ Ï ³ Ý ÏáÕÙÇ å ³ ïñ ³ ëïáõ- ÃÛáõÝÝ » ñÁ ¨ ù ³ Õ ³ ùáõÙ áõ ·³ í ³ éáõÙ ïÇñáÕ É ³ ñí ³ Í Ï ³ óáõÃÛáõÝÁ ³ ñ ¹» Ý ³ Ý » ñÏμ ³ Ù ³ ïÝ ³ ÝßáõÙ ¿ ÇÝ , áñ Ãáõñù » ñÁ ß ³ ï ßáõïáí Ý ³ Ë ³ Ñ ³ ñÓ ³ Ï ÏÉÇÝ » Ý , áõ ÏëÏëíÇ Ñ ³ Û » ñÇ ç ³ ñ ¹ Á :
Æ ± Ýã å » ïù ¿ ³ ñí » ñ : ÄáÕáíáõñ ¹ Á å ³ ïñ ³ ëï ã ¿ ñ ÇÝùÝ ³ å ³ ßïå ³ Ýáõ- ÃÛ ³ Ý , Ü ³ ËÇç¨ ³ ÝÇ ÐÚ¸ ø ³ ñ ³ μ » ñ ¹ Ç Ïá- ÙÇï » Ý ãáõÝ » ñ ³ ÝÑñ ³ Å » ßï Ù ³ ñï ³ Ï ³ Ý áõÅ » ñ ª ¹ ÇÙ ³· ñ ³ í » Éáõ Ãáõñù Ññáë ³ ÏÝ » ñÇ Ñ ³ ñÓ ³ ÏáõÙÝ » ñÇÝ : ² Û ¹ å ³ ï ׳ éáí ÐÚ¸ ø ³ ñ ³ μ » ñ ¹ Ç ÏáÙÇï » Ý , Ñ ³ ßíÇ ³ éÝ » Éáí Ãáõñù » ñÇ Ùáï ³ Éáõï Ñ ³ ñÓ ³ ÏÙ ³ Ý ³ Ý- Ëáõë ³÷» ÉÇáõÃÛáõÝÁ , ¹ ÇÙáõÙ ¿ ÐÚ¸ º ñ¨ ³ ÝÇ Ï » ÝïñáÝ ³ Ï ³ Ý ÏáÙÇï » ÇÝ ª ÑáõÛë áõÝ » Ý ³ Éáí , áñ Ïëï ³ Ý ³ é ³ ½Ù ³ Ï ³ Ý ³ ÝÑñ ³ Å » ßï û · ÝáõÃÛáõÝ : ä ³ ñ½íáõÙ ¿, áñ º ñ¨ ³ ÝáõÙ ÝáõÛÝå » ë ãÏ ³ ÛÇÝ μ ³ í ³ ñ ³ ñ ù ³ Ý ³ ÏáõÃÛ ³ Ùμ Ù ³ ñï ³ Ï ³ Ý áõÅ » ñ : ø ³ - Õ ³ ùáõÙ · ïÝíáõÙ ¿ ñ ¸ ³ ßÝ ³ Ïó ³ Ï ³ Ý Ê » ãáÛÇ · ÉË ³ íáñ ³ Í ÷ áùñ ³ ù ³ Ý ³ Ï Ù ³ ñ- ï ³ Ï ³ Ý ËáõÙμÁ` ÷³ ëïáñ » Ý ÙÇ ³ Ï Ù ³ ñ- ï ³ Ï ³ Ý áõÅÁ , áñÁ åÇïÇ ³ å ³ Ñáí » ñ º ñ¨ ³ ÝÇ ÇÝùÝ ³ å ³ ßïå ³ ÝáõÃÛáõÝÁ : ø ³ -
8
ÐÐ ä ² Þîä ² ÜàôÂÚ ² Ü Ü ² Ê ² ð ² ðàôÂÚ ² Ü ä ² ÞîàÜ ²  º ðÂ
ÂÆì 12 ( 1132) 6 - 1 2 ²äðÆÈÆ 2016 ¶ðàÔÜ Àܸ¸ºØ ´èܲäºîàôÂÚ²Ü ²¹ñμ»ç³ÝóÇ ³ Ýí³ÝÇ ·ñáÕ ² ùñ³Ù ²ÛÉÇëÉÇÇ § ø³- ñ» »ñ³½Ý»ñ¦ í »åÁ, á ñ Ñ ³Û»- ñ»Ý Ù Ç ù ³ÝÇ Ã³ñ·Ù³Ýáõ- ÃÛáõÝ á õÝ»ó³í, ϳñ× Å ³Ù³- ݳÏáõ٠ɳÛÝ ¨ Ùdzųٳ- Ý³Ï ï ñ³Ù³·Íáñ»Ý Ñ ³ÏÁݹ- ¹»Ù ³ ñÓ³·³ÝùÝ»ñÇ ³ñų- ݳó³í ѳïϳå å»ë г۳ë- ï³ÝáõÙ ¨ ²¹ñμ»ç³ÝáõÙ: γëϳÍÇó í»ñ ¿ , á ñ ¹ ñ³ å³ï׳éÁ ѳÛÏ³Ï³Ý Ë Ý- ¹ÇñÝ»ñÇ ³ñͳñÍáõÙÝ ¿ . Ñ » - ÕÇݳÏÁ Ý Ï³ñ³·ñáõÙ ¿ 1980- ³Ï³Ý Ãí³Ï³ÝÝ»ñÇ í »ñçÇÝ ²¹ñμ»ç³ÝáõÙ ï»ÕÇ áõÝ»ó³Í ѳÛÏ³Ï³Ý ç³ñ¹»ñÁ ¨ ѳë³ññ³Ï³Ï³Ý-ùù³Õ³ù³Ï³Ý ÏÛ³Ý- ùáõÙ Í ³í³Éí³Í ѳϳѳÛÏ³Ï³Ý Ñ Çëï»ñdzÝ: Æ Ýã Ëáëù, ²¹ñμ»ç³ÝáõÙ ï ÇñáÕ ³ ÙμáÕç³ïÇ- ñ ³Ï³Ý í³ñã³Ï³ñ·Ç, ³í»ÉÇ ëïáõÛ·` μéݳå»ïáõÃÛ³Ý ¨ ³½·³ÛݳÙáÉáõÃÛ³Ý å ³ÛÙ³ÝÝ»- ñáõÙ ëáõÛÝ í »åÇ Ñ ñ³ï³ñ³ÏáõõÙÁ Ë Çëï Ñ ³Ù³ñÓ³Ï ¨ Ë Ç½³Ë ù ³ÛÉ ¿ ñ: ². ² ÛÉÇëÉÇÝ ¹ »é¨ë Ê áñÑñ¹³ÛÇÝ ² ¹ñμ»ç³ÝáõÙ É ³ÛÝ × ³Ý³ãÙ³Ý ³ ñųݳó³Í ³ ٻݳ- ѳÛïÝÇ ·ñáÕÝ»ñÇó ¿ : Ü ³ ² ¹ñμ»ç³ÝÇ ³ ÝϳËáõÃÛ³Ý ï³ñÇÝ»ñÇÝ ³ ñųݳó»É ¿ μ³½Ù³ÃÇí μ³ñÓñ³·áõÛÝ å ³ñ·¨Ý»»ñÇ, ßù³Ýß³ÝÝ»ñÇ ¨ Ï áãáõÙÝ»ñÇ, ³ Û¹ à íáõÙ` ² ¹ñμ»ç³ÝÇ Å áÕáíñ¹³- Ï³Ý · ñáÕÇ, Ù ß³ÏáõÛÃÇ í ³ëï³Ï³íáñ · áñÍãÇ:: ²ÝíÇ×»ÉÇ ¿ , áñ ² ¹ñμ»ç³ÝáõÙ · »Õ³ñí»ëï³Ï³Ý · ñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ ¨ ë ù³Õ³ù³Ï³Ý³ó- í³Í ¿ , ¨ ³ ½³ï ëï»Õͳ·áñÍáÕ Õ Ù ïùÇÝ ÷á˳ñÇÝ»É »Ý å »ï³Ï³Ý å³ïí»ñÝ»ñáí Çñ³Ï³Ý³ó- íáÕ ½ »Õͳñ³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ³½·³ÛݳÙáÉ³Ï³Ý Ã »Ù³Ý»ñÁ, ³ ½·³ÙÇçÛ³Ý ÃßݳٳÝùÇ Ññ³ÑñáõÙÁ ¨ ù ³ñá½Á: à õëïÇ Ùdzݷ³Ù³ÛÝ û ñÇݳã³÷ ¿ , á ñ Ý Ù³Ý å ³ÛÙ³ÝÝ»ñáõÙ ³ Û¹ ϳ- Õ³å³ñÝ»ñÁ ˳ËïáÕ ó³Ýϳó³Í ·ñáÕ å»ïù ¿ ¹³éݳñ Çß˳ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¨ ѳë³ñ³Ïáõ- ÃÛ³Ý · »ñ³ÏßéáÕ Ù³ëÇ Ã Çñ³ËÁ:: ²Û¹å»ë » Õ³í ² . ² ÛÉÇëÉÇÇ å ³ñ³·³ÛáõÙ, » ñμ í »åÇ Ñ ñ³- ï³ñ³ÏáõÙÇó Ñ »ïá Ý ñ³ ÝϳïÙ³Ùμ ² ¹ñμ»ç³ÝáõÙ ëÏëí»ó ɳÛݳͳí³É Ñ ³É³Í³ÝùÇ ³ ñß³í. Ýñ³ Ñ ³ëó»ÇÝ ï »Õ³óÇÝ μ³ó³Ñ³Ûï ë å³éݳÉÇùÝ»ñ, Ù ÇÙÛ³Ýó Ñ ³çáñ¹»óÇÝ ³ ½·³ÛÝ³Ï³Ý μáÕáùÇ » ÉáõÛÃÝ»ñ, Ýñ³ · ñù»ñÇ Ñ ñ³å³ñ³Ï³ÛÇÝ Ñ ñÏǽáõÙÝ»ñ, Ï áãáõÙÝ»ñÇó ½ ñÏáõÙ ¨ ³ ÛÉÝ: §ø³ñ» »ñ³½Ý»ñÁ¦, á ñÁÁ Ñ »ÕÇݳÏÁ Ñ ³Ù³ñáõÙ ¿ í »å-éé»ùíÇ»Ù, í ³Õáõó ³ ñ¹»Ý ³ å³óáõó- Ù³Ý Ï ³ñÇù ã áõÝ»óáÕ å³ïÙ³Ï³Ý ×ßÙ³ñïáõÃÛ³Ý ³ñïï³óáÉáõÙÝ ¿: ²ÛÝ μ³í³Ï³ÝÇÝ Ñ»ï³ùñ- ùÇñ Ï ³éáõóí³Íù á õÝÇ. · ñáÕÁ å ³ïÙáõÙ ¿ Ý ³¨ 2 0-ññ¹ ¹ ³ñÇ ë ϽμÇÝ ² ·áõÉÇëáõÙ ï »ÕÇ á õÝ»ó³Í ѳÛÏ³Ï³Ý Ïáïáñ³ÍÝ»ñÇ Ù ³ëÇÝ ¨ ½ áõ·³Ñ»éÝ»ñ ³ ÝóϳóÝáõÙ ¹ ñ³Ýó ¨ 1 980-³ ³Ï³ÝÝ»ñÇ í»ñçÇÝ êá õÙ·³ÛÇÃÇ, ´ ³ùíÇ Ñ ³Û»ñÇ ç ³ñ¹»ñÇ, Ñ ³Ï³Ñ³ÛÏ³Ï³Ý · áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù Çç¨: лÕÇݳÏÁ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ¿ Á ÝÓ»»éáõÙ ³ ¹ñμ»ç³Ýóáõ ß áõñûñÇó É ë»Éáõ ¨ Á ÝϳɻÉáõ ³ Û¹ ųٳݳϳßñç³ÝáõÙ »ñÏñáõÙ ïÇñáÕ Ý»ñùÇÝ μ³ñáÛ³Ñá·»μ³ ³Ý³Ï³Ý Çñ³íÇ׳ÏÇ ³é³ÝÓݳ- ѳïÏáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ѳۻñÇ Ñ ³Ý¹»å ³ ñÙ³ï³óáÕ ³ ½·³ÛݳÙáÉ³Ï³Ý Ã ßݳٳÝùÁ: ºê Þ²î вںðÆ öðκòÆ Ð²ØÈºî ¶ºìàð¶Ú²Ü ä³ïÙ³Ï³Ý ·ÇïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ¹áÏïáñ, åñáý»ëáñ ºñ»õ³ÝÇ Ý³Ñ³Ý·Ç ·³í³éÝ»ñáõÙ ÏéÇíÝ»ñÝ ³é³çÇÝ Ñ»ñÃÇÝ μéÝÏíáõÙ »Ý ܳËÇç»õ³ÝáõÙ »õ Þ³ñáõñáõÙ, áñï»Õ ³åñáõÙ ¿ÇÝ Ù»Í Ãíáí Ãáõñù»ñ, ÇëÏ Çß- ˳ÝáõÃÛáõÝÁ ï»Õ³Ï³Ý Ãáõñù ˳ݻñÇ áõ μ»Ï»ñÇ Ó»éùáõÙ ¿ñ: ܳËÇç»õ³Ý ·³í³éÇ μݳÏãáõÃÛáõÝÁ ϳ½ÙáõÙ ¿ñ 101.000 Ù³ñ¹, áñÇó 64.000- Á` Ãáõñù»ñ, 34.000 (35%)-Á` ѳۻñ, ÇëÏ 