Հայ Զինվոր 09-2018 - Page 9

9
Â Æ ì 9 ( 1 2 3 1 ) 7 - 1 3 Ø ² ð î Æ 2 0 1 8 ïáõÃÛ ³ Ý ¶» ñ ³· áõÛÝ ËáñÑáõñ ¹ Á 1990à . û · áëïáëÇ 24-ÇÝ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý å » - ï ³ Ï ³ Ý ½ÇÝ ³ Ýß ³ ÝÇ Ù ³ ëÇÝ ûñ » ÝùÝ ÁÝ- ¹ áõÝ » É ¿ ¶» ñ ³· áõÛÝ ËáñÑáõñ ¹ Á 1992à . ³ åñÇÉÇ 19-ÇÝ : ¼ÇÝ ³ Ýß ³ ÝÁ ² é ³ çÇÝ Ð ³ Ý- ñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ½ÇÝ ³ Ýß ³ ÝÇ ÏñÏÝáõÃÛáõÝÝ ¿ ( Ñ » ÕÇÝ ³ ÏÝ » ñ` ÝÏ ³ ñÇã Ð ³ Ïáμ ÎáçáÛ ³ Ý ¨ ׳ ñï ³ ñ ³ å » ï ² É » ùë ³ Ý ¹ ñ  ³ Ù ³ ÝÛ ³ Ý ):
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ¶» - ñ ³· áõÛÝ ËáñÑñ ¹ Ç 1991à . ÑáõÉÇëÇ 1-Ç áñáßÙ ³ Ùμ ª áñå » ë » ñÏñÇ ûñÑÝ » ñ · ÁÝ ¹ áõÝí » É ¿ Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ ² é ³ çÇÝ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõ- ÃÛ ³ Ý ( 1918-1920Ãà .) ûñÑÝ » ñ · Á :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝÁ É » é- Ý ³ ÛÇÝ » ñÏÇñ ¿: ² Ù » Ý ³ μ ³ ñÓñ Ï » ïÁ ² ñ ³ - ·³ Í É » éÝ ¿ 4.090 Ù , ¨ ³ Ù » Ý ³ ó ³ ÍñÁ ª ¸ » - μ »¹ ·» ïÇ ëïáñÇÝ Ñáë ³ ÝùÇ ßñç ³ ÝÁ ª 375 Ù :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý É » éÝ » - ñÁ ÑÇÙÝ ³ Ï ³ ÝáõÙ ÙïÝáõÙ » Ý öáùñ ÎáíÏ ³ - ëÇ Í ³ Éù ³ μ » Ïáñ ³ íáñ É » éÝ ³ ßÕà ³ Ý » ñÇ Ñ ³ Ù ³ Ï ³ ñ · áõÙ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý Ëáßáñ É » éÝ ³ ßÕà ³ Ý » ñÇó » Ý æ ³ í ³ ËùÇ , ´³ - ½áõÙÇ , ö ³ Ùμ ³ ÏÇ , ìÇñ ³ Ñ ³ Ûáó , Ì ³ ÕÏáõÝ- Û ³ ó , ¶ áõ ·³ ñ ³ ó , ¶» Õ ³ Ù ³, ØÇ ³÷ áñÇ , ì ³ - ñ ³· Ç , î ³ íáõßÇ , ² ñ »· áõÝáõ , ê¨ ³ ÝÇ , ì ³ ñ- ¹» ÝÇëÇ , ¼ ³ Ý ·» ½áõñÇ , ì ³ ÛùÇ , ´³ ñ · áõß ³ - ïÇ , Ø » ÕñÇÇ É » éÝ ³ ßÕà ³ Ý » ñÁ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ³ Ù » - Ý ³ Ù » Í · á ·³ ÑáíÇïÝ » ñÇó » Ý ² ñ ³ ñ ³ ï- Û ³ Ý , ÞÇñ ³ ÏÇ , ê¨ ³ ÝÇ ¨ ö ³ Ùμ ³ ÏÇ · á ·³íáñáõÃÛáõÝÝ » ñÁ : ² ñ ³ ñ ³ ïÛ ³ Ý · á ·³ íáñáõ- ÃÛáõÝÁ · ïÝíáõÙ ¿ ² ñ ³ ùëÇ ³ í ³ ½ ³ ÝÇ ÙÇçÇÝ Ù ³ ëáõÙ , μ ³ ñÓñáõÃÛáõÝÁ` 800-1000 Ù :
ÈÇÝ » Éáí É » éÝ ³ ÛÇÝ » ñÏÇñ` Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝÁ Ñ ³ ñáõëï ¿ ½ ³ Ý ³ - ½ ³ Ý û · ï ³ Ï ³ ñ Ñ ³ Ý ³ ÍáÝ » ñáí : ¸ñ ³ ÝóÇó » Ý åÕÝÓÇ , Ï ³ å ³ ñÇ , ³ ñÍ ³ ÃÇ , áëÏáõ , » ñ- Ï ³ ÃÇ , ÙáÉÇμ ¹» ÝÇ , å » éÉÇïÇ , ïáõýÇ , μ ³ - ½ ³ ÉïÇ , Ññ ³ μË ³ ÛÇÝ Ï ³ í » ñÇ , · ñ ³ ÝÇïÇ , Ù ³ ñÙ ³ ñÇ ¨ ³ ÛÉ Ñ ³ Ýù ³ í ³ Ûñ » ñÁ :
Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝáõÙ ³ éÏ ³ » Ý Ý ³ ¨ æ » ñÙáõÏÇ , ¸ÇÉÇç ³ ÝÇ , ² ñ½ÝÇÇ , ´ çÝÇÇ ¨ ³ ÛÉ Ñ ³ Ýù ³ ÛÇÝ ³ ÕμÛáõñÝ » ñÁ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝÁ Ñ ³ - ñáõëï ¿ çñ ³ ÛÇÝ å ³ ß ³ ñÝ » ñáí . » ñÏñáõÙ Ï ³ Ùáï 9480 ·» ï áõ ·» ï ³ Ï : ² Ù » Ý ³ Ëáßáñ ·» ï » ñÇó » Ý ² ñ ³ ùëÁ , ² ËáõñÛ ³ ÝÁ , ¸ » μ » - ¹ Á , àñáï ³ ÝÁ , Ðñ ³ ½ ¹³ ÝÁ , ² Õëï¨Á , ² ñ- ÷³ Ý ¨ ø ³ ë ³ ÕÁ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝáõÙ Ï ³ Ý μ ³ ½Ù ³ ÃÇí É ×» ñ , áñáÝóÇó ³ Ù » Ý ³ Ù » - ÍÁ ª ê¨ ³ Ý ³ ÉÇ × Á , · ïÝíáõÙ ¿ ÍáíÇ Ù ³ Ï ³ ñ- ¹³ ÏÇó 1900 Ù μ ³ ñÓñáõÃÛ ³ Ý íñ ³: ² ßË ³ ñ- ÑÇ ù ³ Õóñ ³ Ñ ³ Ù É ×» ñÇ ß ³ ñùáõÙ ª Áëï μ ³ ñÓñáõÃÛ ³ Ý , ³ ÛÝ ½ÇçáõÙ ¿ ÙÇ ³ ÛÝ îÇïÇ- Ï ³ Ï ³ É × ÇÝ : È × Ç Ù ³ Ï » ñ » ëÁ 1240 ÏÙ 2 ¿, ËáñáõÃÛáõÝÁ Ñ ³ ëÝáõÙ ¿ 83 Ù » ïñÇ : È × Ç Ù » ç ÉóíáõÙ ¿ 28 ·» ï áõ ·» ï ³ Ï , ÇëÏ ¹ áõñë ¿ ÑáëáõÙ ÙÇ ³ ÛÝ Ðñ ³ ½ ¹³ Ý ·» ïÁ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý Ï » Ý- ¹³ Ý ³ Ï ³ Ý ³ ßË ³ ñÑÝ ÁÝ ¹· ñÏáõÙ ¿ ³ í » ÉÇ ù ³ Ý 12 Ñ ³ ½ ³ ñ Ï » Ý ¹³ Ý ³ ï » ë ³ Ï : ÆëÏ μáõë ³ Ï ³ Ý ³ ßË ³ ñÑÁ Ï ³ ½Ùí ³ Í ¿ Ùáï 3200 ï » ë ³ ÏÇ μáõÛë » ñÇó :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý í ³ ñ- ã ³ ï ³ ñ ³ Íù ³ ÛÇÝ ÙÇ ³ íáñÝ » ñÝ » Ý Ù ³ ñ½ » - ñÁ , ÇÝãå » ë Ý ³ ¨ Ù ³ ñ½Ç Ï ³ ñ ·³ íÇ ×³ Ï áõ- Ý » óáÕ º ñ¨ ³ Ý ù ³ Õ ³ ùÁ : ² ÛÝ μ ³ Å ³ Ýí ³ Í ¿ 10 ³ é ³ ÝÓÇÝ Ù ³ ñ½ » ñÇ : ¸ñ ³ Ýù » Ý ª ² ñ ³ - ·³ ÍáïÝÇ Ù ³ ñ½Á ª ² ßï ³ ñ ³ Ï Ï » ÝïñáÝáí , ² ñ ³ ñ ³ ïÇ Ù ³ ñ½Á ª ² ñï ³ ß ³ ï Ï » Ýïñá- Ýáí , ² ñÙ ³ íÇñÇ Ù ³ ñ½Á ª ² ñÙ ³ íÇñ Ï » Ýïñá- Ýáí , ¶» Õ ³ ñùáõÝÇùÇ Ù ³ ñ½Á ª ¶³ í ³ é Ï » ÝïñáÝáí , Èáéáõ Ù ³ ñ½Á ª ì ³ Ý ³ Óáñ Ï » ÝïñáÝáí , Îáï ³ ÛùÇ Ù ³ ñ½Á ª Ðñ ³ ½ ¹³ Ý Ï » ÝïñáÝáí , ÞÇñ ³ ÏÇ Ù ³ ñ½Á ª ¶ ÛáõÙñÇ Ï » ÝïñáÝáí , êÛáõÝÇùÇ Ù ³ ñ½Á ª Î ³ å ³ Ý Ï » ÝïñáÝáí , ì ³ Ûáó ÒáñÇ Ù ³ ñ½Á ª º Õ »· - Ý ³ Óáñ Ï » ÝïñáÝáí , î ³ íáõßÇ Ù ³ ñ½Á ª Æç¨ ³ Ý Ï » ÝïñáÝáí :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ý- ñ ³ å » ïáõÃÛáõÝÁ ½μ ³ Õ » óÝáõÙ ¿ 11.432 Ñ ³ ½ ³ ñ ÏÙ 2 ï ³ ñ ³ Íù : Ø ³ Ûñ ³ ù ³ Õ ³ ùÁ êï »÷³ - Ý ³ Ï » ñïÝ ¿, å » ï ³ Ï ³ Ý É » ½áõÝ ª Ñ ³ - Û » ñ » ÝÁ , μÝ ³ ÏãáõÃÛáõÝÁ 146.6 Ñ ³ - ½ ³ ñ Ù ³ ñ ¹ ¿, ÏñáÝÁ ª ùñÇëïáÝ » áõ- ÃÛáõÝ : ä » ï ³ Ï ³ Ý ë ³ ÑÙ ³ ÝÁ` ³ ñ¨ÙáõïùÇó ë ³ ÑÙ ³ Ý ³ ÏÇó ¿ Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ñ » ï , ÑÛáõëÇëÇó ¨ ³ ñ¨ » ÉùÇó` ²¹ ñ- μ » ç ³ ÝÇ Ñ » ï , Ñ ³ ñ ³ íÇó` Æñ ³ ÝÇ Ñ » ï :
ÎÉÇÙ ³ Ý Ù » ÕÙ ¿ ¨ μ ³ ñ » Ë ³ éÝ , Ñ ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ½ ·³ ÉÇ ï ³ ñ ³ Í- ùáõÙ` Ù » ñÓ ³ ñ¨ ³¹³ ñÓ ³ ÛÇÝ :
ÌáíÇ Ù ³ Ï » ñ¨áõÛÃÇó ÙÇçÇÝ μ ³ ñÓñáõÃÛáõÝÁ` 1100 Ù :
² Ù » Ý ³ μ ³ ñÓñ É » éÝ ³·³·³ ÃÝ » -
ñÁ` ² ñÇáõÃÛ ³ Ý (¶ áÙß ³ ë ³ ñ ) ` 3 724 Ù , ¶ Å ³ ë ³ ñ` 3 616 Ù , ÂëËáõ ¹ ` 3 581 Ù , Øé ³ í` 3 341 Ù , Îáõë ³ Ý ³ ó ª 2 823 Ù , Ø » Í øÇñë` 2 725 Ù :
Êáßáñ ³· áõÛÝ ·» ï » ñÁ` ² ñ ³ ùë , ² Õ ³ íÝá , àñáï ³ Ý ,  ³ ñà ³ é , Ê ³ - ã » Ý ³·» ï , ÆßË ³ Ý ³·» ï :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý å » - ï ³ Ï ³ Ý ¹ ñáßÝ ÁÝ ¹ áõÝí » É ¿ ¶» ñ ³ - · áõÛÝ ËáñÑñ ¹ Ç áñáßÙ ³ Ùμ` 1992à . ÑáõÝÇëÇ 2-ÇÝ :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý å » - ï ³ Ï ³ Ý ¹ ñáßÝ Çñ » ÝÇó Ý » ñÏ ³ Û ³ ó- ÝáõÙ ¿ ÙÇ áõÕÕ ³ ÝÏÛáõÝ ³ Ó¨ Ïïáñ` ÑáñǽáÝ ³ Ï ³ Ý ¨ Ñ ³ í ³ ë ³ ñ » ñÏ ³ - ñáõÃÛ ³ Ùμ Ï ³ ñÙÇñ , Ï ³ åáõÛï , Ý ³ ñÝç ³· áõÛÝ ß » ñï » ñáí : ÎïáñÇ ³ ç ÏáÕ- ÙÇ » ñÏáõ Í ³ Ûñ » ñÇó ëÏëíáõÙ ¿ ëåÇï ³ Ï ÑÝ ·³ ï ³ Ù ë ³ Ý ¹ Õ ³ ÝÙ ³ Ý · áñ ·³ Ý ³ Ëß , áñÁ ÙÇ ³ ÝáõÙ ¿ ¹ ñáßÇ 1 / 3 Ñ ³ ïí ³ ÍÇ íñ ³:
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý å » - ï ³ Ï ³ Ý ½ÇÝ ³ Ýß ³ ÝÝ ÁÝ ¹ áõÝí » É ¿ Ñ ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ¶» ñ ³· áõÛÝ ËáñÑñ ¹ Ç áñáßÙ ³ Ùμ` 1992à . ÝáÛ » Ù- μ » ñÇ 17-ÇÝ :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý å » - ï ³ Ï ³ Ý ûñÑÝ » ñ · Ý ÁÝ ¹ áõÝí » É ¿ Ñ ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ¶» ñ ³· áõÛÝ ËáñÑñ ¹ Ç áñáßÙ ³ Ùμ` 1992à . ÝáÛ » Ù- μ » ñÇ 17-ÇÝ :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý Ù ³ - Ï » ñ¨áõÛÃÁ Ïïñïí ³ Í ¿ μ ³ ½Ù ³ ÃÇí É » éÝ ³ ßÕà ³ Ý » ñáí : È » éÝ ³ ÛÇÝ · áïÇ-
