Հայ Զինվոր 09-2018 | Page 9

9
Â Æ ì 9 ( 1 2 3 1 ) 7 - 1 3 Ø ² ð î Æ 2 0 1 8 ïáõÃÛ ³ Ý ¶» ñ ³· áõÛÝ ËáñÑáõñ ¹ Á 1990à . û · áëïáëÇ 24-ÇÝ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý å » - ï ³ Ï ³ Ý ½ÇÝ ³ Ýß ³ ÝÇ Ù ³ ëÇÝ ûñ » ÝùÝ ÁÝ- ¹ áõÝ » É ¿ ¶» ñ ³· áõÛÝ ËáñÑáõñ ¹ Á 1992à . ³ åñÇÉÇ 19-ÇÝ : ¼ÇÝ ³ Ýß ³ ÝÁ ² é ³ çÇÝ Ð ³ Ý- ñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ½ÇÝ ³ Ýß ³ ÝÇ ÏñÏÝáõÃÛáõÝÝ ¿ ( Ñ » ÕÇÝ ³ ÏÝ » ñ` ÝÏ ³ ñÇã Ð ³ Ïáμ ÎáçáÛ ³ Ý ¨ ׳ ñï ³ ñ ³ å » ï ² É » ùë ³ Ý ¹ ñ  ³ Ù ³ ÝÛ ³ Ý ):
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ¶» - ñ ³· áõÛÝ ËáñÑñ ¹ Ç 1991à . ÑáõÉÇëÇ 1-Ç áñáßÙ ³ Ùμ ª áñå » ë » ñÏñÇ ûñÑÝ » ñ · ÁÝ ¹ áõÝí » É ¿ Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ ² é ³ çÇÝ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõ- ÃÛ ³ Ý ( 1918-1920Ãà .) ûñÑÝ » ñ · Á :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝÁ É » é- Ý ³ ÛÇÝ » ñÏÇñ ¿: ² Ù » Ý ³ μ ³ ñÓñ Ï » ïÁ ² ñ ³ - ·³ Í É » éÝ ¿ 4.090 Ù , ¨ ³ Ù » Ý ³ ó ³ ÍñÁ ª ¸ » - μ »¹ ·» ïÇ ëïáñÇÝ Ñáë ³ ÝùÇ ßñç ³ ÝÁ ª 375 Ù :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý É » éÝ » - ñÁ ÑÇÙÝ ³ Ï ³ ÝáõÙ ÙïÝáõÙ » Ý öáùñ ÎáíÏ ³ - ëÇ Í ³ Éù ³ μ » Ïáñ ³ íáñ É » éÝ ³ ßÕà ³ Ý » ñÇ Ñ ³ Ù ³ Ï ³ ñ · áõÙ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý Ëáßáñ É » éÝ ³ ßÕà ³ Ý » ñÇó » Ý æ ³ í ³ ËùÇ , ´³ - ½áõÙÇ , ö ³ Ùμ ³ ÏÇ , ìÇñ ³ Ñ ³ Ûáó , Ì ³ ÕÏáõÝ- Û ³ ó , ¶ áõ ·³ ñ ³ ó , ¶» Õ ³ Ù ³, ØÇ ³÷ áñÇ , ì ³ - ñ ³· Ç , î ³ íáõßÇ , ² ñ »· áõÝáõ , ê¨ ³ ÝÇ , ì ³ ñ- ¹» ÝÇëÇ , ¼ ³ Ý ·» ½áõñÇ , ì ³ ÛùÇ , ´³ ñ · áõß ³ - ïÇ , Ø » ÕñÇÇ É » éÝ ³ ßÕà ³ Ý » ñÁ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ³ Ù » - Ý ³ Ù » Í · á ·³ ÑáíÇïÝ » ñÇó » Ý ² ñ ³ ñ ³ ï- Û ³ Ý , ÞÇñ ³ ÏÇ , ê¨ ³ ÝÇ ¨ ö ³ Ùμ ³ ÏÇ · á ·³íáñáõÃÛáõÝÝ » ñÁ : ² ñ ³ ñ ³ ïÛ ³ Ý · á ·³ íáñáõ- ÃÛáõÝÁ · ïÝíáõÙ ¿ ² ñ ³ ùëÇ ³ í ³ ½ ³ ÝÇ ÙÇçÇÝ Ù ³ ëáõÙ , μ ³ ñÓñáõÃÛáõÝÁ` 800-1000 Ù :
ÈÇÝ » Éáí É » éÝ ³ ÛÇÝ » ñÏÇñ` Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝÁ Ñ ³ ñáõëï ¿ ½ ³ Ý ³ - ½ ³ Ý û · ï ³ Ï ³ ñ Ñ ³ Ý ³ ÍáÝ » ñáí : ¸ñ ³ ÝóÇó » Ý åÕÝÓÇ , Ï ³ å ³ ñÇ , ³ ñÍ ³ ÃÇ , áëÏáõ , » ñ- Ï ³ ÃÇ , ÙáÉÇμ ¹» ÝÇ , å » éÉÇïÇ , ïáõýÇ , μ ³ - ½ ³ ÉïÇ , Ññ ³ μË ³ ÛÇÝ Ï ³ í » ñÇ , · ñ ³ ÝÇïÇ , Ù ³ ñÙ ³ ñÇ ¨ ³ ÛÉ Ñ ³ Ýù ³ í ³ Ûñ » ñÁ :
Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝáõÙ ³ éÏ ³ » Ý Ý ³ ¨ æ » ñÙáõÏÇ , ¸ÇÉÇç ³ ÝÇ , ² ñ½ÝÇÇ , ´ çÝÇÇ ¨ ³ ÛÉ Ñ ³ Ýù ³ ÛÇÝ ³ ÕμÛáõñÝ » ñÁ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝÁ Ñ ³ - ñáõëï ¿ çñ ³ ÛÇÝ å ³ ß ³ ñÝ » ñáí . » ñÏñáõÙ Ï ³ Ùáï 9480 ·» ï áõ ·» ï ³ Ï : ² Ù » Ý ³ Ëáßáñ ·» ï » ñÇó » Ý ² ñ ³ ùëÁ , ² ËáõñÛ ³ ÝÁ , ¸ » μ » - ¹ Á , àñáï ³ ÝÁ , Ðñ ³ ½ ¹³ ÝÁ , ² Õëï¨Á , ² ñ- ÷³ Ý ¨ ø ³ ë ³ ÕÁ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝáõÙ Ï ³ Ý μ ³ ½Ù ³ ÃÇí É ×» ñ , áñáÝóÇó ³ Ù » Ý ³ Ù » - ÍÁ ª ê¨ ³ Ý ³ ÉÇ × Á , · ïÝíáõÙ ¿ ÍáíÇ Ù ³ Ï ³ ñ- ¹³ ÏÇó 1900 Ù μ ³ ñÓñáõÃÛ ³ Ý íñ ³: ² ßË ³ ñ- ÑÇ ù ³ Õóñ ³ Ñ ³ Ù É ×» ñÇ ß ³ ñùáõÙ ª Áëï μ ³ ñÓñáõÃÛ ³ Ý , ³ ÛÝ ½ÇçáõÙ ¿ ÙÇ ³ ÛÝ îÇïÇ- Ï ³ Ï ³ É × ÇÝ : È × Ç Ù ³ Ï » ñ » ëÁ 1240 ÏÙ 2 ¿, ËáñáõÃÛáõÝÁ Ñ ³ ëÝáõÙ ¿ 83 Ù » ïñÇ : È × Ç Ù » ç ÉóíáõÙ ¿ 28 ·» ï áõ ·» ï ³ Ï , ÇëÏ ¹ áõñë ¿ ÑáëáõÙ ÙÇ ³ ÛÝ Ðñ ³ ½ ¹³ Ý ·» ïÁ :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý Ï » Ý- ¹³ Ý ³ Ï ³ Ý ³ ßË ³ ñÑÝ ÁÝ ¹· ñÏáõÙ ¿ ³ í » ÉÇ ù ³ Ý 12 Ñ ³ ½ ³ ñ Ï » Ý ¹³ Ý ³ ï » ë ³ Ï : ÆëÏ μáõë ³ Ï ³ Ý ³ ßË ³ ñÑÁ Ï ³ ½Ùí ³ Í ¿ Ùáï 3200 ï » ë ³ ÏÇ μáõÛë » ñÇó :
Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý í ³ ñ- ã ³ ï ³ ñ ³ Íù ³ ÛÇÝ ÙÇ ³ íáñÝ » ñÝ » Ý Ù ³ ñ½ » - ñÁ , ÇÝãå » ë Ý ³ ¨ Ù ³ ñ½Ç Ï ³ ñ ·³ íÇ ×³ Ï áõ- Ý » óáÕ º ñ¨ ³ Ý ù ³ Õ ³ ùÁ : ² ÛÝ μ ³ Å ³ Ýí ³ Í ¿ 10 ³ é ³ ÝÓÇÝ Ù ³ ñ½ » ñÇ : ¸ñ ³ Ýù » Ý ª ² ñ ³ - ·³ ÍáïÝÇ Ù ³ ñ½Á ª ² ßï ³ ñ ³ Ï Ï » ÝïñáÝáí , ² ñ ³ ñ ³ ïÇ Ù ³ ñ½Á ª ² ñï ³ ß ³ ï Ï » Ýïñá- Ýáí , ² ñÙ ³ íÇñÇ Ù ³ ñ½Á ª ² ñÙ ³ íÇñ Ï » Ýïñá- Ýáí , ¶» Õ ³ ñùáõÝÇùÇ Ù ³ ñ½Á ª ¶³ í ³ é Ï » ÝïñáÝáí , Èáéáõ Ù ³ ñ½Á ª ì ³ Ý ³ Óáñ Ï » ÝïñáÝáí , Îáï ³ ÛùÇ Ù ³ ñ½Á ª Ðñ ³ ½ ¹³ Ý Ï » ÝïñáÝáí , ÞÇñ ³ ÏÇ Ù ³ ñ½Á ª ¶ ÛáõÙñÇ Ï » ÝïñáÝáí , êÛáõÝÇùÇ Ù ³ ñ½Á ª Î ³ å ³ Ý Ï » ÝïñáÝáí , ì ³ Ûáó ÒáñÇ Ù ³ ñ½Á ª º Õ »· - Ý ³ Óáñ Ï » ÝïñáÝáí , î ³ íáõßÇ Ù ³ ñ½Á ª Æç¨ ³ Ý Ï » ÝïñáÝáí :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ý- ñ ³ å » ïáõÃÛáõÝÁ ½μ ³ Õ » óÝáõÙ ¿ 11.432 Ñ ³ ½ ³ ñ ÏÙ 2 ï ³ ñ ³ Íù : Ø ³ Ûñ ³ ù ³ Õ ³ ùÁ êï »÷³ - Ý ³ Ï » ñïÝ ¿, å » ï ³ Ï ³ Ý É » ½áõÝ ª Ñ ³ - Û » ñ » ÝÁ , μÝ ³ ÏãáõÃÛáõÝÁ 146.6 Ñ ³ - ½ ³ ñ Ù ³ ñ ¹ ¿, ÏñáÝÁ ª ùñÇëïáÝ » áõ- ÃÛáõÝ : ä » ï ³ Ï ³ Ý ë ³ ÑÙ ³ ÝÁ` ³ ñ¨ÙáõïùÇó ë ³ ÑÙ ³ Ý ³ ÏÇó ¿ Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ Ñ » ï , ÑÛáõëÇëÇó ¨ ³ ñ¨ » ÉùÇó` ²¹ ñ- μ » ç ³ ÝÇ Ñ » ï , Ñ ³ ñ ³ íÇó` Æñ ³ ÝÇ Ñ » ï :