2000` ³Ûɳ½·ÇÝ»ñ: ¶³í³éáõ٠ϳÛÇÝ 170 ·ÛáõÕ»ñ: г۳μÝ³Ï 60 ·ÛáõÕ»ñÇó 40- Á ·ïÝíáõÙ ¿ñ ܳËÇç»õ³ÝÇ, ÇÏ 20-Á` ¶áÕÃ³Ý ·³í³é³Ù³ëáõÙ: ܳËÇç»õ³Ý ù³Õ³ùáõÙ Ñ³Û μݳÏãáõ- ÃÛáõÝÁ ϳ½ÙáõÙ ¿ñ ÁݹѳÝáõñ μݳÏãáõ- ÃÛ³Ý 27,7%-Áª 2500 Ù³ñ¹(500 ÍáõË), áñÇó 300-Á μݳÏíáõÙ ¿ñ êáõñμ ¶»õáñ·Ç, 100-Áª ²Ùμ³ñ, ÇëÏ Ùݳó³ÍÝ»ñÁ` ºñ»ù Êáñ³ÝÇ »õ ³½³ù»Ý¹ óջñáõÙ: ØÇÝã»õ 1905Ã. Ù³ÛÇëÇ 12-Á ܳËÇç»õ- ³Ý ·³í³éáõÙ »õ ù³Õ³ùáõÙ Ñ³Û áõ Ãáõñù μݳÏãáõÃÛáõÝÁ Ë³Õ³Õ ¿ ³åñ»É: ʳճ- ÕáõÃÛ³Ý å³Ñå³ÝÙ³Ý ·áñÍáõÙ Ý߳ݳ- ϳÉÇ ³í³Ý¹ ¿ áõÝ»ó»É Ñá·»õáñ³Ï³Ýáõ- ÃÛáõÝÁ, áñÇ Ý»ñϳ۳óáõóÇãÝ»ñÁ ´³ùíÇ ÷»ïñí³ñÛ³Ý ½áÑ»ñÇ ÑÇß³ï³ÏÇÝ ÝíÇñí³Í »Ï»Õ»óÇÝ»ñáõÙ áõ Ù½ÏÇÃÝ»- ñáõ٠ϳï³ñ³Í Ñ᷻ѳݷëïÇ Å³Ù³- Ý³Ï Ë³Õ³ÕáõÃÛ³Ý áõ »Õμ³ÛñáõÃÛ³Ý »Ý Ïáã»É Ñ³Û »õ Ãáõñù μݳÏãáõÃÛ³ÝÁ: »»õ Ãáõñù å³ñ³·ÉáõËÝ»ñÝ áõ Ñá- pppppppppH0ppppp0ppp°ppH0H0pppppH30ppppH0ppBps0p0pppppppH0ppK00p0pppp0H0KBpp0pp0H0pp0ppH00pp00ppppH00pppBp0ppH0pp KpH00p00pppppppppBp0pppp0H0pH0pH0ppp0ppNpppH00K0H00H0pppp00ppppppH00H00ppppK0s00pp𪂰p0pH00H0H0pppK0pppH0pp0ppH0BH0pp0ppp0H0pBppp0pH0ppH0ppBp30ppK0䰮H0pH0ppH0³0pp0pppH0p°ppp0H0ppp0H0p0BppppppH0pppH0pKp00ppppK H00p H0ppp0ppp0pΈ00pH0pBp000ppppH0ppp°0pp0pppppH0N0pppH0p0ppppH0H0pBpppK0s0ppppH0pppH0pBppppppH0pp00ppH0pBpp0p00pppK0p00pppppK0p0°pppppppN0ppH0H0ppp0pppBpppppppH00ppppp°ppH0H0ppppNpH0ppH0pppp°pH0pppppH0KBppH0pH30pppp0pB0ppppp0pppp0ppBppppKpp0ppppppp0pBppN0ppH0H0pp°pppppH0ppppH0H0Bppppp0pp0ppBp0ppppH0pH0pH0ppH0pBpN00p0H0ppppH0pppp°pH0pppH0pppp0pKBpppp0pp0H0H0ppBppp0H0p0pH0pppBpp0pp0΂0pH30pppp0pp0ppBpH0pN0pppH0H0p0pBH0ppp0pH0s0pp0pppKBppppppK0pN00pH00pppppH0pBH0ppppH0pppppH0pKBpppH0ppp0H0ppppppBpppp0ppH0pBp0ppNpppppH0ppH0p30pppKBpppH0pH0ppH0pH0H0pKBp0pΈ00pppppppH00ppB0鰮00000ႰppH0ppK0ppppppp0pppBppH00pH0pppppH0H0ppppH0KBpppH0pH0ppH0pKBppN0pH0pppH0ppppppp°pppp000p0pppH0KB0ppppH0pH00ppppH0p30pBppppp00H0ppppH0KBΈ00p0pppppppppp0ppKBppppK00pp0H0ppp0pppKBpp0ppppK00ppppH0ppppB0pppppp0pppppKBpppK0ppH0ˋpppppH000ppp000B0p0ppH0ppppH0H0p𪂰pppppH0ppp0p0ppH00B0p0ppppH0ppppH00000000氬pppppH0pH30pppH0ppppH0pppppppppH0ppp°pppppH0p0pH0pppppss0ppppH0H0pppppppH0pBpppH0pppppp0pppp°ppps0pH0pppppps 0pppp0pppH00pppBpppppN0pp0H0pppH0ppN00pp°pppH0ppppH0pppppH0KpH0pH0pppp0pp0p° 拰0pppH0pppppK0pKBpp0p0ppppppH0pH0pBppppH0pppH0ppppBppppN00H0pppH0pH00氮0p0pp0pp0pppppH0B0Ⱜ0000氬000మ0p0ppppH0ppp0ppH0KBppH0H0pppppppppppBppppppH0ppK300pppB0pp0s0ppH0H0pBpppppppH0ppppH0pH0pp0ppppKBpppH0ppppppH0ppNppppH0ppp0pppKBpppppH00pppppH0pH0ppppH0BppH0pppH0pppppH0ppH0ppB00pppppH0K0pH0pppppH0°pppH0ppp0ppK0pH0Bp0pp0ppNᰬpp0pH00ppN00ppppppppBpp0H0pppppppKBK000p00氮00p0pp0KBpH0pppH0pppp0ppBpppp0ppppppH0pppH0ppppp°pppppppN0H0pppH00氮0p0pp0ppK0pp0ppppBppppp0ppppp0pppH0KBppppppppK0ppppH000氮 p0p0ppppH0ppp0ppp°ppppppK0pH0p0pppBpppp0pppppN00pppppH00pBp0pppH0ppppp0H30ppBpppps0ppH0pppN00BppppH0ppppH0H00pBⰮp0ppppH0ppppp0pKBH0pps0X0ppH0p0pKBH0pppK0ppH0p0ppppBp0p0pppppppppppN00