² ðò ² ÊÆ Ð ² Üð ² ä º îàôÂÚàôÜ
Ý » ñÁ ½μ ³ Õ » óÝáõÙ » Ý Ð ³ Ýñ ³ å » - ïáõÃÛ ³ Ý ³ ÙμáÕç ï ³ ñ ³ ÍùÇ 3 / 4-Á : ÐÛáõëÇëáõÙ Øé ³ íÇ , ÑÛáõëÇë- ³ ñ¨ÙáõïùáõÙ ² ñ¨ » ÉÛ ³ Ý ê¨ ³ ÝÇ É » é- Ý ³ ßÕà ³ Ý » ñÝ » Ý , ³ ñ¨ÙáõïùáõÙ ª êÛáõÝÇùÇ μ ³ ñÓñ ³ í ³ Ý ¹³ ÏÁ , Ï » ÝïñáÝ ³ Ï ³ Ý Ñ ³ ïí ³ ÍáõÙ ª ² ñó ³ ËÇ É » éÝ ³ ßÕà ³ Ý , áñÇó ¹» åÇ ³ ñ¨ » Éù » Ý ï ³ ñ ³ ÍíáõÙ ÙÇ ß ³ ñù Ù ³ Ýñ É » é- Ý ³× ÛáõÕ » ñ :
² ñ ³ ùë ·» ïÇ » ñÏ ³ ÛÝùáí ï ³ - ñ ³ ÍíáõÙ ¿ ² ñó ³ ËÇ ¹³ ßï ³ í ³ ÛñÁ :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝÁ Ñ ³ ñáõëï ¿ ½ ³ Ý ³ ½ ³ Ý û · ï ³ Ï ³ ñ Ñ ³ Ý ³ ÍáÝ » ñáí` óÇÝÏÇ , Ï ³ å ³ ñÇ , åÕÝÓÇ , áëÏáõ , ÍÍÙμ ³ ÛÇÝ ÏáÉã »¹³ - ÝÇ , » ñÏ ³ ÃÇ , Ù ³ ñÙ ³ ñÇ , Ïñ ³ ù ³ ñÇ , · ñ ³ ÝÇïÇ , μ ³ ½ ³ ÉïÇ , ïáõýÇ ¨ ³ ÛÉÝ :
êàôð ´ ² Ø º Ü ² öðÎÆâ Ô ² ¼ ² Üâ º òàò º Î º Ô º òÆ
² ñó ³ ËÁ Ñ ³ ñáõëï ¿ çñ ³ ÛÇÝ å ³ ß ³ ñÝ » ñáí . » ñÏñáõÙ Ï ³ Ý Ùáï 2 639 ·» ï ¨ ·» ï ³ Ï : ² Ù » Ý ³ Ëáßáñ ·» ï » ñÇó » Ý ª  ³ ñà ³ éÁ , Ê ³ ã » ÝÁ , Î ³ ñÏ ³ éÁ , ÊáÝ ³ ß » ÝÁ , Ð ³·³ ñÇÝ , ì ³ ñ ³ Ý ¹³ Ý , ÆßË ³ Ý ³·» ïÁ : 1970à . Ï ³ éáõóí » É ¿ ê ³ ñë ³ Ý · Ç çñ ³ Ùμ ³ ñÁ :
² ñó ³ ËÇ ï ³ ñ ³ ÍùÇ ßáõñç 35 % -Ý ³ Ýï ³ é ³ Í ³ ÍÏ ¿: ² Ýï ³ éÝ » ñáõÙ ³× áõÙ » Ý Ñ ³×³ ñ » ÝÇ , Ï ³ ÕÝÇ , μá- ËÇ , ÃËÏÇ , Éáñ » ÝÇ , Ñ ³ ó » ÝÇ , Ï » ãÇ , ÑáÝÇ , ËÝÓáñ » ÝÇ , ý » ÝÇ , ï ³ ÝÓ » - ÝÇ , ÁÝÏáõ½ » ÝÇ , ë ³ Éáñ » ÝÇ ¨ ³ ÛÉÝ : Ð ³ ñáõëï ¿ Ý ³ ¨ Ï » Ý ¹³ Ý ³ Ï ³ Ý ³ ß- Ë ³ ñÑÁ :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý í ³ ñã ³ ï ³ ñ ³ Íù ³ ÛÇÝ ÙÇ ³ íáñÝ » ñÝ » Ý ª ßñç ³ ÝÝ » ñÁ , ÇÝãå » ë Ý ³ ¨ ßñç ³ - ÝÇ Ï ³ ñ ·³ íÇ ×³ Ï áõÝ » óáÕ êï »÷³ - Ý ³ Ï » ñï ù ³ Õ ³ ùÁ : ² ÛÝ μ ³ Å ³ Ýí ³ Í ¿ 7 ³ é ³ ÝÓÇÝ ßñç ³ ÝÝ » ñÇ : ¸ñ ³ Ýù » Ý ª ² ëÏ » ñ ³ ÝÇ ßñç ³ ÝÁ ª ² ëÏ » ñ ³ Ý Ï » ÝïñáÝáí , Ð ³¹ ñáõÃÇ ßñç ³ ÝÁ ª Ð ³¹ ñáõÃ Ï » ÝïñáÝáí , Ø ³ ñï ³ Ï » ñ- ïÇ ßñç ³ ÝÁ ª Ø ³ ñï ³ Ï » ñï Ï » Ýïñá- Ýáí , Ø ³ ñïáõÝáõ ßñç ³ ÝÁ ª Ø ³ ñïáõ- ÝÇ Ï » ÝïñáÝáí , Þ ³ ÑáõÙÛ ³ ÝÇ ßñç ³ - ÝÁ ª ø ³ ñí ³×³ é Ï » ÝïñáÝáí , ÞáõßÇ- Ç ßñç ³ ÝÁ ª ÞáõßÇ Ï » ÝïñáÝáí ¨ ø ³ ß ³ à ³ ÕÇ ßñç ³ ÝÁ ª ´» ñÓáñ Ï » ÝïñáÝáí :
øðÆêîÆÜ º ¶º ìàð ¶ Ú ² Ü
ÐÐ ä ² Þîä ² ÜàôÂÚ ² Ü Ü ² Ê ² ð ² ðàôÂÚ ² Ü ä ² ÞîàÜ ²  º ðÂ

Ø º Î úð ¼àð ² Ø ² êàôØ

Ð ³ Ýñ ³ Ïñà ³ Ï ³ Ý áõëáõÙÝ ³ Ï ³ Ý Ñ ³ ë- ï ³ ïáõÃÛáõÝÝ » ñÇ Ñ » ï Ñ ³ ëï ³ ïí ³ Í Ñ ³ - Ù ³ ï » Õ åÉ ³ ÝÇ Ñ ³ Ù ³ Ó ³ ÛÝ` Üáõμ ³ ñ ³ ß » ÝÇ ÃÇí 175 ÑÇÙÝ ³ Ï ³ Ý ¹ åñáóÇ 12-ñ ¹ ¹³ ë ³ - ñ ³ ÝÇ ³ ß ³ Ï » ñïÝ » ñÁ Ù ³ ñïÇ 2-ÇÝ Ù ³ ë- Ý ³ Ïó » óÇÝ § Ø » Ï ûñ ½áñ ³ Ù ³ ëáõÙ ¦ Ëáñ ³ - · ÇñÁ ÏñáÕ å ³ ñ ³ åÙáõÝùÝ » ñÇÝ : Ü ³ Ë ³ ï » ëí ³ Í ¿ ñ ³ ÝóÏ ³ óÝ » É Ãíáí í » ó å ³ ñ ³ åÙáõÝù ï ³ ñμ » ñ ³ é ³ ñÏ ³ Ý » - ñÇó , áõ ¹ ñ ³ Ýù ³ í » ÉÇ Ñ ³·» ó ³ Í ¹³ ñÓÝ » Éáõ Ñ ³ Ù ³ ñ Ï ³ ½Ù ³ íáñí » É ¿ ÇÝ áõëáõÙÝ ³ Ï ³ Ý Ï » ï » ñ :
² é ³ í » É μ ³ ñÓñ Ù ³ Ï ³ ñ ¹³ Ïáí ³ ÝóÏ ³ ó- í » óÇÝ Ïñ ³ Ï ³ ÛÇÝ , ÇÝÅ » Ý » ñ ³ Ï ³ Ý » õ Ï ³ åÇ å ³ ïñ ³ ëïáõÃÛ ³ Ý å ³ ñ ³ åÙáõÝùÝ » ñÁ . ½ ·³ óíáõÙ ¿ ñ , áñ ³ å ³·³ ½ÇÝíáñÝ » ñÁ áõ- Ý » Ý ëáíáñ » Éáõ Ù » Í ó ³ ÝÏáõÃÛáõÝ » õ Ý ³» õ · Çï ³ ÏóáõÙ , áñ Ùáï ³ å ³·³ ÛáõÙ Çñ » Ýó ¿ í » ñ ³ å ³ Ñí » Éáõ Ñ ³ Ûñ » ÝÇùÇ å ³ ßïå ³ ÝÇ ëáõñμ · áñÍÁ :
² í ³ ñïÇÝ ÃÇí 175 ¹ åñáóÇ ½ÇÝÕ » Ï , å ³ - Ñ » ëï ³ ½áñÇ · Ý ¹³ å » ï È . ² ñ½áõÙ ³ ÝÛ ³ ÝÁ ßÝáñÑ ³ Ï ³ ÉáõÃÛáõÝ Ñ ³ ÛïÝ » ó ½áñ ³ Ù ³ ëÇ Ññ ³ Ù ³ Ý ³ ï ³ ñáõÃÛ ³ ÝÁ ª å ³ ñ ³ åÙáõÝùÝ » - ñÁ å ³ ïß ³× Ù ³ Ï ³ ñ ¹³ Ïáí Ï ³ ½Ù ³ Ï » ñå » - Éáõ Ñ ³ Ù ³ ñ : ä ³ ÛÙ ³ Ý ³ íáñí ³ ÍáõÃÛáõÝ Ó » éù μ » ñí » ó ³ é ³ çÇÏ ³ ÛáõÙ å ³ ñ ³ åÙáõÝù- Ý » ñ ³ ÝóÏ ³ óÝ » É Ý ³» õ ¹³ ßï ³ ÛÇÝ å ³ ÛÙ ³ Ý- Ý » ñáõÙ : ¼áñ ³ Ù ³ ëÇ Ññ ³ Ù ³ Ý ³ ï ³ ñÇ ² Ðî ² · Íáí ï » Õ ³ Ï ³ É , ÷ áË · Ý ¹³ å » ï ². Øáõë ³ - Û » ÉÛ ³ ÝÁ Ñ ³ í ³ ëïÇ ³ óñ » ó , áñ ½áñ ³ Ù ³ ëÇ Ññ ³ Ù ³ Ý ³ ï ³ ñáõÃÛáõÝÁ ÙÇßï å ³ ïñ ³ ëï ¿ å ³ ïß ³× Ù ³ Ï ³ ñ ¹³ Ïáí Çñ ³ Ï ³ Ý ³ óÝ » - Éáõ μáÉáñ Ñ ³ Ù ³ ï » Õ åÉ ³ Ý ³ íáñí ³ Í ÙÇçáó ³ éáõÙÝ » ñÁ :
5-ñ ¹ ½áñ ³ ÙÇ ³ íáñÙ ³ Ý ÃÕà ³ Ïó ³ Ï ³ Ý Ï » ï
9
ÂÆì 9 (1231) ïáõÃÛ³Ý ¶»ñ³·áõÛÝ ËáñÑáõñ¹Á 1990Ã. û·áëïáëÇ 24-ÇÝ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý å»- ï³Ï³Ý ½ÇݳÝß³ÝÇ Ù³ëÇÝ ûñ»ÝùÝ ÁÝ- ¹áõÝ»É ¿ ¶»ñ³·áõÛÝ ËáñÑáõñ¹Á 1992Ã. ³åñÇÉÇ 19-ÇÝ: ¼ÇݳÝß³ÝÁ ²é³çÇÝ Ð³Ý- ñ³å»ïáõÃÛ³Ý ½ÇݳÝß³ÝÇ ÏñÏÝáõÃÛáõÝÝ ¿ (Ñ»ÕÇݳÏÝ»ñ` ÝϳñÇã гÏáμ ÎáçáÛ³Ý ¨ ׳ñï³ñ³å»ï ²É»ùë³Ý¹ñ ³ٳÝÛ³Ý): г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý ¶»- ñ³·áõÛÝ ËáñÑñ¹Ç 1991Ã. ÑáõÉÇëÇ 1-Ç áñáßÙ³Ùμª áñå»ë »ñÏñÇ ûñÑÝ»ñ· ÁݹáõÝ- í»É ¿ г۳ëï³ÝÇ ²é³çÇÝ Ð³Ýñ³å»ïáõ- ÃÛ³Ý (1918-1920ÃÃ.) ûñÑÝ»ñ·Á: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛáõÝÁ É»é- ݳÛÇÝ »ñÏÇñ ¿: ²Ù»Ý³μ³ñÓñ Ï»ïÁ ²ñ³- ·³Í É»éÝ ¿ 4.090 Ù, ¨ ³Ù»Ý³ó³ÍñÁª ¸»- μ»¹ ·»ïÇ ëïáñÇÝ Ñáë³ÝùÇ ßñç³ÝÁª 375 Ù: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý É»éÝ»- ñÁ ÑÇÙݳϳÝáõÙ ÙïÝáõÙ »Ý öáùñ Îáíϳ- ëÇ Í³Éù³μ»Ïáñ³íáñ É»éݳßÕóݻñÇ Ñ³Ù³Ï³ñ·áõÙ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý Ëáß- áñ É»éݳßÕóݻñÇó »Ý æ³í³ËùÇ, ´³- ½áõÙÇ, ö³Ùμ³ÏÇ, ìÇñ³Ñ³Ûáó, ̳ÕÏáõÝ- Û³ó, ¶áõ·³ñ³ó, ¶»Õ³Ù³, Ødz÷áñÇ, ì³- ñ³·Ç, î³íáõßÇ, ²ñ»·áõÝáõ, ꨳÝÇ, ì³ñ- ¹»ÝÇëÇ, ¼³Ý·»½áõñÇ, ì³ÛùÇ, ´³ñ·áõß³- ïÇ, Ø»ÕñÇÇ É»éݳßÕóݻñÁ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý ³Ù»- Ý³Ù»Í ·á·³ÑáíÇïÝ»ñÇó »Ý ²ñ³ñ³ï- Û³Ý, ÞÇñ³ÏÇ, ꨳÝÇ ¨ ö³Ùμ³ÏÇ ·á·³- íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ²ñ³ñ³ïÛ³Ý ·á·³íáñáõ- ÃÛáõÝÁ ·ïÝíáõÙ ¿ ²ñ³ùëÇ ³í³½³ÝÇ ÙÇ- çÇÝ Ù³ëáõÙ, μ³ñÓñáõÃÛáõÝÁ` 800-1000 Ù: ÈÇÝ»Éáí É»éݳÛÇÝ »ñÏÇñ` г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛáõÝÁ ѳñáõëï ¿ ½³Ý³- ½³Ý û·ï³Ï³ñ ѳݳÍáÝ»ñáí: ¸ñ³ÝóÇó »Ý åÕÝÓÇ, ϳå³ñÇ, ³ñͳÃÇ, áëÏáõ, »ñ- ϳÃÇ, ÙáÉÇμ¹»ÝÇ, å»éÉÇïÇ, ïáõýÇ, μ³- ½³ÉïÇ, Ññ³μ˳ÛÇÝ Ï³í»ñÇ, ·ñ³ÝÇïÇ, Ù³ñÙ³ñÇ ¨ ³ÛÉ Ñ³Ýù³í³Ûñ»ñÁ: гÝñ³å»ïáõÃÛáõÝáõÙ ³éϳ »Ý ݳ¨ æ»ñÙáõÏÇ, ¸ÇÉÇç³ÝÇ, ²ñ½ÝÇÇ, ´çÝÇÇ ¨ ³ÛÉ Ñ³Ýù³ÛÇÝ ³ÕμÛáõñÝ»ñÁ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛáõÝÁ ѳ- ñáõëï ¿ çñ³ÛÇÝ å³ß³ñÝ»ñáí. »ñÏñáõ٠ϳ Ùáï 9480 ·»ï áõ ·»ï³Ï: ²Ù»Ý³Ëáßáñ ·»ï»ñÇó »Ý ²ñ³ùëÁ, ²ËáõñÛ³ÝÁ, ¸»μ»- ¹Á, àñáï³ÝÁ, Ðñ³½¹³ÝÁ, ²Õëï¨Á, ²ñ- ÷³Ý ¨ ø³ë³ÕÁ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛáõÝáõÙ Ï³Ý μ³½Ù³ÃÇí É×»ñ, áñáÝóÇó ³Ù»Ý³Ù»- ÍÁª ꨳݳ ÉÇ×Á, ·ïÝíáõÙ ¿ ÍáíÇ Ù³Ï³ñ- ¹³ÏÇó 1900 Ù μ³ñÓñáõÃÛ³Ý íñ³: ²ß˳ñ- ÑÇ ù³Õóñ³Ñ³Ù É×»ñÇ ß³ñùáõÙª Áëï μ³ñÓñáõÃÛ³Ý, ³ÛÝ ½ÇçáõÙ ¿ ÙdzÛÝ îÇïÇ- ϳϳ É×ÇÝ: È×Ç Ù³Ï»ñ»ëÁ 1240 ÏÙ 2 ¿, Ëá- ñáõÃÛáõÝÁ ѳëÝáõÙ ¿ 83 Ù»ïñÇ: È×Ç Ù»ç Éó- íáõÙ ¿ 28 ·»ï áõ ·»ï³Ï, ÇëÏ ¹áõñë ¿ Ñá- ëáõÙ ÙdzÛÝ Ðñ³½¹³Ý ·»ïÁ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý 8+9Ь++<9+<8+<9 +<98+<;99 89++|;8:;\9 + +<:+88p;+<9" 9+<++<; 8+9++<9+<:+:+<8 8l:8 :;RЬ:+<8+<9 +<98+<;98 8+<+9:+<8 + 9::3#:+:+<88r :;\9:+;8|;39 +<9+<::+<98r 9 +<9;+<:\+::;\8<9+<9 :+<;Ь:<+<:+<;+<8;+<98|9 98|+<::;9+;9 +9 9+<;++Ь;8 8|9:<:\+: 9+<* 9+<;+8r 8+<;+|+<:8|9|+<8 :;RЬ9+;<:9R +;*+<9 ;+<9\+<;8 +,99 +<8\+<9:+<8 + +<:+<99<8|9 9+<;++;8s +;+<9; +9* +,;+2Ь+|+<8::98r 9+<;+8* +,9:+<;+<8 8+9:;:9::+,;+<;+<:8r 9+<;+8* +,;:+<9+<: 8+9:;:Ь9:: +,;9+<:8|;8r 9+<;+8* +,;9+<:8|; 8+9:;:Ь9:: +l+9\+<;;:;\98|;8r 9+<;+8* +l+<:+<:8+9:;:9:: 8:::;R 9+<;+8* :+<9+<9<:;8+9:;:9:: 8::+<9;8r 9+<;+8* 9 ;+<+++<9Ь8+9:;:9:: 98|;+<88r 9+<;+8* +l9:;\9;8p8+9:;:9:: :9:;\98|;8r 9+<;+8* 8+<:\+<9Ь8+9:;:9:: :+<9:;2 9,:;8r 9+<;+8* +9\++rЬ9+<9<:; 8+9:;:9:: :+<::;\98r 9+<;+8*8l:|*+<9 8+9:;:9::Ӡ+,; ;,+,88`9 +,9; +,:L+:: ;L8,9: ;L9+,;;<+<88r 9 +<9Ь;+<:\+::;\8<9:;\98++<9\+;<9:;\9 +C3" 9+<++<; 89 :+<;+<8; 9+<9;+<;+<9\+<;8 ::+;|+2Ь9+<8+;:9 + :\+:+<8+<9 8++:;\9* 9+2Ь9+;+98 9+<8:<:;\8<9:;\98Cbb 9+2Ь++<; 9+<;+ + 8;:98* ;;8|:::9+:;RЬ8<9:;\9Ӡ:L+:+<8+<9 :+<99+<98 +<;*9:;\:Ь;8|;2 :+<99+<9+<88|;2 + 9 +<9+<::+<98p9+: 99:;\:8|:8|;2 * +<;*+8;8|;6 +,+;Ь+:|+<98r 9+: 9+<;+<:8|;6 8l;+<98p9+:888|9+<9 9+9\9 + * +<;+8+<:99+<9;+<:\+::;\8<9+<9 ++|+<88r :+<;+<8Ь;:;\9 9+;9<+<;*+<++<;9<+<98|9Ӡ8::8p9+<8+;*:;\98<8|;098|:|8|9Ь+<;9<;:;\8<9:;\98 9+,9+9+<+<;9<; 8+:9+<+|+<+|+<8<9+Ь9+;8 ++<9\+;<9:;\9 +9 9 +<9;+<:\+Ь::;\8<9+<9 +<9:9\:r :+<;+<8;8r2B89 9:;\:8|::;\99:+<:8r99:;\:8|:Ь+<;*9:;\:;:;\9 +,;*+89+<9 :*+<98r 8+:Ь9+<99\8<+<9+;9 +9 +<;*9:;\:;:;\9*:9:;\98|;8r +<;9<;+<:+<9++<88 8+9:Ь;:9+<8+<9 9+<::+<8:;\9* +,;;<+<88p8+:9+<99\8<+<9 :;8|;2 ++:\8r +<;*+8;+9 :+<;+<8::;\9 98r 9+<;; 9+<9; 8+:Ь9+<9|9:;\9\+;+,;+<;: +|+:8r +;8+<99;:: :+2Ь;+<8::;\9 + +,;;<+<88r ++<9:+<:+<9;8+,;;<+<88r 9 +<9;+<:\+::;\8<9:;\989+<;:;\:: + ++<9+<++<9 ;+|:+<8+<;9+<9+<8:9+;:: ;<8|988r 8+<:\+<;8r:\9\99<8r ::8:;R 889+<98|9 8:8:<+++2Ь98r +;8+<8<8r 9+<;9+<;8r 8;+<;+<;8r+|;+<98|:8r +<++<8:8r ::;\;8r *+<989Ӡr2 9+,; :8b"9+8 ;;+: ; +,9+,:: ;L99 +<9;+<8;8<+<8+<9 :;\::;\99+<8+<9 9+<:Ь:+<::;\8<9:;\99+;8r 9+: 9+<::+<::+<8 9+2Ь9+<:+9R :\8+<98r 9+<9+<9<+<99 9:;\+<;+<9+98p8<8|:sR 98|99+<8+<9 +:\;:;<8r";+ ++<:+2Ь;+<98r +<9+<8+;:9+;8 9+<;:8r"8|9 9+<:Ь9+<8;<+;<8|9 *|9+8 ;; +:;+<9+<::;\9*b 8:;+2Ь+|8|;8 8;:9R :\+<;+<:\9:;\9;9+;8|9Ӡ9+<8+<:+::+<8 +; +<9;<8+<;<9+8 8<:::Ь:+;2 :\+<;+<:\9:;\9; :+<;+; +<:+<;8+<9+Ь;8|;2 :;R +;+<9; +<:+88r 9+<+|+;<+<8 ++<;9<9+8:;P9+<9+<; 8+<+9+<::;:+8 +8|9 :;\::;\99+<8+<9Ь8+:+;+,:+<:+8 +<;9<; 9+<8+<;++<8:: +<9;<8+<;2Ь:+;<8|9 8;+<8+<98|9 8|98\+9+;+<8+<9 +;R 8+<:\8p:\+<:;+<:::;\8<9+<9Ь:\+<;+<:\9:;\9;9+;8++|+<;<::;\9 +; :; +<:\+<+|+2 +8|9::;9+;8 :;RЬ9+9 ::::;+8:;R 9+8 ;<+<98:;\8<9:;\9 +;R 9+<+;P+|8|:+<8;<:;\9 :; 9:: +<:\+<+|+<9:;\9 8|;+9;2 +:+;+<:\+<9:+8:;R 9+<9;+98|;8r :\+<9::\+<98p::;\; +|:;88:: ;L; +B +" 9+9+,;l; 88l:" 9B +,++,9:,+;,: ;" + 8+9L+;,8`;8 +,;8|:;\8<9+<9+l:99+<:+<;2s#@9 +l8\+<:+<;2cb 9 8,:8:;\+2S9 9:+<:23C 9 8:;\:+<9+<;<*"#09 9+8 ;8|;:"s#R 98:9:;+<+|:;\99 +|+:+;8 +,;+<;:+,9\+<:9: : ;::+<9 8,+<;8<+<: 8+2Ь:<+9+<+|+: 8l98+<9+<+|+:+,;;<+<88r 9 +<9;+<:\+::;\8<9+<9 :\+Ь:+<8+<9 +;:99 89+:;\9:+8 + +l+;+2Ь+|:;\99 8:;9;+8r :;:99+<9,829:;\98|:8r"8|9Ӡ+,;;<+<88r 9 +<9;+<:\+::;\8<9+<9 :\+Ь:+<8+<9 +;:99 8|;+98|;2 9+;8+<9+<;2Ь9:;\9 + 98r :;\9\9\+<989:;\9+<9<* 8::;9:;8|+:9+<8+<9 * 9+<:+<:+<; +;8+2Ь;:;\8<9+<9 8+<;98|; 8+<:\:;\9: 9+<;9Ь:|+<+|:;\99 9+;:+;::Ӣ 8::;8r +<:r 8:9RЬ98r +;8:;R 8+<9;+;8|;2 :8:::;\9 + ::\8rЬ:+<8 99+|+<:+<9 :+<9+9\+<99+<9Ь+|:;+|+<9+<89 :;8 98|+<9:;\9 + +;:98p2 9+<::+<88r :;+3+,;;<+<88r 9 +<9;+<:\+::;\8<9+<9 :\+Ь:+<8+<9 +8|9+<99+<99 89+:;\9:+8 +9+<9;+<:\+::;\8<9+<9Ь+l+;+<+|:;\99Ь8:;9;+8r :;:99+<9,82 9:9+9Ь+;8rr8|9Ӡ+,;;<+<88r 9 +<9;+<:\+::;\8<9+<9 :\+Ь:+<8+<9 ;;99+;+|9 89+:;\9:+8 +9+<9;+<:\+::;\8<9+<9Ь+l+;+<+|:;\99Ь8:;9;+8r :;:99+<9,82 9:9+9Ь+;8rr8|9Ӡ+,;;<+<88r 9 +<9;+<:\+::;\8<9+<9 9+2Ь8+;*:;\98<8 8:;::+<8 + +<+9+<8<8|:Ь8+:9+<99\8<+<9+;::Ӣ 8+:9+<98|9 +|::8rЬ+,;;<+<88 9+<;:;\:: + :|;+<98|9Ь:\+<9+<;9+;:: +;8;:;\9 8+<9 9:: c3 +|+: * +|+:+<8 +,9+9+<8:9:;+|+:+;8|;2 +9* 8,+<;8<+<:8 8+<:<+988+<;8+<:8 8:9+<9+98 9 +<+|+<;8|9:+<;+<9++<98l98+<9+<+|+:8s 82 8+<::;\;<:+8 + :+<;:+<9+|8p:|;+<9+<;8+,;;<+<88r :+<;+<8