ÎÉÇÙ ³ Ý Ù » ÕÙ ¿ ¨ μ ³ ñ » Ë ³ éÝ , Ñ ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ½ ·³ ÉÇ ï ³ ñ ³ Í- ùáõÙ` Ù » ñÓ ³ ñ¨ ³¹³ ñÓ ³ ÛÇÝ :
ÌáíÇ Ù ³ Ï » ñ¨áõÛÃÇó ÙÇçÇÝ μ ³ ñÓñáõÃÛáõÝÁ` 1100 Ù :
² Ù » Ý ³ μ ³ ñÓñ É » éÝ ³·³·³ ÃÝ » -
ñÁ` ² ñÇáõÃÛ ³ Ý (¶ áÙß ³ ë ³ ñ ) ` 3 724 Ù , ¶ Å ³ ë ³ ñ` 3 616 Ù , ÂëËáõ ¹ ` 3 581 Ù , Øé ³ í` 3 341 Ù , Îáõë ³ Ý ³ ó ª 2 823 Ù , Ø » Í øÇñë` 2 725 Ù :
Êáßáñ ³· áõÛÝ ·» ï » ñÁ` ² ñ ³ ùë , ² Õ ³ íÝá , àñáï ³ Ý ,  ³ ñà ³ é , Ê ³ - ã » Ý ³·» ï , ÆßË ³ Ý ³·» ï :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý å » - ï ³ Ï ³ Ý ¹ ñáßÝ ÁÝ ¹ áõÝí » É ¿ ¶» ñ ³ - · áõÛÝ ËáñÑñ ¹ Ç áñáßÙ ³ Ùμ` 1992à . ÑáõÝÇëÇ 2-ÇÝ :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý å » - ï ³ Ï ³ Ý ¹ ñáßÝ Çñ » ÝÇó Ý » ñÏ ³ Û ³ ó- ÝáõÙ ¿ ÙÇ áõÕÕ ³ ÝÏÛáõÝ ³ Ó¨ Ïïáñ` ÑáñǽáÝ ³ Ï ³ Ý ¨ Ñ ³ í ³ ë ³ ñ » ñÏ ³ - ñáõÃÛ ³ Ùμ Ï ³ ñÙÇñ , Ï ³ åáõÛï , Ý ³ ñÝç ³· áõÛÝ ß » ñï » ñáí : ÎïáñÇ ³ ç ÏáÕ- ÙÇ » ñÏáõ Í ³ Ûñ » ñÇó ëÏëíáõÙ ¿ ëåÇï ³ Ï ÑÝ ·³ ï ³ Ù ë ³ Ý ¹ Õ ³ ÝÙ ³ Ý · áñ ·³ Ý ³ Ëß , áñÁ ÙÇ ³ ÝáõÙ ¿ ¹ ñáßÇ 1 / 3 Ñ ³ ïí ³ ÍÇ íñ ³:
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý å » - ï ³ Ï ³ Ý ½ÇÝ ³ Ýß ³ ÝÝ ÁÝ ¹ áõÝí » É ¿ Ñ ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ¶» ñ ³· áõÛÝ ËáñÑñ ¹ Ç áñáßÙ ³ Ùμ` 1992à . ÝáÛ » Ù- μ » ñÇ 17-ÇÝ :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý å » - ï ³ Ï ³ Ý ûñÑÝ » ñ · Ý ÁÝ ¹ áõÝí » É ¿ Ñ ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý ¶» ñ ³· áõÛÝ ËáñÑñ ¹ Ç áñáßÙ ³ Ùμ` 1992à . ÝáÛ » Ù- μ » ñÇ 17-ÇÝ :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý Ù ³ - Ï » ñ¨áõÛÃÁ Ïïñïí ³ Í ¿ μ ³ ½Ù ³ ÃÇí É » éÝ ³ ßÕà ³ Ý » ñáí : È » éÝ ³ ÛÇÝ · áïÇ-
² ðò ² ÊÆ Ð ² Üð ² ä º îàôÂÚàôÜ
Ý » ñÁ ½μ ³ Õ » óÝáõÙ » Ý Ð ³ Ýñ ³ å » - ïáõÃÛ ³ Ý ³ ÙμáÕç ï ³ ñ ³ ÍùÇ 3 / 4-Á : ÐÛáõëÇëáõÙ Øé ³ íÇ , ÑÛáõëÇë- ³ ñ¨ÙáõïùáõÙ ² ñ¨ » ÉÛ ³ Ý ê¨ ³ ÝÇ É » é- Ý ³ ßÕà ³ Ý » ñÝ » Ý , ³ ñ¨ÙáõïùáõÙ ª êÛáõÝÇùÇ μ ³ ñÓñ ³ í ³ Ý ¹³ ÏÁ , Ï » ÝïñáÝ ³ Ï ³ Ý Ñ ³ ïí ³ ÍáõÙ ª ² ñó ³ ËÇ É » éÝ ³ ßÕà ³ Ý , áñÇó ¹» åÇ ³ ñ¨ » Éù » Ý ï ³ ñ ³ ÍíáõÙ ÙÇ ß ³ ñù Ù ³ Ýñ É » é- Ý ³× ÛáõÕ » ñ :
² ñ ³ ùë ·» ïÇ » ñÏ ³ ÛÝùáí ï ³ - ñ ³ ÍíáõÙ ¿ ² ñó ³ ËÇ ¹³ ßï ³ í ³ ÛñÁ :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛáõÝÁ Ñ ³ ñáõëï ¿ ½ ³ Ý ³ ½ ³ Ý û · ï ³ Ï ³ ñ Ñ ³ Ý ³ ÍáÝ » ñáí` óÇÝÏÇ , Ï ³ å ³ ñÇ , åÕÝÓÇ , áëÏáõ , ÍÍÙμ ³ ÛÇÝ ÏáÉã »¹³ - ÝÇ , » ñÏ ³ ÃÇ , Ù ³ ñÙ ³ ñÇ , Ïñ ³ ù ³ ñÇ , · ñ ³ ÝÇïÇ , μ ³ ½ ³ ÉïÇ , ïáõýÇ ¨ ³ ÛÉÝ :
êàôð ´ ² Ø º Ü ² öðÎÆâ Ô ² ¼ ² Üâ º òàò º Î º Ô º òÆ
² ñó ³ ËÁ Ñ ³ ñáõëï ¿ çñ ³ ÛÇÝ å ³ ß ³ ñÝ » ñáí . » ñÏñáõÙ Ï ³ Ý Ùáï 2 639 ·» ï ¨ ·» ï ³ Ï : ² Ù » Ý ³ Ëáßáñ ·» ï » ñÇó » Ý ª  ³ ñà ³ éÁ , Ê ³ ã » ÝÁ , Î ³ ñÏ ³ éÁ , ÊáÝ ³ ß » ÝÁ , Ð ³·³ ñÇÝ , ì ³ ñ ³ Ý ¹³ Ý , ÆßË ³ Ý ³·» ïÁ : 1970à . Ï ³ éáõóí » É ¿ ê ³ ñë ³ Ý · Ç çñ ³ Ùμ ³ ñÁ :
² ñó ³ ËÇ ï ³ ñ ³ ÍùÇ ßáõñç 35 % -Ý ³ Ýï ³ é ³ Í ³ ÍÏ ¿: ² Ýï ³ éÝ » ñáõÙ ³× áõÙ » Ý Ñ ³×³ ñ » ÝÇ , Ï ³ ÕÝÇ , μá- ËÇ , ÃËÏÇ , Éáñ » ÝÇ , Ñ ³ ó » ÝÇ , Ï » ãÇ , ÑáÝÇ , ËÝÓáñ » ÝÇ , ý » ÝÇ , ï ³ ÝÓ » - ÝÇ , ÁÝÏáõ½ » ÝÇ , ë ³ Éáñ » ÝÇ ¨ ³ ÛÉÝ : Ð ³ ñáõëï ¿ Ý ³ ¨ Ï » Ý ¹³ Ý ³ Ï ³ Ý ³ ß- Ë ³ ñÑÁ :
² ñó ³ ËÇ Ð ³ Ýñ ³ å » ïáõÃÛ ³ Ý í ³ ñã ³ ï ³ ñ ³ Íù ³ ÛÇÝ ÙÇ ³ íáñÝ » ñÝ » Ý ª ßñç ³ ÝÝ » ñÁ , ÇÝãå » ë Ý ³ ¨ ßñç ³ - ÝÇ Ï ³ ñ ·³ íÇ ×³ Ï áõÝ » óáÕ êï »÷³ - Ý ³ Ï » ñï ù ³ Õ ³ ùÁ : ² ÛÝ μ ³ Å ³ Ýí ³ Í ¿ 7 ³ é ³ ÝÓÇÝ ßñç ³ ÝÝ » ñÇ : ¸ñ ³ Ýù » Ý ª ² ëÏ » ñ ³ ÝÇ ßñç ³ ÝÁ ª ² ëÏ » ñ ³ Ý Ï » ÝïñáÝáí , Ð ³¹ ñáõÃÇ ßñç ³ ÝÁ ª Ð ³¹ ñáõÃ Ï » ÝïñáÝáí , Ø ³ ñï ³ Ï » ñ- ïÇ ßñç ³ ÝÁ ª Ø ³ ñï ³ Ï » ñï Ï » Ýïñá- Ýáí , Ø ³ ñïáõÝáõ ßñç ³ ÝÁ ª Ø ³ ñïáõ- ÝÇ Ï » ÝïñáÝáí , Þ ³ ÑáõÙÛ ³ ÝÇ ßñç ³ - ÝÁ ª ø ³ ñí ³×³ é Ï » ÝïñáÝáí , ÞáõßÇ- Ç ßñç ³ ÝÁ ª ÞáõßÇ Ï » ÝïñáÝáí ¨ ø ³ ß ³ à ³ ÕÇ ßñç ³ ÝÁ ª ´» ñÓáñ Ï » ÝïñáÝáí :
øðÆêîÆÜ º ¶º ìàð ¶ Ú ² Ü
ÐÐ ä ² Þîä ² ÜàôÂÚ ² Ü Ü ² Ê ² ð ² ðàôÂÚ ² Ü ä ² ÞîàÜ ²  º ðÂ

Ø º Î úð ¼àð ² Ø ² êàôØ

Ð ³ Ýñ ³ Ïñà ³ Ï ³ Ý áõëáõÙÝ ³ Ï ³ Ý Ñ ³ ë- ï ³ ïáõÃÛáõÝÝ » ñÇ Ñ » ï Ñ ³ ëï ³ ïí ³ Í Ñ ³ - Ù ³ ï » Õ åÉ ³ ÝÇ Ñ ³ Ù ³ Ó ³ ÛÝ` Üáõμ ³ ñ ³ ß » ÝÇ ÃÇí 175 ÑÇÙÝ ³ Ï ³ Ý ¹ åñáóÇ 12-ñ ¹ ¹³ ë ³ - ñ ³ ÝÇ ³ ß ³ Ï » ñïÝ » ñÁ Ù ³ ñïÇ 2-ÇÝ Ù ³ ë- Ý ³ Ïó » óÇÝ § Ø » Ï ûñ ½áñ ³ Ù ³ ëáõÙ ¦ Ëáñ ³ - · ÇñÁ ÏñáÕ å ³ ñ ³ åÙáõÝùÝ » ñÇÝ : Ü ³ Ë ³ ï » ëí ³ Í ¿ ñ ³ ÝóÏ ³ óÝ » É Ãíáí í » ó å ³ ñ ³ åÙáõÝù ï ³ ñμ » ñ ³ é ³ ñÏ ³ Ý » - ñÇó , áõ ¹ ñ ³ Ýù ³ í » ÉÇ Ñ ³·» ó ³ Í ¹³ ñÓÝ » Éáõ Ñ ³ Ù ³ ñ Ï ³ ½Ù ³ íáñí » É ¿ ÇÝ áõëáõÙÝ ³ Ï ³ Ý Ï » ï » ñ :
² é ³ í » É μ ³ ñÓñ Ù ³ Ï ³ ñ ¹³ Ïáí ³ ÝóÏ ³ ó- í » óÇÝ Ïñ ³ Ï ³ ÛÇÝ , ÇÝÅ » Ý » ñ ³ Ï ³ Ý » õ Ï ³ åÇ å ³ ïñ ³ ëïáõÃÛ ³ Ý å ³ ñ ³ åÙáõÝùÝ » ñÁ . ½ ·³ óíáõÙ ¿ ñ , áñ ³ å ³·³ ½ÇÝíáñÝ » ñÁ áõ- Ý » Ý ëáíáñ » Éáõ Ù » Í ó ³ ÝÏáõÃÛáõÝ » õ Ý ³» õ · Çï ³ ÏóáõÙ , áñ Ùáï ³ å ³·³ ÛáõÙ Çñ » Ýó ¿ í » ñ ³ å ³ Ñí » Éáõ Ñ ³ Ûñ » ÝÇùÇ å ³ ßïå ³ ÝÇ ëáõñμ · áñÍÁ :
² í ³ ñïÇÝ ÃÇí 175 ¹ åñáóÇ ½ÇÝÕ » Ï , å ³ - Ñ » ëï ³ ½áñÇ · Ý ¹³ å » ï È . ² ñ½áõÙ ³ ÝÛ ³ ÝÁ ßÝáñÑ ³ Ï ³ ÉáõÃÛáõÝ Ñ ³ ÛïÝ » ó ½áñ ³ Ù ³ ëÇ Ññ ³ Ù ³ Ý ³ ï ³ ñáõÃÛ ³ ÝÁ ª å ³ ñ ³ åÙáõÝùÝ » - ñÁ å ³ ïß ³× Ù ³ Ï ³ ñ ¹³ Ïáí Ï ³ ½Ù ³ Ï » ñå » - Éáõ Ñ ³ Ù ³ ñ : ä ³ ÛÙ ³ Ý ³ íáñí ³ ÍáõÃÛáõÝ Ó » éù μ » ñí » ó ³ é ³ çÇÏ ³ ÛáõÙ å ³ ñ ³ åÙáõÝù- Ý » ñ ³ ÝóÏ ³ óÝ » É Ý ³» õ ¹³ ßï ³ ÛÇÝ å ³ ÛÙ ³ Ý- Ý » ñáõÙ : ¼áñ ³ Ù ³ ëÇ Ññ ³ Ù ³ Ý ³ ï ³ ñÇ ² Ðî ² · Íáí ï » Õ ³ Ï ³ É , ÷ áË · Ý ¹³ å » ï ². Øáõë ³ - Û » ÉÛ ³ ÝÁ Ñ ³ í ³ ëïÇ ³ óñ » ó , áñ ½áñ ³ Ù ³ ëÇ Ññ ³ Ù ³ Ý ³ ï ³ ñáõÃÛáõÝÁ ÙÇßï å ³ ïñ ³ ëï ¿ å ³ ïß ³× Ù ³ Ï ³ ñ ¹³ Ïáí Çñ ³ Ï ³ Ý ³ óÝ » - Éáõ μáÉáñ Ñ ³ Ù ³ ï » Õ åÉ ³ Ý ³ íáñí ³ Í ÙÇçáó ³ éáõÙÝ » ñÁ :
5-ñ ¹ ½áñ ³ ÙÇ ³ íáñÙ ³ Ý ÃÕà ³ Ïó ³ Ï ³ Ý Ï » ï
9
ÂÆì 9 (1231) ïáõÃÛ³Ý ¶»ñ³·áõÛÝ ËáñÑáõñ¹Á 1990Ã. û·áëïáëÇ 24-ÇÝ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý å»- ï³Ï³Ý ½ÇݳÝß³ÝÇ Ù³ëÇÝ ûñ»ÝùÝ ÁÝ- ¹áõÝ»É ¿ ¶»ñ³·áõÛÝ ËáñÑáõñ¹Á 1992Ã. ³åñÇÉÇ 19-ÇÝ: ¼ÇݳÝß³ÝÁ ²é³çÇÝ Ð³Ý- ñ³å»ïáõÃÛ³Ý ½ÇݳÝß³ÝÇ ÏñÏÝáõÃÛáõÝÝ ¿ (Ñ»ÕÇݳÏÝ»ñ` ÝϳñÇã гÏáμ ÎáçáÛ³Ý ¨ ׳ñï³ñ³å»ï ²É»ùë³Ý¹ñ ³ٳÝÛ³Ý): г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý ¶»- ñ³·áõÛÝ ËáñÑñ¹Ç 1991Ã. ÑáõÉÇëÇ 1-Ç áñáßÙ³Ùμª áñå»ë »ñÏñÇ ûñÑÝ»ñ· ÁݹáõÝ- í»É ¿ г۳ëï³ÝÇ ²é³çÇÝ Ð³Ýñ³å»ïáõ- ÃÛ³Ý (1918-1920ÃÃ.) ûñÑÝ»ñ·Á: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛáõÝÁ É»é- ݳÛÇÝ »ñÏÇñ ¿: ²Ù»Ý³μ³ñÓñ Ï»ïÁ ²ñ³- ·³Í É»éÝ ¿ 4.090 Ù, ¨ ³Ù»Ý³ó³ÍñÁª ¸»- μ»¹ ·»ïÇ ëïáñÇÝ Ñáë³ÝùÇ ßñç³ÝÁª 375 Ù: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý É»éÝ»- ñÁ ÑÇÙݳϳÝáõÙ ÙïÝáõÙ »Ý öáùñ Îáíϳ- ëÇ Í³Éù³μ»Ïáñ³íáñ É»éݳßÕóݻñÇ Ñ³Ù³Ï³ñ·áõÙ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý Ëáß- áñ É»éݳßÕóݻñÇó »Ý æ³í³ËùÇ, ´³- ½áõÙÇ, ö³Ùμ³ÏÇ, ìÇñ³Ñ³Ûáó, ̳ÕÏáõÝ- Û³ó, ¶áõ·³ñ³ó, ¶»Õ³Ù³, Ødz÷áñÇ, ì³- ñ³·Ç, î³íáõßÇ, ²ñ»·áõÝáõ, ꨳÝÇ, ì³ñ- ¹»ÝÇëÇ, ¼³Ý·»½áõñÇ, ì³ÛùÇ, ´³ñ·áõß³- ïÇ, Ø»ÕñÇÇ É»éݳßÕóݻñÁ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý ³Ù»- Ý³Ù»Í ·á·³ÑáíÇïÝ»ñÇó »Ý ²ñ³ñ³ï- Û³Ý, ÞÇñ³ÏÇ, ꨳÝÇ ¨ ö³Ùμ³ÏÇ ·á·³- íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ²ñ³ñ³ïÛ³Ý ·á·³íáñáõ- ÃÛáõÝÁ ·ïÝíáõÙ ¿ ²ñ³ùëÇ ³í³½³ÝÇ ÙÇ- çÇÝ Ù³ëáõÙ, μ³ñÓñáõÃÛáõÝÁ` 800-1000 Ù: ÈÇÝ»Éáí É»éݳÛÇÝ »ñÏÇñ` г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛáõÝÁ ѳñáõëï ¿ ½³Ý³- ½³Ý û·ï³Ï³ñ ѳݳÍáÝ»ñáí: ¸ñ³ÝóÇó »Ý åÕÝÓÇ, ϳå³ñÇ, ³ñͳÃÇ, áëÏáõ, »ñ- ϳÃÇ, ÙáÉÇμ¹»ÝÇ, å»éÉÇïÇ, ïáõýÇ, μ³- ½³ÉïÇ, Ññ³μ˳ÛÇÝ Ï³í»ñÇ, ·ñ³ÝÇïÇ, Ù³ñÙ³ñÇ ¨ ³ÛÉ Ñ³Ýù³í³Ûñ»ñÁ: гÝñ³å»ïáõÃÛáõÝáõÙ ³éϳ »Ý ݳ¨ æ»ñÙáõÏÇ, ¸ÇÉÇç³ÝÇ, ²ñ½ÝÇÇ, ´çÝÇÇ ¨ ³ÛÉ Ñ³Ýù³ÛÇÝ ³ÕμÛáõñÝ»ñÁ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛáõÝÁ ѳ- ñáõëï ¿ çñ³ÛÇÝ å³ß³ñÝ»ñáí. »ñÏñáõ٠ϳ Ùáï 9480 ·»ï áõ ·»ï³Ï: ²Ù»Ý³Ëáßáñ ·»ï»ñÇó »Ý ²ñ³ùëÁ, ²ËáõñÛ³ÝÁ, ¸»μ»- ¹Á, àñáï³ÝÁ, Ðñ³½¹³ÝÁ, ²Õëï¨Á, ²ñ- ÷³Ý ¨ ø³ë³ÕÁ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛáõÝáõÙ Ï³Ý μ³½Ù³ÃÇí É×»ñ, áñáÝóÇó ³Ù»Ý³Ù»- ÍÁª ꨳݳ ÉÇ×Á, ·ïÝíáõÙ ¿ ÍáíÇ Ù³Ï³ñ- ¹³ÏÇó 1900 Ù μ³ñÓñáõÃÛ³Ý íñ³: ²ß˳ñ- ÑÇ ù³Õóñ³Ñ³Ù É×»ñÇ ß³ñùáõÙª Áëï μ³ñÓñáõÃÛ³Ý, ³ÛÝ ½ÇçáõÙ ¿ ÙdzÛÝ îÇïÇ- ϳϳ É×ÇÝ: È×Ç Ù³Ï»ñ»ëÁ 1240 ÏÙ 2 ¿, Ëá- ñáõÃÛáõÝÁ ѳëÝáõÙ ¿ 83 Ù»ïñÇ: È×Ç Ù»ç Éó- íáõÙ ¿ 28 ·»ï áõ ·»ï³Ï, ÇëÏ ¹áõñë ¿ Ñá- ëáõÙ ÙdzÛÝ Ðñ³½¹³Ý ·»ïÁ: г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý 8�+�9�Ь+�+<9�+<8�+<9� +<9�8�+<;99� 89�+�+|;8�:;\9� +� +<:�+�8�8p�;�+<9�" 9+<+�+<; 8�+�9�+�+<9�+<:�+�:�+<8� 8l:�8� ��:;RЬ:�+<8�+<9� +<9�8�+<;98 8�+<+�9�:�+<8� +� 9�::�3#�:�+�:�+<8�8r ��:;\9�:�+�;8|;3��9 +<9�+<:�:�+<9�8r 9 +<9�;+<:\+�:�:;\8<9�+<9� :�+<;Ь:<+<:�+<;+<8�;�+<9�8|9� 9�8|+<:�:;9�+�;9� +�9� 9�+<;+�+�Ь;8� 8|9�:<:\+�:� 9�+<*� 9�+<;+�8r 8�+<;+|+<:�8|9|+<8� :;RЬ9�+�;<:9R +�;*�+<9� ;�+<9\+<;�8� +,9�9� ��+<8\+<9�:�+<8� +� +<:�+<9�9<8|9� 9�+<;+�+�;8s� +�;+<9�;� +�9�*� +,;+2Ь+|+<8�::�9�8r 9�+<;+�8*� +,9�:�+<;+<8� 8�+�9�:�;:9�::���+,;+<;+<:�8r 9�+<;+�8*� +,;:�+<9�+<:� 8�+�9�:�;:Ь9�::�� +,;9�+<:�8|;8r 9�+<;+�8*� +,;9�+<:�8|; 8�+�9�:�;:Ь9�::�� +l+�9\+<;;�:;\9�8|;�8r 9�+<;+�8*� +l+<:�+<:��8�+�9�:�;:9�::�� 8�::�:;R 9�+<;+�8*� :�+<9�+<9<:;�8�+�9�:�;:9�::�� 8�::�+<9�;�8r 9�+<;+�8*� 9 ;+<+�+�+<9Ь8�+�9�:�;:9�::�� 9�8|;+<8�8r 9�+<;+�8*� +l9�:;\9�;8p�8�+�9�:�;:9�::�� :�9�:;\9�8|;�8r 9�+<;+�8*� 8�+<:\+<9Ь8�+�9�:�;:9�::�� :�+<9�:;2 9,:;8r 9�+<;+�8*� +�9\+�+rЬ9�+<9<:; 8�+�9�:�;:9�::�� :�+<:�:;\9�8r 9�+<;+�8*��8l:|*�+<9� 8�+�9�:�;:9�::Ӡ�+,; ;,+,8�8`�9 +,9�; +,:L+�:�: ;L8,9�: ;L9��+,;;<+<8�8r 9 +<9�Ь;+<:\+�:�:;\8<9�:;\9�8�+���+<9\+�;<9�:;\9� +��C3" 9+<+�+<; 8�9� �:�+<;+<8�;�� 9�+<9�;+<;�+<9\+<;�8 :�:�+�;|+2Ь9�+<8�+�;:�9� +�� :\+�:�+<8�+<9� 8�+�+�:;\9�*� 9+2Ь9�+�;+�9�8� ��9�+<8�:<:;\8<9�:;\9�8Cb�b 9+2Ь+�+<; 9�+<;+� +�� 8�;:9�8*� ;�;8|:�:�:9�+�:;RЬ8<9�:;\9Ӡ�:L+�:�+<8�+<9� :�+<99�+<9�8 +<;*�9�:;\:�Ь;�8|;2 :�+<99�+<9�+<8�8|;2 +� 9 +<9�+<:�:�+<9�8p�9+�:�� 99�:;\:�8|:�8|;2 *� +<;*�+�8�;�8|;6 +,+�;Ь��+�:|+<9�8r 9+�:�� 9+<;+<:�8|;6 8l;+<9�8p�9+�:�8�8�8|9�+<9� 9�+�9\9� +� *� ��+<;+�8�+<:�9���9+<9�;+<:\+�:�:;\8<9�+<9� +�+|+<8�8r :�+<;+<8�Ь;�:;\9� 9�+�;9<+<;*�+<+�+<;9<+<9�8|9Ӡ�8�::�8p�9�+<8�+�;*�:;\9�8<8|;0�9�8|:|8|9Ь��+<;9<;:;\8<9�:;\9�8 9���+,9�+�9�+<��+<;9<; 8�+�:�9�+<+|+<+|+<8<9�+�Ь9�+�;8 +���+<9\+�;<9�:;\9� +�9� 9 +<9�;+<:\+�Ь:�:;\8<9�+<9� +<9���:9\:r :�+<;+<8�;�8r2�B�8��9 9�:;\:�8|:�:;\9��9�:�+<:�8r��99�:;\:�8|:�Ь+<;*�9�:;\:�;�:;\9� +,;*�+�8�9�+<9� :�*�+<9�8r 8�+�:�Ь9�+<9�9\8<+<9�+�;9� +�9�� +<;*�9�:;\:�;�:;\9�*��:�9�:;\9�8|;�8r ��+<;9<;+<:�+<9�+�+<8�8� 8�+�9�:�Ь;:9�+<8�+<9� 9+<:�:�+<8�:;\9�*� +,;;<+<8�8p�8�+�:�9�+<9�9\8<+<9�� :;8|;2 +�+�:\8r +<;*�+�8�;��+�9� :�+<;+<8�:�:;\9� 9�8r 9�+<;;� 9�+<9�; 8�+�:�Ь9�+<9|9�:;\9\+�;��+,;+<;�:� +|+�:�8r +�;8�+<9�9�;�::� :�+2Ь;+<8�:�:;\9� +� +,;;<+<8�8r +�+<9�:�+<:�+<9�;8��+,;;<+<8�8r 9 +<9�;+<:\+�:�:;\8<9�:;\9�8�9+<;:;\:�:� +� +�+<9�+<+�+<9� ;�+|:�+<8�+<;�9+<9�+<8�:9�+�;::� ;<8|9�8�8r� 8�+<:\+<;8r��:\9\9�9<8r� ::�8�:;R� 8�8�9���+<9�8|9� 8�:8�:<+�+�+2Ь9�8r� +�;8�+<8<8r� 9�+<;9�+<;8r� 8�;+<;�+<;8r��+|;+<9�8|:�8r� ��+<+�+<8�:�8r� :�:;\;�8r *��+<9�8�9Ӡ�r�2 9�+,; :�8b"��9�+�8� ;�;�+�: ; +,9�+,:�: ;L9��9 +<9�;+<8�;8<+<8�+<9� :;\:�:;\9�9�+<8�+<9� 9+<:�Ь:�+<:�:;\8<9�:;\9�9�+�;8r 9+�:� 9+<:�:�+<:�:�+<8� 9+2Ь9�+<:�+�9R :\8�+<9�8r 9+<9�+<9<+<9�9� 9�:;\��+<;+<9�+�9�8p�8<8|:�sR 98|9�9�+<8�+<9� +�:\;:;<8r"�;+� +�+<:�+2Ь;+<9�8r +<9�+<8�+�;:�9�+�;8 9�+<;:�8r"�8|9� 9�+<:�Ь9�+<8�;<+�;<8|9� *|9�+�8� ;�; +�:;+<9�+<:�:;\9�*b 8�:;+2Ь+|8|;8 8�;:9R :\+<;+<:\9�:;\9�;�9�+�;8|9Ӡ�9�+<8�+<:�+�:�:�+<8� +�; +<9�;<8�+<;<9�+�8� 8<:�::Ь:�+�;2 :\+<;+<:\9�:;\9�;� :�+<;��+�; +<:�+<;8�+<9�+�Ь;8|;2� :;R +�;+<9�;� +<:�+�8�8r 9+<+|+�;<+<8� +�+<;9<9�+�8�:;P�9+<9�+<; 8�+<+�9�+<:�:;:�+�8� +�8|9� :;\:�:;\9�9�+<8�+<9Ь8�+�:�+�;��+,:�+<:�+�8� ��+<;9<; 9�+<8�+<;+�+<8�::� +<9�;<8�+<;2Ь:�+�;<8|9� 8�;+<8�+<9�8|9�� 8|9�8\+�9�+�;+<8�+<9� +�;R 8�+<:\8p�:\+<:�;+<:�:�:;\8<9�+<9Ь:\+<;+<:\9�:;\9�;�9�+�;8�+�+|+<;<:�:;\9� +�;� :; +<:\+<+|+2 +�8|9�:�:;9�+�;8 :;RЬ9�+�9� :�::�:;+�8�:;R 9�+�8� ;<+<9�8�:;\8<9�:;\9� +�;R 9�+<+�;P�+|8|:�+<8�;<:;\9�� :; 9�::� +<:\+<+|+<9�:;\9� 8|;+�9�;2 +�:�+�;+<:\+<9:�+�8�:;R 9+<9�;+�9�8|;�8r :\+<9�:�:\+<9�8p�:�:;\;�� +|:;8�8��:�: ;L; +B +" 9�+�9�+,;l; 8�8l:" 9B +,+�+,9�:,+�;,: ;" +� 8�+�9L+�;,8`�;8 +,;8|:;\8<9�+<9��+l:9�9�+<:�+<;�2s#@�9�� +l8\+<:�+<;2cb 9�� 8,:�8�:;\+�2S��9�� 9�:�+<:�23C 9�� 8�:;\:�+<9�+<;<*�"�#0�9�� 9�+�8� ;�8|;:�"s#R 9���8�:9�:;+<+|:;\9�9� +|+�:�+�;8 +,;+<;�:���+,9\+<:�9�:� : ;::�+<9�� 8,+<;8<+<:�� 8�+2Ь:<+�9�+<+|+�:�� 8l9�8�+<9�+<+|+�:�+,;;<+<8�8r 9 +<9�;+<:\+�:�:;\8<9�+<9� :\+�Ь:�+<8�+<9� +�;:9�9� 89�+�:;\9�:�+�8� +� +l+�;+2Ь+|:;\9�9� 8�:;9;+�8r :;:9�9�+<9�����,82�9:;\9�8|:�8r"�8|9Ӡ�+,;;<+<8�8r 9 +<9�;+<:\+�:�:;\8<9�+<9� :\+�Ь:�+<8�+<9� +�;:9�9� 8|;+�9�8|;2 9�+�;8�+<9�+<;2Ь9�:;\9� +� 9�8r :;\9\9\+<9�8�9�:;\9�+<9<*� 8�:�:;�9:;8|+�:9�+<8�+<9� *� 9+<:�+<:�+<; +�;8�+2Ь;:;\8<9�+<9��� 8�+<;9�8|;� 8�+<:\:;\9�:�� 9�+<;9�Ь:|+<+|:;\9�9� 9�+�;:�+�;::Ӣ 8�:�:;8r +<:r 8�:9RЬ9�8r +�;8�:;R 8�+<9�;+�;8|;2 :�8�:�:�:;\9� +� :�:\8rЬ:�+<8� 99�+|+<:�+<9� :�+<9�+�9\+<9�9�+<9Ь+|:;+|+<9�+<8�9�� :;8 9�8|+<9�:;\9� +� +�;:9�8p��2 9+<:�:�+<8�8r :�;+3��+,;;<+<8�8r 9 +<9�;+<:\+�:�:;\8<9�+<9� :\+�Ь:�+<8�+<9� +�8|9�+<9�9�+<9�9� 89�+�:;\9�:�+�8� +�9+<9�;+<:\+�:�:;\8<9�+<9Ь+l+�;+<+|:;\9�9Ь8�:;9;+�8r :;:9�9�+<9�����,82� 9�:9�+�9�Ь��+�;8rr�8|9Ӡ�+,;;<+<8�8r 9 +<9�;+<:\+�:�:;\8<9�+<9� :\+�Ь:�+<8�+<9� ;�;99�+�;+|9� 89�+�:;\9�:�+�8� +�9+<9�;+<:\+�:�:;\8<9�+<9Ь+l+�;+<+|:;\9�9Ь8�:;9;+�8r :;:9�9�+<9�����,82� 9�:9�+�9�Ь��+�;8rr�8|9Ӡ�+,;;<+<8�8r 9 +<9�;+<:\+�:�:;\8<9�+<9� 9�+2Ь8�+�;*�:;\9�8<8 8�:�;:�:�+<8� +� ��+<+�9�+<8<8|:Ь8�+�:�9�+<9�9\8<+<9�+�;::Ӣ 8�+�:�9�+<9�8|9� +|::�8rЬ+,;;<+<8�8 9+<;:;\:�:� +� :|;+<9�8|9Ь:\+<9�+<;9�+�;::�� +�;8�;:;\9� 8�+<9� 9�::� �c3� +|+�:� *� +|+�:�+<8� +,9�+�9�+<8�:9�:;�+|+�:�+�;8|;2 +�9�*� 8,+<;8<+<:�8� 8�+<:<+�9�8��8�+<;8�+<:�8� 8�:9�+<9�+�9�8� 9 +<+|+<;8|9���:�+<;+<9�+�+<9���8l9�8�+<9�+<+|+�:�8���s 82� 8�+<:�:;\;<:�+�8� +� :�+<;:�+<9�+|8p�:|;+<9���+<;8��+,;;<+<8�8r :�+<;+<8